Skip to main content

Full text of "Florentii Wigorniensis monachi Chronicon ex chronicis, ab adventu Hengesti et Horsi in Britanniam usque ab annum M.C.XVII., cui accesserunt continuationes duæ, quarum una ad annum M.C.XLI., altera, nunc primum typis vulgata, ad annum M.CC.XCV. perducta"

See other formats


This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct 

to make the world's books discoverablc onlinc. 

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct 

to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc 

publishcr to a library and fmally to you. 

Usage guidelines 

Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc 
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to 
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying. 
Wc also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc 
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of 
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs 
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb 

at || 


•» • 



























- \ 





APR 2 1 1988 


BiMHn. ^A/^-^.^e/.oii 


Printed by S. & J. Bentley, Wilson, and Flky. 
Bangor House, Shoc Lanc. 


^NGLI Saxoncs, Martiani prin- a.d. 
cipis tempore, Beda teatc, Bri-of^Vc 
tanniam tribus long:is uavibus^dui 
advecti sunt, qui de tribus Ger- BSn"' 
aaniae popuiis fortioribus, id est, »'1^0' 
Saxonibus, Anglis, et Jutis ad-'°^'"' 
veneraot. De Jutarum origine 
Sunt Cantaarii et Vectuarii; de Saxonibus Ori- 
entales Saxoaes, Meridiani Saxones, Occidui 
Saxones ; de Ang:lis vero, hoc est, de Ula patria 
qu£e Angulus dicitur, Orientales Angli, Mediter- 
ranei Aogli, Merci, tota Nortbanhymbrorum pro- 
genies, cseterique Anglorum populi suntexorti; 
quorum primi duces fuisse perhibentur duo 
fratres, Hengst et Hors. Eraat autem isti filii 
"Wictgisli, cujus pater Witta, cujus pater Wecta, 
cujus pater Woden; de cujus stirpe multarum 
provinciarum regium genus originem duxit.* 

1 Orifinonduxif.] Beda.H.E, 
I. 15. The precis« dale both of 
the iDTitatioD seot by Vortigern 
(o tbe Germanic tribea, and of 
their arriTal tmiler Hengest and 
Horen, teems to bare beea un- 
known erea to Beda himself. In 
lib. I. c 14 of hii Histor; he as- 
aigta tbe invitation to the year 
447, vhile ia his Chronicon he 

ptacea il under 4SS. With respect 
to theicactual comiDf;, be iaforms 
as in lib. I. c. 15 of his Historr, 
thatittookplace durinstheseTea 
;ears' reign of the emperor Mbt- 
cian, which, according lo him, 
commenced in 440 (it should be 
430), aad this accords irith Ihe 
date giveD in the ahort chronoto- 
gical recapitulation, (orniiDg the 


A. D. 455. 

Battle of 

A. D. 457. 

Battle of 

A. D. 4G5. 

Battle of 
fleot, or 

A. D. 473. 

A fourth 
battle be- 
tween the 
Saxons and 

A. D. 477. 

The landing 
of ^lle and 
his sons in 

Heng^st et Hors cum Wyrtgeorno, Britonum 
rege, in loco qui dicitur JEgelesthrep, pugnavere : 
et licet in ea pug^na Hors occisus esset, Hengst 
tamen victoriam habuit, et post hajc cum filio 
suo ^sc regfnare ccepit/ 

Heng^st et ^sc, in loco qui dicitur Creccanford, 
cum Britonibus proelium commisere, et ex eis 
quatuor millia virorum in ore gladii peremere, 
reliqui Cantiam penitus dimisere, et cum mag^no 
metu ad Lundoniam fugere.^ 

Hengst et ^sc cum Britonibus prope Wippe- 
desfleote, id est, Wippedi tranatorium pugnave- 
runt, et xii. duces exercitus cum multis aliis 
occiderunt, cum unus tantum miles, cui nomen 
Wipped erat, ex suis in acie corruit.* 

Hengst et JEsc quarta vice cum Britonibus 
pugfnavere^et, potita victoria, innumerabiliaspolia 
tulere ; in qua pug^na Britones Anglos sicut 
ignem fugerunt.^ 

.^lle et ejus tres filii, Cymen, Wlencing, et 
Cissa, cum tribus navibus in Britanniam venere, 
et loco qui vocatur Cymenes-ora * suas naves ap- 

24th chapter of his 5th book, and 
-with the Saxon Chronicle which 
copies from him. In his ' Chroni- 
con' Beda places the landing under 
the year 459! In his History, 
lib. I. c. 23, he describes the mis- 
sion of Augustine in 596,as having 
taken place ''adventus Anglorum 
in Brittaniam anno circiter cen- 
tesimo quinquagesimo;'* again, 
lib. II. c. 14, he says, ''annus 
Dominicae incamationis sexcen- 
tesimus vicesimus septimus, ab 
adventu vero Anglorum in Brit- 
tauiam circiter centesimus octo- 
gesimus;" and again, lib. v. c. 
23, '* Hic est impraeseutiarum 
universae status Brittaniae, anno 
adventus Anglorum in Brittaniam 

circiter ducentesimo octogesimo 
quinto, DominicaB autem incama- 
tionis anno septingentesimo tri- 
cesimo primo." That is, accord- 
ing to these last three accounts, 
about the year 446 or 447. See 
also Stevenson's note to Beda, 
H. E. p. 34, and Lappenberg's 
' England under the Anglo-Saxon 
Kings,' vol. I. pp. 75, 76. 

* Sax. Chron. 

' Sax. Chron. See Lappen- 
berg, I. p. 74. 

' Kimenes-ora.'] Keynor in 
Selsea, near West Wittering. The 
forest of Andred occupied the pre- 
sent Weald of Kent and Sussex. 
In the Saxon Chronicle (a. 893) 
-we are informed that the great 


pulere, ibique Britones multos occidere, et caeteros 
in silvam, quas Andredes-leage nomiDatur, fu- 

JElle cum Britonibus prope Mearcredes-burnan, 
hoc est, rivum Mearcreadi, pugnans, multos ex 
eis occidit, et caeteros fug^avit.* 

Heng^st, postquam regnum Cantwariorum 
xxxiv. annis strenuissime rexisset, vitae finem 
fecit ; cui filius suus j£sc in regnum successit, 
et XXIV. annis regnavit.^ 

[S. Patricius, Hiberniae archiepiscopus, anno- 
rum centum viginti duorum beatissimo fine obiit.^] 
JEUe et Cissa, filius suus, Andredes-ceaster, post 
longam obsessiouem, freg^erunt, et ejus habita- 
tores, a parvo usque ad minimum, peremerunt.^ 

Hoc in anno duces duo, Cerdic scilicet et suus 
filius Cyuric, quinque navibus in Britanniam 

A. D. 485. 

BatUe of 



A. D. 488. 

Death of 


Death of 
St. Patrick. 
Siege and 
of AndreUeS' 


Landing of 
Cerdic and 

wood called Andred is in length, 
from east to west, one hundred 
and twenty miles or longer, and 
thirty miles broad. For the lo- 
cality of Cymenes-ora see also a 
charter (a. 673) in Muuast. Angl. 
t. VI. p. 1163. 

' Sax. Chron. 

* Mearcredes-lnirHan.'] The re- 
sult of this battle is not mention- 
ed in the Saxon Chronicle, and 
its locality is unknown. 

' The foUowing notices of St. 
Patrick, from Marianus, given in 
the eariier portion of the MSS., 
appear of sufiicient interest for 
insertion in this place. 

A.D. ccc.LXXii. Sanctus Pa- 
tricius nascitur in Britannia, ex 
patre Calprun nomine, qui pres- 
byter fuit, filius diaconi nomine 
Fodit : mater autem erat Patricii 
Conches, soror S. Martini de 
Gallia. Patricius in baptismo 
dictus est Sucat, a S. Germano 
Magonius, a Celestino papa Pa- 
tricius, id est, pater civium. 

A. D. coc.LXXXviii. S. Patri- 
cius cum duabus sororibus suis, 
id est, Lupuit et Tigris, venditur 
in Hibemiam ; et ipse quidem S. 
Patricius venditur ad regem no- 
mine Miluc, filium nepotis Buani, 
in aquilone Hibemiae, cujus por- 
corum pastor erat Patricius; et 
Victor ang^Ius saspe loquebatur 
cum eo. Duas vero sorores ejus 
venditae sunt in CanaeUae Muir- 

A.D. ccccxxxi. Ad Scotos in 
Christum credentes, ordinatus a 
papa Celestino, Palladius primus 
episcopus missus est : post ipsum 
S. Patricius. 

A. D. cccc.xxxii. Patricius 
sanctus, genere Brittus, a S. Ce- 
lestino papa cousecratur, et ad 
archiepiscopatum HibernisB mis- 
sus, ibi per annos tx. signis at- 
que mirabilibus praedicans, totam 
insulam Hiberniam convertit ad 

* PeremervntJ] Sax. Chroo. 
Henry of Huutingdon (lib. ii.) 



A. D. 501. 

Landing of 
Port and his 

A. D. 508. 

Death of 


Arrival of 
Stuf and 

A.D. 519. 

Cerdic and 
Cynric begin 
to reign, 
Battle of 


A. D. 527. 

Battle of 

sunt advecti, et in loco qui Cerdices-ora* nomi- 
natur appellantes, eodem die cum Britonibus 
dimicaverunt,^ illosque victos fug^ere compu- 

Port et duo filii sui, Byda et Meagla, cum duabus 
navibus in Britanniam venere, in loco qui dicitur 
Portes-mutha, et juvenem quendam Britonum 
nobilissimum cum multis aliis occiderunt.* 

Cerdic et suus filius Cynric reg^em Britonum 
Natanleod et quinque millia virorum in ore 
gladii peremerunt; a cujus nomine illa regfio 
usque ad Cerdices-ford^ Natanleod traxit voca- 

Occidentales Saxones in Britanniam cum tribus 
navibus venientes, in loco qui Cerdiees-ora vo- 
catur appulerunt^ quorum primates Stuf et 
Wihtgcar, Cerdici nepotes, extiteruiit. li mox 
pugnam cum Britonibus ineuntes, quosdam ex 
eis occiderunt, quosdam vero fugaverunt.* 

Cerdic et Cynric regnare coeperunt, et eodem 

anno cum Britonibus, in loco qui nominatur 

Cerdices-ford, pugnaverunt et victores extite- 


fSancta Brigida,Scotta virgo, inHibernia obiit.] 

Cerdic et Cynric quarta vice, in loco qui 

gives a florid and somewhat poet- 
ical account of the siege and de- 
struction of Anderida, which has 
been copied by Roger of Wen- 
dover (vol.i. p. 48) and laterchro- 
niclers. AVith respect to its pro- 
bable site, reference may be had 
to an able and interesting paper 
by Mr. Hussey, in the 15th num- 
ber of the Archacological Joumal, 
who, after discussing the preten- 
sions of the several places claini' 
ing to occupy the site of the 
ruined city, concludes in favour 
of Pevensey, as the only spot 

possessing the conditions requi- 
site for the establishment of its 
claim. See also the Histories of 
Dallaway, Cartwright, and Bax- 
ter, who, as well as Stukely, 
have discussed the subject of 

* Cerdices-ora,'] The locality 
of Cerdices-ora is no longer 

^ Sax. Chron. 

* Cerdices-fvrd.'] Charford, in 

r I 



dicitur Cerdices-leajje/ pugnaverunt cum Bri- 

Cerdic et Cynric Vecta insulam ceperunt, et A.D.530. 
illam suis nepotibus Stufas et Wihtgaro dederunt, cySictake 
paucosque homines in Wihtgara-birig* pereme- wtghu **' 

Primus rex Occidentalium Saxonum Cerdic a. D.534. 
hac vita decessit, et filius suus Cynric solus post cerdie. 
illum XXVI. annis regnavit.* 

Eclipsis solis facta est xiv. kal. Martii, ab a.d.538. 
hora prima nsque ad tertiam.* S^"JI1S.*^' 

Eclipsis solis facta est xii. kal. Julii,^ et ap- a. d. 540. 
paruerunt stellae hora pene dimidia ab hora ^ipiJ.!' 
diei tertia.^ 

Wihtgar, nepos Cerdici regis Occidentalium a.d. 544. 
Saxonum, mortem obiit, et in Wihtgara-birig", id wm\gw. 
est, in civitate Wihtgari, tumulatus fuit.* 

In provincia Berniciorum Ida regnum suscepit, a. d. 547. 
ct XII. annis regnavit.' Hic ex reginis sex filios, " w^in 
Addam, Baelricum, Theodricum, -^thelricum, ^*""*^** 
Theodherum, Osmaerum, et sex habuit ex pelli- 
cibus, Occ, Alricum, Eccam, Oswold, Sogor, 
Sogetherum ; ex quibus regalis Northanhjnn- 
brorum prosapia fuit propagata. Ida fuit filius 
Eoppse, qui fuit Esae, qui fuit Ingui, qui fuit 
Angenwit, qui fuit AIoc, qui fuit Benoc, qui fuit 
Brand, qui fuit Bealdeag, qui fuit Woden, qui 
fuit Frithelaf, qui fuit Frithulf,^ qui fuit Finn, 
qui fuit Godulf, qui fuit Geatae.* 

Kynric, rex Occidentalium Saxonum, in loco A.D.552. 

• o , . ' j. T> -x -u j* • BattleofOld 

qui Searesbyrig nominatur, cum JDritonibus dimi- sarum. 

* Cerdices-leage,'] Its locality 
is unknown. 

' Sax. Chron. 

' Wihtgara-birig.] Now cor- 
rupted into Carisbrook. 

* Sax. Chron. Februarv 16. 

* Sax. Chron. June 20. 

• Hora tertia.l a. d. 543. 
David,qui et Dewi, Menevensem 
praesulatum in Waiiiam suscepit. 
Add. alia manu, 

^ Quifuit Frithulf,] Wanting 
in L. 



A. D. 556. 
routed at 

A. D. 559. 

^lle begins 
to reign in 
Deira. Con 
version of 
the English 

A. D. 560. 

begins to 


begins to 
reign in 

cavit, eosque fugavit ; cujus pater Cerdic, qui 
fuit Elesae, qui fuit Eslae, qui fuit Gewis, qui 
fuit Wig", qui fuit Freawine, qui fuit Freo- 
thegar, qui fuit Brand, qui fuit Bealdeag, qui 
fuit Woden.^ 

Kynric et Ceaulin apud Beranbyrig" Britoni- 
bus bellum intulerunt, et illos fugaverunt.^ 

JBUe in provincia Deirorum regnum suscepit,' 
et ferme xxx. annis illud strenuissime rexit : ad 
cujus nomen beatus Gregorius, cum Angligenos 
pueros in foro Romano venales invenerit positos, 
alludens, ait : " AUeluia, laudem Dei Creatoris 
illis in partibus oportet cantari."* Interim 
super Bernicios regnaverunt, Adda primogenitus 
Idae septem annis, Clappa quinque, Tbeodwlf 
uno, Freothulf vii., Theodric vii., JEthelric duo- 
bus, vivente .^lle; quo mortuo, et filio ejus 
Edwino regno expulso, super ambas provincias 
V. annis regnavit. jEUe fuit filius YflFae,* cujus 
pater Wuscfrea, cujus pater Wilgels, cujus pater "^ 
Westorwalcna, cujus pater Seomel, cujus pater 
Swearta, cujus pater Seafugel, cujus pater Sea- 
bald, cujus pater Siggeot, cujus pater Swebdeag, 
cujus pater Siggar, cujus pater Weagdeag, cujus 
pater Woden. 

Ceaulin filius Cynric regimen regni Occiden- 
talium Saxonum suscipiens, xxxiii. annis re- 

JEthelbryht rex Cantwariorum regnare coepit, 
et LVi. annis, teste Beda, regnavit.* 

' Sax. Chron. 

' Snsceyit^ a. 5G0 accordiDg 
to the Sax. Chron. 

* H. E. II. 1. 

* Vff<B.'\ P. Iffi. 

* H. E. II. 6. Sax. Chron. 
JEthelbryht regnavitJ\ 

The Saxon Chronicle erroneously 
places the accession of iEthel- 
berht in 565, assigning to him a 
reign of 53 years only, while 
the best MSS. of Beda place his 
death in 616 (some in 617) afler 
a reign of 56 yeai*s, thus corrobo- 


Columba^ presbyter et abbas, de Scottia in a.d.563. 
Britanniam venit, et, reg^nante Pictis Bridio^ stToSlimba. 
rege potentissimo, septentrionales Pictos ad fidem convenion 
Christi convertit : unde insulam Hii ab eis in northem 
possessionem monasterii construendi accepit.^ 

JBtbelbryht rex Cantuariorum, dum regi a.d. sas. 
Occidentalium Saxonum Ceaulino et Cuthse ejus wimbiedon. 
iilio' bellum intulerit^ ab eis in Cautiam est 
fug^atusyduobusejusducibus, Osiavoet Cnebbano, 
in Wibbandune trucidatis.^ 

Regis Ceaulini frater Cuthulf, in loco qui a d. 571. 
dicitur Bedanforda, cum Britonibus dimicavit, BJdforS' 
et victor existens, quatuor regias villas eis abs- 
tulit, scilicet, Liganburh, Egelesburh, Bensing- 
tun, et Egnesham;^ et eodem anno vita de- 

Rex Occidentalium Saxonum Ceaulin et filius a.d.577. 
suus Cuthwine, in loco qui vocatur Deorham,^ ^rhu^ 
cum Britonibus pugnavere, et eorum tres reges, 
Coinmeail, Condidan, et Farinmaeil, cum multis 
aliis, trucidavere ; illisque tres civitates, videlicet, 
Glauwceaster, Cirenceaster, Bathanceaster, abs- 

In loco qui vocatur Fethanleah, Ceaulin, rex a.d.584. 
Occidentalium Saxonum, et filius ejus Cutha, pf^Sf^^., 
cum Britonibus certavere ; in quo certamine 
inter confertissimos Cutha fortiter dimicans, ruit. 
Rex tamen Ceaulin victoriam habuit, eisque 
multa spolia detraxit, et villas quamplures 

ratmg the accuracy of Florence's 
chronology. See H. E. 11. 5, 
and Steyenson*8 note. 

' Accepit,] H. £. iii. 4, and 
Stevenson'8 note. Sax. Chron. 

» FUio.] P. L. fratri. 

' Sax. Chron. 

* Liganhvrh .... EgncHhnm.'] 

Leighton? Aylesbury, Bensing- 
ton, Eyusham. 

^ Deorham.'] Derham in Glou- 
cestershire ? 

* Rex tamen abstraxit.] 

The Saxon Chronicle and Flo- 
rence are of course in accordance 
respecting thc result of this battle, 




A. D. 588. 

Death of 
JE\\9 king 
of Duira. 

A. D. 589. 


Mlle rex Deirorum xxx*. anno regni sui 
decessit^ et ^SSthelric Idse filius post illum super 
ambas provincias quinque annis regnavit. 

[Sanctus pater Columbanus ex Hibernia, 
Insula Sanctorum, cum Sancto Gallo aliisque 
probatis discipulis, venit in Burgundiam, ibique, 
permittente Theodorico reg-e, monasterium, quod 
Luxovium dicitur, aedificavit; exinde a Biaini- 
hilda fugatus, Alamanniam ingreditur, ubi san- 
ctum Gallum reliquit; ipse vei'0 in Italiam 
transiens, monasterium quod Bovium dicitur 
aedificavit, ubi pater multorum monachorum 

the fonner, however, ~ adding, 
** and wrathfiil he (Ceawlin) 
thence retumed to his own.** 
Ethelwerd also ascribes the vic- 
toryto the West Saxons; while 
Henry of Huntingdon (whose 
more circumstantiid narratiyeyery 
probably contains the real state 
of the case) says, (lib. ii.) *' Pu- 
g;natum est autem pemiciose et 
horribiliter utrinque: Cuthwine 
gravi multitudine oppressus, 
prostratus et occisus est. Victi 
sunt igitur Angli et fugae dati : 
rex tamen Ceaulin, rarsus repa- 
rato exercitu, cum fugam sui ab- 
jurassent, tandem proelio victores 
yicit; persequensque Brittannos, 
regiones multas et innumerabilia 
spolia cepit." Whether it was 
Cuthwine or Cutha or both that 
fell is uncertain : according to 
the Chronicle it was Cutha (who 
in one MS. is called the brother 
of Ceawlin) ; Ethelwerd says 
merely " Cutha ruit," without 
any meution of the relationship. 
Huntingdon has " CeaulLn et 
Cuthwine JiUus ejus ;" Roger of 
Wendover, " Ceaulinus et /rater 
ejusCuthwinus .... Cuthwinus 
graviter oppressus et peremptus 

est ;*' while Malmesbury (p. 27), 
differing from all the others, says 
" Cuda fratre immatura morte 
intercepto, ejusdemque nominis 
filio ante se in pugna extincto,'^ 
etc. According to the West 
Saxon royal genealogy at the end 
of Florence, Ceawlin had both a 
brother and a son named Cutha, 
also a son named Cuthwine, 
father of another Cutha: hence 
probably has arisen the Qcmfusion 
among them. See also Sax. 
Chron. a. 854. The place of 
battle was Fretheme in Glouces- 

' Smctusyater Columbanua • • • 
extitit.'] St. Columban, the dis- 
ciple of St. Columba in his mo- 
nastery of lona, arriyed from 
Ireland in Britain in 566 (Roger 
of Wendover, p. 83), whence 
with twelve companions, among 
whom was St. Gall, he passed 
over to Gaul, and established 
himself at Luxeuil (Luxovium) 
in the ci-devant province of 
Franche Comt^, where the free- 
dom of his language to Theuderic 
II. king of Burgundy, and the 
notorious queen Brunhild,- toge- 
ther with the prejudice existing 







Ceol filius Cuthwlfi, fratris re^is Ceaulini, a.d. 591. 
regnare coepit, et v. annis Occidentalium Sa- fo*?iJ?iS* 
xonum rector extitit.* 

Pug^natum est in loco qui dicitur TVodnes- 
beorh, id est, Mons Wodeni, et strage non modica 
facta, rex Ceaulin, anno imperii sui xxxiii., 
expulsus est regno.* 

Ceaulin, Cwichelm, et Crida perierunt.* -^thel- 
ric, rex Northanhymbrorum, obiit. ^thelfrith 


A. D. 592. 

Battle of 

A. D. 593. 

Death of 
and Crida. 

against the Irish rites and doc- 
trine, did not allow him to re- 
main. Expelled from Luxeuil, 
he betook himself to the court of 
Clothair II. king of Neustria, 
with whom he found an hospi- 
table reception, and thence pro- 
ceeded into Switzerland, where 
St. GaU founded the celebrated 
abbey which bears his name. 
Columban finally passed into 
Lombardy, and there ended his 
days in the monastery of Bobbio 
(BoTium), which he had found- 
ed, which, as weU as that at 
Luxeuil, was the parent of many 
similar foundations both inFrance 
andGermany. Columban's death 
took place about the year 623. 
Capgrave, Nov. Leg. Acta SS. 
Bened. 11. 12. 21. Rogerof Wen- 
dover and Matt. Westmon. place 
his death in 593. 

^ Sax. Chron. 

" Ceawlin , . . regTio.] Though 
the adversaries with whom Ceaw- 
lin had to contend are not named, 
it seems evident that Ceol or 
Ceolric, the son of his brother 
Cutha, instigated and aided by 
iEthelberht of Kent, raised a re- 
bellion against him, usurped his 
throne, and, conjointly with the 
Britons, defeated him at Wod* 
nesbeorh, and drove him into 
exile. Of his brother we have 
no particulars; the Saxon Chron- 
icle (which Florence literally 

translates) roerely saying, ** This 
year (593) Ceawlin, and Cwic- 
helm, and Crida perished." How 
they perished does not appear. 
Cwichelm was a brother of 
Ceawlin, and Crida, or Creoda, 
the grandfather of the Mercian 
kiog Penda. Malroesbury^s 
words (edit. £. H. S. p. 28) 
seem to imply that the death of 
Ceawlin was natural, viz. ** Pos- 
tremo ipse, diebus ultimis regno 
extorris, miserandum sui specta- 

culum hostibus exhibuit 

conspirantibus tam Anglis quam 
Britonibus, apud Wodnesdic cseso 
exercitu, anno tricesimo primo 
regno nudatus in exilium con- 
cessit, et continuo decessit." 
Ceawlin was the second Bret- 
walda, having attained to that 
dignity on the death of ^lle, 
King of the South Saxons : he 
was succeeded in it by his rival 
iEthelberht. The locality of the 
battle is unknown : Wodenburgh 
or Wenborough, on the borders 
of Wiltshire and Berkshire, has 
been suggested as the spot, also 
Wandsdike in Wiltshire. It 
may be well to notice that the 
events placed by Florence under 
the years 591 and 592, are in 
Mr. Petrie's text of the Chronicle 
assigned to 590 and 591, though 
three manuscripts of the latter 
agree with Florence and with 




iEthelric of 
dies; i£thel- 
frith suc- 

A. D. 596. 

Mission of 

A. D. 597. 

of iEthel- 

Accession of 
Ceolwulf in 

A. D. 600. 

Death of 
St. Ive. 

A.D. 601. 

Bishops of 
London and 
York de- 
clared metro- 

A. D. 603. 

vero, filius ejus, gubernacula regni suscepit, et 
XXIV. annis tenuit; cui sunt geniti vii. filii, 
Eanfrith, Oswald, Oslaf, Oswiu, OflFa, Oswudu, 
Oslac, et una filia JEbbe nomine. 

Gregorius papa, divino admonitus instinctu, 
anno adventus Anglorum in Britanniam cen- 
tesimo quadragesimo septimo, misit servum Dei 
Augustinum, et alios plures cum eo mouachos 
Deum timentes, praedicare verbum Dei genti 
An^lorum, indictione xiv.^ 

Prajfati doctores hoc anno, Beda teste, Bri- 
tanniam venere, et regem Cantwariorum JEthcl- 
bryhtum, imperii sui anno xxxv**. ad fidem Christi 
convertere.* Nec distulit rex, quin doctori suo 
Augustino sedem episcopalem in Doruverni 
metropoli sui donaret:^ qui regio fiiltus admini- 
culo, ecclesiam inibi, antiquo Romanorum fidelium 
opere factam, recuperavit, et in nomine Sancti 
Salvatoris sacravit.' Ceolwlf filius Cuthae, fratris 
regis Ceaulini, sceptra regni Occidentalium Sax- 
onum suscipiens, xiv. annis tenuit, et vel Anglis 
aut Britonibus, vel Pictis aut Scottis, bellum sem- 
per intulit : qui fuit Cuthse, qui fuit Cynric, qui 
fuit Cerdic.* 

Doctor apostolicus et vere coeli^ nuntius Yvo, 
prsesul inclytus, migravit ad Dominum; qui in 
Perside, ut orientale sidus, ortus, finibus occiduis 
BritannidB a Domino est destinatus.^ 

[Gregorius xix**. anno Mauritii, indictione iv. 
scribens Augustino, eodem modo Lundonise quo- 
que et Eboraci episcopis, accepto a sede apostolica 
pallio, metropolitanos esse debere decemit.]^ 

Rex fortissimus et glorise cupidissimus -^thel- 

» H. E. I. 23. 

^ Ib. I. 25. 

' Ib. 1.26. 

* Sax. Chron. a. 597. 

* Vere cceli,'] Veri solis. C. L. 

* Vita S. Ivonis. 
^ H. E. I. 29. 



frith plus omnibus An^lorum primatibus gentem 
Britonum vastavit, pluresque terras eorum, ex- 
terminatis vel subjugatis indi^enis, aut tributarias 
genti Anglorum, aut habitabiles fecit. TJnde 
motus profectibus ejus, Aedan rex Scottorum cum 
immenso exercitu contra illum venit, sed cum 
paucis victus aufugit. Quod bellum in loco qui 
dicitur Degsastan, anno regni sui xi''., Phocatis 
vero imperatoris primo, JEthelfrith perfecit.^ Is 
etiam, longo post tempore collecto exercitu, ad 
civitatem Legionum, quas a Britonibus Carleg^ioii' 
appellatur, divino agente judicio, ut beatus prae- 
dixerat Augustinus aixhiepiscopus, ex Britonum 
sacerdotibus, qui ad exorandum Deum pro milite 
bellum agente convenerant, mille ducentos prius 
exstinxit, et sic caeteras nefandae militiae copias 

Augustinus Mellitum et Justum ordinavit epi- 
scopos; Mellitum ad praedicandum provinciae 
Orientalium Saxonum; qui ut verbum veritatis 

Battle of 

A. D. 613. 

Slaughter of 
the monks of 

A.D. 604. 

of Mellitus, 
Justus, and 

* Quod beUum petfecit.'] 

H. £. I. 84. Sax. Chron. Dal- 
ston, near Carlisle, according to 
Gibson, whose supposition is fa- 
Yoored by the yarious reading 
' Deglastan/ Dawstane in Lid- 
desdale has also been conjectured 
as the spot. Tigemach roakes 
no mention of this battle, unless 
he alludes to it a. 600, " Proe- 
lium Saxonum contra i^danum, 
ubi cecidit Eanfrac (Eanfrith), 
frater Etalfraich, occisus a Mac- 
luma, filio Baodani, in quo yictor 
erat." Annal. Ulton. a. 599. 
*' Bellum Saxonum, in quo victas 
est iEda." Lappenberg's £n- 
gland, I. p. 145, note. 

' Carlegion,'] Chester. Tiger- 
nach, Ann. a. 613. 

2 Delevit.'] The prediction, as 
Beda relates (H. £. ii. 2), was 

uttered by Augustine at the se- 
cond conference with the British 
bishops and the dergy of Bangor, 
on their refusal to submit to his 
dictates, or acknowledge him for 
their archbishop: ''Quibus vit 
Domini Augustinus fertur mini- 
tans prfedixisse, quia si pacem 
cum fratribus accipere nollent, 
bellum ab hostibus forent accep- 
turi ; et si nationi Angloram no- 
luissent viam yitaa praedicare, per 
horum manus ultionem esseat 
mortis passuri. Quod ita per 
omuia, ut praedixerat, diyino 
ageute judicio, patratum est.'' 
The Bangor here si)oken of (Ban- 
chor Iscoed) was in Cheshire, or, 
according to some authors, in 
Fliutshire, aud is not to be con- 
founded with the episcopal city 
of that name. See also Sax. 



A D. C05. 

Death of 



A. D. 607. 

makes war 
on the Soath 

A.D. 611. 


succession of 

A. D. 614. 

Battle of 

A. D. 616. 

Death of 
and succes- 
sion of 

cum rege suo Saeberhto, regis ^SSthelberhti ne- 
pote, proedicante Mellito, accepere, in Lundonia, 
sua metropoli, rex ipse -tEthelberht fecit eccle- 
siam Sancti Pauli Apostoli. Justum vero in 
civitate Dorubrevi, quam gens Anglorum Hrove- 
ceaster cognominat, Aug^ustinus episcopum ordi- 
navit. Laurentium quoque presbyterum ordinans 
archiepiscopum pro se, parvo post tempore ad 
regfnum migravit cceleste vii. kal. Junii, feriai ii.* 
[26 Maii.] 

Anglorum apostolus, Romanorum decus, bea- 
tus papa Gregorius, postquam sedcm Romanse 
et apostolicds ecclesiae xiii. annos, menses vi., et 
dies X. gloriosissime rexisset, iv. idus Martii, 
feria sexta, [12 Mar.], ad aeternam regni ccelestis 
sedem translatus est.^ 

Ceolwlf rex Occidentalium Saxonum Austra- 
libus bellum intulit Saxonibus.* 

Ceolwlf rex obiit, cui fratris sui Ceoli filius 
Cynegils successit, et xxxii. annis regnavit ; 
qui fuit Ceol, qui fuit Cutha, qui fuit Kenrici,* 
qui fuit Cerdici.^ 

Kynegils etfi lius suus Cuichelm in Beandune 
contra Britones aciem direxere, et pugnantes 
duo millia quadraginta sex ex eis interemere.^ 

Rex Cantuariorum ^thelberhtus, filius Irmen- 
rici, cujus pater Octa, cujus pater Oric cogno- 
mento Oisc, cujus pater Hengst, quinquagesimo 

1 H. E. II. 3, 4. 

^ Anglorum apostolus . . trans- 
latus est,'] See a sketch of hls 
life iu H. E. II 1. 

' Saxonibus.'] Sax. Chron. 
Sanctus David, qui et Dewi, 
Menevensis episcopus in Wallia, 
migravit ad Dominum. Jdd, 
manu recent. 

* Quifuit Kenrici.] wanting in 
C. L. 

' Sax. Chron. 

• Interemere.'] Sax. Chron. 
The MSS. of the Chronicle, dif- 
fering amoog themselves and 
from Florence, state the number 
slain at 2045, 2046, and 2065. 
Beandun is by some supposed 
to be Bampton in Devonshire; 
otbers place it in Dorsetshire. 




sexto impcrii sui^ viccsimo primo anno acceptcc 
fidei, die vicesimo quarto mensis Februarii, con- 
scendit regni coelestis gaudia; cui Eadbaldus iilius 
suus successit ; verum iidem Cbristi non solum reci- 
pere noluit, sed et patris uxorem sibi in matrimo- 
nium sociavit J Rex Orientalium Ang^Iorum Red- Batue of the 

Idle ; aecet- 

wald ^thelfrithum.Deirorum Berniciorumque re- >ion of 


gem, occidit in bello juxta amnem qui vocatur 
Idle,^ cui Edwine, juxta oraculum quod acceperat, 
successit, et septem filios iEthelfrithi expulit. 
Saeberht rex Orientalium Saxonum reg-na petens 0«»"» of 

° *^ Saeberht 

perennia, tres filios suos, qui pagaui perdurave- ^ng of 
rant, regni tcmporalis hajredes reliquit ; qui mox succesiion of 
idololatrise palam sei^vire coepere, et Mellitum expuuion 

i. j • j 1 andrecallof 

episcopum Lundonise de suo regno expulere. Meuitus and 
Ipse vero Cantiam venit, et, habito consilio cum 
Laurentio archiepiscopo, ad partes Gallise cum 
Justo Hrofensi episcopo secessit. Sed non mnlto 
tempore reges, qui a se veritatis prasconem ex- 
pulere, dsemonicis cultibus impune serviere; 
ham egressi contra gentem Gewissoram in proe- 
lium, omnes pariter cum sua militia corruere. 
Cum vero et Laurentius Mellitum Justumque 
iesset sequuturus, ipsa nocte apparuit ei princeps 
Apostolorum Petrus, illumque flagellis affecit 
artioribus. Mane autem facto, ad regem Ead- 
baldum venit, et quantis verberibns esset lace- 
ratus ostendit. Quod ut vidit, multum extimuit, 
omnem idolatriae cultum anathematizavit, con- 
nubium non legitimum abdicavit, fidem Christi 

* H. £. II. 5. Sax. Chron. 

« Idk.] Beda (H. E. ii. 12) 
places tbis battle in 626 ; tbe 
Sax. Chron., Wendover, and the 
Flores Historiarum, in 617. It 

hamshire. Huntingdonandothers 
mention a saying to which it gave 
rise : ** Amnis Idle Anglorum 
sanguine sorduit.'' For the ' ora- 
culum* here alluded to, see the 

was fought on the bank of the | romantic legend of Eadwine in 
Idle, near Retford, in Notting- ; Beda (H. E. ii. 12). 




A. D. 621. 

Death of 
of Canter- 
bury; suc- 
cession of 

A D. 625. 

Death of 
Mellitus , 

suscepit, in Galliam misit^ Mcllitum et Justum 

Beatus Laurentius archiepiscopus^ regnante 
Eadbaldo rege^ iv. die nonarum Februariarum 
[2 Feb.] transivit ad Dominum ; post quem Mel- 
litus, qui erat episcopus Luodoniae tertius ab 
cedd.*^ *°* Au^stino, sedem suscepit Dorovemensis eccle- 
sise. Mellito successit Cedd, frater Ceaddae. ad 
Lundoniae prsesulatum.^ 

Mellitus archiepiscopus, postquam ecclesiam 
rexit annis v., octavo kalendarum Maiainim die 
of[24 April.], ad coelos migravit, Eadbaldo re- 
gnante ; cui successit Justus, Hrofensis ecclesiae 
episcopus, et pro se Romanum consecravit 

Vir Deo dilectus Paulinus, a beato Gregorio 

cum caeteris praedicandi gratia in Angliam 

missus, tertius processu temporis Hrofensis epi- 

scopus, a Justo archiepiscopo Northumbranas 

genti pontifex ordinatus, ad Edwinnm ejusdem 

gentis regem cum illius sponsa, regis JSthelberhti 

filia, ab Eadbaldo rege, virginis ejusdem fratre, 

missus est.^ 

A.D.627. Quidam sicarius, Eomer vocabulo, missus est 

MsSatton a rege West-Saxonum Cuichelmo, qui ad regem 

ofEadwine. EdY^rinum primo die Pascha^ venit, et evaginata 

sub veste sica impetum in illum fecit. Verum Lilla, 

minister regi amicissimus, mox ante ictum pun- 

i^.D. 626. 

bithop over 
the North- 

* H. E. II. 5, 6. Sax. Chron. 

' Mellito prasulatum,'] 

The date here is evidently incor- 
rect, it should be 619, as given in 
Beda (ii. 7) and the Saxon Chro- 
nicle. Even according to Flo- 
rence himself, it appears that 
Mellitus, after hayiug ruled the 
Church five years, died in 625. 
In consequence of the relapse 
into idolatry of the sons of Sae- 
berht and thcir people, the see of 
Londou appears to have been 

vacant from the translation of 
Mellitus to Canterbury, until 653, 
when Cedd was consecrated bi- 
shop of the East Saxons. (H. 
E. III. 22). 

' AntistitemJ] H.E, ii. 8,where 
the death of Mellitus and succes- 
sion of Justus are consistently 
assig:ned to 624. 

* Missus est.] Beda (ii. 9) and 
the Saxon Chronicle assign the 
mission of Paulinus to the year 


• ••' 



gentis, suum iiitci*posuit coiTpus ; sed tanta vi 
ferrum infixit hostis, ut etiam rejjem vulneraret 
per corpus occisi militis. Eadem autem nocte 
Paschae Dominici, peperit regina filiam regi, quae 
die Pentecostes de Northanhymbrorum gente 
prima a Paulino episcopo baptizata, Eanfied est 
vocata.^ Quinquagesimo a^tatis suae anno, Penda 
regnum Merciorum suscepit et xxx. annis tcnuit ; Accession of 
qui fuit Wibbae,^ qui fuit Cridae, qui fuit Cyne- 
wald, qui fuit Cnebbae, qui fuit Iceli, qui fuit 
Eomeri, qui fuit Angengeat, qui fuit Oflae, qui 
fuit AVermundi, qui fuit Wightleag", qui fuit 
Wagae, qui fuit Wothclgeat, qui fuit Woden.^ 

[Anno Heraclii imperatoris sexto decimo, a.d.c28. 
indictione quinta decima, Edwinus, praecellentis- of iSiwiM. 
simus rex Anglorum in Britannia, Transhum- 
branae gentis ad aquilonem, praedicante Paulino 
episcopo, quem misit de Cantia archiepiscopus 
Justus, verbum salutis cum sua gente suscepit. 
Anno autem undecimo regni sui, adventus vero 
Anglorum in Britanniam plus minus^ 
hoc gessit. Ipse autem dedit Paulino sedem Paaiinui 
episcopatus Eboraci.* Cui regi in auspicium York. 
venturae fidei regnique coelestis terrena potestas 
crevit; totam enim Britanniam, praeter Cantu- 
arios tantum, primus omnium Anglorum sibi sub- 
jecit.^ Eo tempore errorem Quartadecimanorum ^ Dispute» 
in observatione Paschae apud Scotos exortum Ewter. 
Honorius papa per epistolam redarguit; sed et 
Johannes, qui successori ejus Severino successit. 

» H. E. II. 9, a. 626. 

2 Wibbig,-] Pibb», L. P. 

' Woden.'] Accordiog to the 
Saxon ChroDicle, Penda had 
been King of Mercia from 626 ; 
but Beda (ii. 20) speaks of him 
as of royal race ouly at the time 
of the battle of .Hatfield in 633 ; 
and adds, that he reigned twenty- 
two years. Therefore, as the ac- 

counts concur in placing his death 
in 655, it seems that he was not 
actually king until his victory 
over Eadwine. 

*] A clerical error for 
c.LXxx. H. £. II. 14. 

»,a.627. « 

^ Quartadecimanorum.'] Ib. iii. 
4, 17. See Lingard, A. S.Church, 
I. p. 51. 



Battle of 

A. D. 632. 

of Enrpvrald 
kin? of 
East Anglia. 

A. D. 633. 

Battle of 
Hatfleld, and 
death of 

A. D. 634. 

Death of 

king of the 

idem arg^ucbat. Cum adhuc non csset electus in 
pontificatum pro eodem Pascha eis scripsit, et pro 
Pelagiana haeresi, quae apud eos reviviscebat].^ 
West-Saxonum rejjes, Cynegils et Cuichelm suus 
filius, cum re^e Merciorum Penda^ juxta Ciren- 
ceastre pugnavere, et post pace facta confirmata- 
que discessere.* 

Eorpwald, filius Redwaldi regis, cujus pater 
Tytel, cujus pater Wffa, persuadente rege 
Edwino, superstitione idolorum relicta, fidem 
Christique sacramenta cum sua suscepit pro- 
vincia, verum non multo tempore post occisus 
est a viro gentili Ricberto nomine.^ 

Gloriosus rex Edwine cum xvii. annis An- 
glorum simul et Britonum genti praeesset glorio- 
sissime, anno aetatis suae xlviii°. a pagano rege 
Merciorum Penda, viro strenuissimo, et Ceadwala 
rege Britonum sseviore pagano, in campo Heath- 
feld, conserto gravi proelio, est occisus die 
iduum Octobrium quarto [12 Oct.]. Turbatis 
rebus Northanhymbrorum^ Paulinus, assumpta 
secum regina ^thelburga, rediit in Cantiam 
navigio, et honorifice susceptus est ab Honorio 
archiepiscopo et rege Eadbaldo.* 

Rex Britonum Ceadwala regem prius Osricum, 
regis Edwini patruelem, cum toto suo exercitu 
delevit ; dein regem Eanfrithum, ^thelfrithi regis 
filium, ad se postulandae pacis gratia venientem. 

_ j 

* Pro eodem Pascha .... reoi- 
viscebat,'] The text here is ex- 
tremely defective: in H. E. ii. 
19, it stands thus : ^^ pro eodem 
errore corrigendo literas/* etc. 
and, ^' pro Pelagiana haeresi . . . 

cavenda ac repellenda ad- 

monere curavit.** 

* Sax. Chron. A. D. 629. Ho- 
norius papa pallium Paulino 
misit, qui postmodum Honorium, 

Justi successorem, in archiepi- 
scopum Cantuariensem consecra- -^ i 
vit in Lindissi provincia. Add.^ ^ 
alia manu, 

3 H. £. II. 15, a. 327. Sax. 
Chron. 632. 

* H. E. II. 20. Sax. Chron. Et 
multo post Hrofensem ecclesiam, 
mortuo Romano, suscepit regen- 
dam. Add. alia manu. 


peremit. Quo perempto, cum parvo exercitu, 
sed fide Christi munito, frater suus Oswald su- 
pervenit, et infandum Britonum ducem cum im- 
mensis suis copiis, quibus nil rcsistere posse 
jactabat, interfecit, et regni utriusque guberna- 
cula suscepit;^ ac sequenti tempore omnes na- 
tiones et provincias Britanniae in deditionem ac- 
cepit.* Eo teropore gens Occidentalium Saxo- conTewion 
num, regnante Cynegislo rege, fidem Christi sus- 
cepit, praedicante illis verbum Birino episcopo.* 
Sanctus Wilfridus nascitur.* ?^™ ."^'"^ 

Rex Oswald misit ad majores natu Scottorum, a.d. 635. 
petens ut sibi mitteretur antistes ; cui pontifex aXd to**' 
missus est Aidanus, per quem et per ipsum ^®"*^^**' 
clarissimum et sanctissimum regem Oswaldum, 
in provincia Berniciorum primum fundatur eccle- 
sia Christi et instituitur.^ Evangelizante Birino, Baptism or 
ab Honorio papa, prsedicandi gratia, Angliam ^" 
misso, in West-Saxonica provincia rex Cynegils 
cum sua gente credidit ; quem de fonte baptismi 
exeuntem rex victoriosissimus suscepit Oswaldus. 
A quibus regibus idem pontifex civitatem Dorcicc, Foundation 
ad faciendam imbi sedem episcopalem, accepit.^ Dorchmer. 

Eorpwaldi regis East-Anglorum frater Sige- a.d.636. 
bertus,^ vir per omnia Christianissimus et doctis- of ?he E!2!t 
simus, mox ubi regnare coepit, totam suam pro- ^^^* 
vinciam fidei sacramentorum participem facere 
curavit: cujus studiis favens, Foelix episcopus, FeiiJt their 
genere Burgundus, qui Sigeberto, Orientalium 
Anglorum regi, in Gallia exulanti familiaris 
efFectus, Angliam cum eodem, post mortem Eorp- 
waldi, venit, et East-Anglorum episcopus effici- 
tur ; illam ad fidem Christi perduxit, acceptaque 

1 H. E. III. 1. 
' Ib. III. 6. 
3 Ib. III. 7, a. 635. 
* S. Wilfridus nascitur,'] See 
his Life by Eddius ap. Gale. 

• H. £• III. 3. 

« Ib. III. 7. 

^ Sigebertus.] Seabyrht; C 



Arrival of 

sede episcopatus iii civitate Dommuc, xvii. anm's 
eidem genti praefuit.* Eo tempore de Hibernia 
venit ad provinciain Orientalium Angloruro vir 
sanctissimus nomine Furseus, et a rege praefato 
susceptus honorifice, ibique prsedicans verbum 
vitae, multos incredulos ad Christum convertit, 
et postea monasterium nobile construxit.* In- 
Resignation terca rcx idcm, relictis regni negotiis et cog^iato 

aiid death of _ . j . • . • j 

siffeberht suo Ecg^rico commcndatis, monasterium quod 
Angiia. " fcccrat sibi intravit; acceptaque tonsura, aetemo 
Regi multo tempore devote militavit. Sed dum 
paganus rex Merciorum Penda adversus East- 
Anglos in bellum procederet, monasterio invitus 
eruitur, in certamen nolens ducitur, virgamque 
tantum in manu tenens, una cum regc Ecgrico 
occiditur; quibus in regnum successit Anna 
Baptum and filius Eui.^ Cuichelm, regis Cynegilsi filius, in 
**' ° civitate Dorcicc, a Birino episcopo baptizatur, et 
eodem anno defungitur.^ 

Birinus episcopus Cuthredum, Cuichelmi regis 
filium, in civitate Dorcicc baptizavit, et eum de 
fonte regenerationis suscepit.* 

and death 
of Ecgric. 


A. D. 639. 

Baptism of 

» Prafuit.J H. E. ii. 15, a. 
631, where it is said that bishop 
Felix, a Burgundian, was, at his 
own desire, sent from Kent by 
archbishop Honorius, to preach 
the word in East Anglia. The 
conversion of Eorpwald, the pre- 
decessor of Sigeberht, is placed 
by Beda (ii. 15) in 627; after 
whose murder, idolatry, he in- 
forms us, regained its ascendancy 
in East Anglia for a space of 
three years, when Sigeberht as- 
cended the throne. Florence, in 
his chronology, foUows the Saxon 
Chronicle in placing the preach- 
ingof Felixin 636. Dommuc, af- 
terwards called Duuwich, was on 
the coast of SufToIk ; it has long 

been overwhelmed by the ocean. 
In 673 archbishop Theodore di- 
vided East Auglia into two dio- 
ceses, by establishing a see at 
Elmham. In the time of Ecg- 
berht the dioceses were again 
consolidated under the see of 
Elmham, which, under William 
the Conqueror, was removed to 
Thetford, and thence, underWil- 
liam Rufus, to Norwich. H.E. 
jV. 5 ; Malmesb. de Gest. Pont. 

' Construxit.^ H. E. iii. 19, 
where the arrival of Furseus is 
placed in 633. See Stevenson*s 

3 H. E. III. 18. 
* Sax. Chron. 



Eadbald rex Cantuariorum, anno vicesimo a.d. g^o. 

*. «.. •.. • • Death of 

qumto regni sui ex hac vita transicns, reg^ni ^u- EadbAid 
bernacula Erconberhto filio suo reliquit. Hic KeSy suc 
primus regum Angclorum in toto regno suo idola E^ISbertt. 
relinqui ac destrui, simul et jejunium XL. dierum ondSi! **" 
observari praecepit; cujus filia Ercongota, quam ofLcm! °" 
peperit ei sancta Sexburh reg^ina, exstitit ma- 
grnarum virg^o virtutum.^ 

Nepos regi^is Edwini, filius regis ^thelfrithi, a.d.642. 
rex Oswald Christianissimus, pere^riiiis et pau- Ma«erfieid. 

., i. .f 1 • * 1 anddeathof 

penbus semper humilis, benig-nus, et largus, anno o«waid. 
setatis suae xxxviir., regni autem nono, commisso 
gl-ravi proelio, occisus est a Penda, Merciorum 
rege pagpano, in loco Maserfeld nuncupato.- 

Cujus frater Oswiu, juvenis circiter xxx. an- a.d. 64s. 

■t • . , • «11 • SuccetsioQ of 

norum, brevi post tempore m regnum illi suc- oswiu. 
cessit, et per annos xxviii. laboriosissime te- 
nuit.' Eodem anno Cenwalh, filius Cinegilsiandof cen- 
regis, regimen West-Saxonici regni suscepit, et ofVe«»ex. 
xxx.i. anno tennit; et Wintoniae ecclesiam, in 
qua sedes pontificalis est, construxit.^ 

Paulinus, qnondam Eboracensis, sed tunc Hro- a.d.644. 
fensis episcopus civitatis, postquam xviii. annos, PaS^Sl, 
menses duos, dies xxi. episcopatum tenuit, vi. Sn oV^' 
iduum Octobrium die [10 Oct.] ad Dominum ^'**'°"* 
transivit : in cujus locum Honorius archiepisco- 
pus, Justi successor, Ithamar ordinavit.^ 

Rex West-Saxonum Cenwalh, quia Pendae a.d.645. 

■mjr • ^ A. Expulsion of 

regis Merciorum sororem, quam duxerat, repu- cenweaih. 

* H. E. m. 8. Sax. Chron. 

' H. E. III. 9. Sax. Chron. 

' Tenuit,'] H. E. iii. 14, where 
Oswiu*s accession is assigned 
to the year 624 : he reigued 
twenty-eight years, and died in 
670. H. E. IV. 5. The Saxon 
Chronicle, a. 642, correctly says, 
"And the same year that Os- 

wald was slain, Oswiu, his bro- 
ther, succeeded to the kingdom." 

* Cofistntxit,] H. E. iii. 7. 
Sax. Chron. The Chronicle in- 
consistently places the deatli of 
Cenwealh in 627. 

» Ordinavit.'] H. E. iii. 14. 
Sax. Chron., where it is said he 
was bishop ^^ one less than twenty 

c 2 



Oswine in 

A. D. 646. 

diavit, bello petitus, ac regno ab illo privatus, ad 
Acceasionof rcg-em East-Anglorum Annam secessit.^ Hoc 
etiam anno rex Oswine, aspectu venustus, sta- 
tura sublimis, affatu jocundus, moribus civilis, 
omnibus manu largus, regum humillimus, amabi- 
lis omnibus, regis Edwini patruelis Osrici filius, 
in Deirorum provincia regnare coepit, et vii. 
annis eidem praefuit.* 

Cenwalh rex apud Orientales Ang^los a Foelice 
ceSweSh.' pontifice baptizatus est.* 

A.D. 647. Foelix East-Ang"Iorum primus episcopus obiit; 
rSx^uho) P^^ 9^^ Honorius archiepiscopus Thomam diaco- 
An**ie8^**' num ejus ordinavit ; quo etiam de hac vita sub- 
l^^cMwo^n of tracto, quinto sui episcopatus anno, Bonifacium 

ofBoniface. substituit CJUS loCO.* 

Cenwalh rex de East-Anglia rediit in West- 
Saxoniam : et eodem anno non modicam ruris 
portionem dedit Cuthredo,fratrueli suo,Cuichelmi 
reg-is filio.^ 

iEgilberhtus episcopus, natione Gallus, in 
provincia West-Saxonica, a rege Cenwalcho, de- 
functo jam Birino, accepit episcopatum, et eidem 
genti pontificali jurc annis praefuit multis.^ 

Sanctus Cuthbertus monasterium Mailrosense 
intravit, susceptus a reverendissimo Eata, ejus- 
dem ecclesias abbate.^ Vir humilitatis eximidB, 
sanctitatisque non modicae, Deirorum rex Os- 
wine, comitis Hunwaldi, sibi ut putabat amicis- 
simi, proditus detectione, regni sui anno vii°., die 

A. D. 648. 

Return of 

A. D. 650. 

bishop of 
the West 

A. D. 651. 

St. Cath- 
berht enters 
the Monas- 
tery of 
Murder of 

1 H. E. III. 7. 

' Prcefuit.^ H. E. iij. 14, 
where Oswine is said to have 
reigned nine years. Beda seems 
to place his accession in 642 
(Sax. Chron. 644, H. Wig. 645) 
" primus regni sui (Oswii) tem- 
jporibus." The Chronicle is here 
very corrupt ; perhaps we should 
read, Oswine, Eadwines faederan 

suna sunu, sunu Osrices, Oswine, 
Eadwines uncle*s grandson, Osric*s 
son, Florence's date (645) is 
manifestly erroneous. 

' Sax. Chron. 

* H. E. III. 20, and Stevenson^s 

* H. E. III. 7. Sax. Chron. 
« Beda, Vita S. Cuth. c. vi. 



kal. Septembrium xiii. [20 Aug.], regis Oswiu 
jussione, a prajlecto suo ^thelwino peremptus 
est, detestanda omnibus morte ; cui successit in 
reg-num Oithelwald, regis Oswaldi filius. PostDeathof 
occisionem reiris Oswini, antistes Aidan ii. kal. successionof 


Septembrium [31 Aug".] adcoelorum rcgna migra- 
vit ; cujus animam puer bonse indolis Cuthbertus 
vidit in coelum ferri ab ang^elis; quo defuncto, 
Finanproillo gradum episcopatus, a Scottis ordi- 
natus ac missus, accepit.^ 

Benedictus, cognomento Biscop, regis Oswiu a.d. 653. 
minister, nobili stirpe gentis Anglorum progeni- "op^gMs?©' 
tus, domum, cognatos, possessiones, patriam, ^**™** 
aetatis suae anno xxv°., amore Christi reliquit, 
primo Romam adiit, et mox doctior rediit.^ 
Honorius, Doruvemensis archiepiscopus, ii. kal. Deathof 
Octobris [30 Sept.] ex hac luce mig:ravit ; Honorius; 
cui, post annum et sex menses, Deusdedit, sextus Deusdedit. 
ab Augnstino, in regimen pontificatus successit, 
et ab Ithamaro, Hrofensis ecclesias antistite, die 
septimo kal. Aprilium [26 Mar.] ordinatus, annos 
novem, menses quatuor, et duos dies ecclesiam 
rexit.* Mediterranei Angli, sub Peada principe, conTewion 
filio Pendan regis Merciorum, fidem et sacra- Angie». 
menta Christi perceperunt, ipso principe primitus 
a Finano episcopo apud regem Oswium in 
Northymbria-, cum omnibus qui secum venerant, 
baptizato : postmodum vero, eo domum reverso, 
caeteris de sua gente baptizatis a presbyteris 
quatuor, Cedd, Adda, Betti et Diuma, quos 
secum de pra;fata adduxerat provincia.* Eo Baptism of 
tempore rex Orientalium Saxonum Sigeberht, qui sJgebwhf 

» H. E. III. 4, 17. 

' Doctior rediit.'] All particu- 
lars given by Florence relating to 
Benedict Biscop are extracted 
from Beda's Life of hiin, ap. 
' Hist. Abbatum Wiramuth.* 

' Ecclesiam rexit.'] H. £. iii. 
20. Beda, for * menses iv.' has 

* menses vii.* 

< H. E. III. 21. Sax. Chron. 



kingof post Sfiebertum, cognoniento Parvum, regnavit, 
in provincia Berniciorum, fidem Christi, per ex- 
hortationem regis Oswiu, cum ad eum veniret, 
suscipiens, a Finauo, Northymbrorum episcopo, 

ceddbishop baptizatus est; quo sui regni sedem repetente, 

saxons. rcx Oswiu misit cum illo virum Dei Cedd presby- 
terum, ad praedicandum verbum East-Saxonicis ; 
ubi cum ille multam Domino ecclesiam congre- 
gasset, et propter colloquium Finani episcopi 
domum reversus esset, gradum episcopatus ab eo 
accepit, et in provinciam reversus, majori aucto- 
ritate coeptum opus explevit/ Quadam vice, cum 
ipse Northhymbrorum provinciam exhortandi 
gratia reviseret, Deirorum rex Oithelwald, regis 
Oswaldi filius, postulavit eum possessionem 
terrae aliquam a se ad construendum monaste- 

Monastery at rium accipcre ; qui regiis favens votis, elegit 

Itastingham. .i.i ... . i**i • 

sibi locum monasteni construendi m loco qui 

nunc Leastingaig nuncupatur, et, facto monaste- 

Murderof rlo, rcligiosis moribus instituit.^ Interea regem 

Sigeberht; o»i_j^ «x» ^ • i_ ... 

saccession of Sigebertum, mstigante omnium bonorum immico, 

Swithhelm. «../« ■. ... »-,* . 

sui mterfecere propmqui ; quia nmiis iUe suis 
parcere solebat inimicis, et factas ab eis injurias 
mox obsecrantibus placida mente dimittere ; cui 

A. D. 654. 
Death of 
Anna king 
of East 

successit in regnum Suithhelm filius Sexbaldi.^ 

Anna rex East-Anglorum a Penda rege occi- 

wMCM^on of ditur ; cui frater suus -^thelhere in regnum suc- 

MoIlM*teJJ*at cessit. lu loco qui dicitur Icanho^ monasterium 

founded. construitur a Sancto Botulfo.* 

A.D. 655. Perfidus rex Merciorum Penda, Sigeberti, Ecg- 

wVnwidfieid. rici, Annae, regura East-Anglorum, necnon etiam 

Edwini, Oswaldi, regum Northanhymbrorum, 

occisor, XXX. legionibus totidemque nobilissimis 

» H. E. iii. 22. 

- H. E. II i. 23. Leastingaig 
.... inHHiiit.'] Lastingham is 
iiear Whitby. 

* IcanhoJ] Ikanhoe in Lincoln- 

* H. E. III. 18, 24. Sax. 



ducibus instructus, in Bernicianiyad debellandum 
reg^ein Oswium, ascendit ; cui ille cum Alhfrido 
filiOy unam tantum legionem habens, sed Christo 
duce coufisus^ in loco qui dicitur Winwidfelda^ 
occurrit. Inito certamine, fugati sunt et csesi 
pag^ani, duces regum xxx., qui ad auxilium ve- 
nerant, paene omnes interfecti ; in quibus ^thel- 
here, frater Annse reg^is eorundem,^ qui post eum 
regnavit, auctor ipse belli, interemptus cst ; cui 
in regnum frater suus iEthelwaldus successit. 
Tum rex Oswiu, pro collata sibi victoria, duode- oswiu» 
cim possessiones ad monasteria construenda, et i*nun*ai 
iiliam suam ^lfledam Deo obtulit, perpetua ei "^^'p***** 
virginitate consecrandam ; quae monasterium 
quod Heortesig* nuncupatur, cui tunc Hild abba- 
tissa praefuit, intravit. Hoc bellum rex Oswiu in 
regione Loidis, xiu^ regni sui anno, xvii^. die 
kal. Decembrium [15 Nov.] confecit, gentemque 
Merciornm ad fidem Christi convertit ; sub quo convenion 
primus in provincia Merciorum,et Liudisfarorum, Mercum; 

Tkir ji*x Ai ^^ ^* Diuma their 

ac Mediterraneorum Anglorum, factus est epi- first biahop. 

Tv . • . • 1 Subjection of 

scopus Diuma, cujus supra meminimus, secundus the pictt. 
Ceollah de genere Scottorum. Idem rex tribus sacceuion 
annis eidem genti caeterisquc Australium pro- 
vinciarum populis prsefuit, gentemque Pictorum 
regno Anglorum subjecit, et Pendae regis filio 
Peadae, suo cognato, regnum Australium Mer- 
ciorum dedit^' 

Peada rex, suae conjugis proditione, in ipso a.d. cse. 

___._. ^ <-> ». * Murderof 

Paschalis festi tempore, peremptus est multumpeada. 

Cenwalh rex West-Saxonum cum Britonibus J- p- ^/** 

Battle of 

apud Peonnum pugnavit, et eos Pedridan* usque Pcn. 

' Winwidfelda.'] The river 
Wiawaed, near which this battle 
was fougiit, is, according to Cani- 
clen, the Are, which ruus by Leeds. 

Eorundem,'] Orientaliuni An- 



3 H. E. 111.21. Sax. Cliron. 
* Pedridan,] The Parrct. 



Hiidfounds fugavit.' Bcata Hild abbatissa, in loco qui 

Abbey, dicitur Streoneshealh, monasterium construere 

coepit, in quo regis Oswiu filia, primo vitae 

regularis discipula, deinde extitit magistra ; 

aiidEannajd cujus matcr Eaufieda regina, in loco ubi rex 

Giiiing. Oswine, filius videlicet patruelis sui patris, Osrici 

re»i;is, peremptus est injuste, monasterium, quod 

In-Getlin^um dicitur, construxit, et Trumhere 

Dei virum, occisi regis propinquum, ibi abbatem 


A.D.659. Adversus regem Oswiu duces gpentis Mercio- 

rIisi?fo*the rum, Immin, Eaba, etEadberht, rebellavere, levato 

Mercui.°' in rcg^cm Wlfere, filio Pendan adolescente, quem 

TrumherT' occultum scrvavcre, sicque cum suo rege Christo 

ctadda"* gaudebant servire. Idem rex habuit primum 

wmfrith. episcopum praefatum Trumhere, secundum Jaru- 

man, tertium Ceddan, quartum Winfrithum.* 
A.D. 660. Rex Cenwalh West-Saxonicam provinciam in 
dividldinto duas parochias divisit, et episcopo Wine in civi- 
sm of^****' tate Wenta sedem episcopatus tribuit : unde 
founded! *' Agilbcrtus cpiscopus graviter offensus, in Galliam 
rediit, et episcopatum Parisiaca; civitatis accepit.' 
Marriafireof Rcx Ecgfrith, Oswiu Tegis filius, .^theldritham, 
ofoswiu. Annae regis Orientalium Anglorum filiam, ac- 

cepit in conjugem.* 

A.D.661. Cuthred, Cuichelmi regis filius, nepos videlicet 

cufhred and Cyncgilsi rcgis, et regum Cenwalhii et Centwini 

wuifhere***' fratruelis, et Cenbryht subregulus, Ceaulini sci- 

licet regis pronepos, et pater Ceadwallae regis, 

obierunt.* Wulfere Merciorum rex prius -^sces- 

dun devastavit, et postmodum Vectam insulam 

coepit, quam regi Australium Saxonum -ffithel- 

woldo, cujus patrinus extitit, et Mavorum pro- 

vinciam, in geute Occidentalium Saxonum, dedit/ 

taices the 
Isle of 

' Sax. Chroa. 

2 H. E. III. 24. Sax. Chron. 

3 H. E. III. 7, and note ib. 

< Ib. IV. 19. 

* Saxonum dedit.^ H. E. iv. 
13. Sax. Cbron. Mavorum is 



Finan episcopus Northanhymbrorum obiit. cui Death ot 

^ -, . ^ . . . , Finan; tuc- 

Colman, et ipse a Scottia missus, successit/ cettiunof 

^ Colman. 

Tricesimo anno episcopatus Scottorum, quem ^. d. 664. 
gessenmt in provincia Northanhymbrorum, acsynjdof 
xxii^ anno regni Oswiu regis, mota quaestione in 
eadem provincia de Pascha, vel tonsura, vel aliis 
rebus ecclesiasticis, dispositum est ut in mona* 
sterio quod dicitur Streoneshealh, cui tunc Hild 
abbatissa praefuit, syuodus fieri deberet. Vene- 
runt autem illo rei^es Oswiu et Alhfrid filius 
ejus, qui re^i Oithelwaldo, regis Oswaldi filio, in 
reg^num successit ; episcopus Colman cum clericis 
suis, Agilbertus West-Saxonum episcopus, cum 
Ag^athone et Wilfrido presbyteris, Cedd Orien- 
talium Saxonum episcopus, Hild abbatissa cum 
suis. Qui multum inter se conflig^entes, tandem 
majores una cum mediocribus, abdicata minus 
perfecta Scottorum institutione, ad ea quae meliora 
cognoverant sese transferre festinabant.^ Finito 
conflictu, ac soluta quaestione, Agilbertus domum 
regreditur ; Cedd, relictis Scottorum vestigiis, ad 
sedem suam rediit; Colman, unanimi intentione coiman r». 
catholicorum superatus, ad suos in Scottiam u tatice^eV 

... . . .. byTuda. 

revertitur ; quo patriam reverso, suscepit pro 
eo pontificatum Northanhymbrorum Tuda, sed 
permodico tempore ecclesiam regens. Abbas Eau made 
monasterii quod vocatur Mailros, Eata, vir reve- iSSdi,^e; 
rendissimus, qui Hrypensis monasterii fundator, stxu^tSberht 
rogatu regis Alhfridi, prius extitit, abbatis jure, ^'***'* 
Lindisfarnensibus fratribus prsepositus est, et 
beatum Cuthbertum de Mailrosensi monasterio 
ad insulam Lindisfarnensem transtulit.^ Eodem Eciipteof 
anno facta est eclipsis solis die tertia mensis Maii, Pestuc^nce. 
hora quasi decima diei. Mox subita pestilentiae xuda. 

an error for, or contraction of, 
Meanvarorum : their district was 
a part of tlie present Hampsliire. 

' H. E. III. 25. 

« Ib. III. 26. Vita S. CuUib. 

C. XVI. 



lues seciita est, qua sacerdos Domini Tuda de 
wnrrith sent mundo raptus est.^ Alhfrid rex, cum consilio 

to France for . ^. • • r\ • i_'t 

episcopai atque consensu patris sui Uswiu^ yenerabilem 
or ination.[ q^ abbatem Hrypensis^ monasterii 

Wilfridum ad regem Galliarum mittens^ epi- 

scopum sibi rogavit ordinari, cum esset circiter 

XXX. annorum. At ille misit eum ordinandum 

ad Agilbertum, qui, relicta Britannia, Parisiacse 

civitatis factus erat episcopus, cum quo et alii 

undecim episcopi ad dedicationem antistitis con- 

venientes, multum honorifice ministerium imple- 

Deathof verunt.^ Deusdedit, sextus ab Augustino archi- 

andof*'' episcopo, oWit II. iduum Juliarum [14 Jul.]. 

kkTro" ^^ ^ Sed et Erconbert rex Cantuariorum eodem anno 

cewuin of"*^' ac dic dcfunctus, Ecgberto filio sedem regni 

comecration rcliquit.^ Wilfrfdo, adhuc in transmarinis par- 

ofCeadda .•■j . . . • « . 

tothesee tibus dcmorante, consecratus est in episcopatum 
Eboraci, a Wine civitatis Ventanae praesule, jussu 
regis Oswiu, monasterii quod Leastingaig dicitur 
abbas, sancti pontificis Ceddi germanus, Ceadda 
Deathofst. vir sanctus.^ Deo dilecta mater Bercinganensis 
*"""™"" monasterii ^thelburga, prima ejusdem coenobii 
abbatissa, mirae sanctitatis viri Erconwaldi, futuri 
Lundoniae civitatis episcopi, germana, y°. iduum 
Octobrium die [11 Oct.] camis ergastulo est 
educta; cujus talem fuisse constat vitam, ut 
nemo qui eam noverit dubitare debeat quin ei 
de hac vita exeunti coelestis patriae patuerit 

abbest of 

* Raptus estJ] H. E. iii. 27. 
Sax. Cliron. This was the dread- 
ful yellow plague, which, during 
a period of twenty years, ravaged 
England and Ireland. In the 
last-mentioned country it is said 
to have carried ofF two-thirds of 
the population. Among its vic- 
tims were Catgualet king of 
Gwynedd (North Wales), Ear- 
conberht of Kent, iEthelwealh of 

Sussex, Deusdedit archbishop of 
Canterbury ; the bishops Wine of 
London, Cedd of tbe East-Sax- 
ons, and Tuda of Lindisfame,and 
iEthelburh abbess of Barking. 
See also Ussher^ Antiq. Brit. pp. 
948, 1164. 

^ Hrypensis'] of Ripon : A. S. 

3 H. E. III. 28. ♦ Ib. IV. 1. 

* Ib. III. 28, a. G6C. 


iiigressus ; cui successit iii officium abbatissae succeedcd by 
Deo dilecta famula Hildelith nomine.^ Paulo Deathof' 
post Cedd, episcopus Orientalium Saxonum^ mo- wshop ©r 
nasterium suum Leastingai^ adiit^ ibidemque saxons. 
corporis infirmitate tactus, vii^. kal, Novembrium 
die [26 Oct.l obiit.- Rege East-Anarlorum oeathof 

_ _ *'_ ,_ ^^ ^, . , , ,^ . ^EtheUald 

^tnelwaldo deiuncto, successit Aldulfus. cujuskingofEa»t 


mater Heresuitha. sororsanctae Hildae abbatissae, succession of 


quarum pater Hereric, cujus iKXter Eadfrith, 
cujus pater Edwine.^ Boisilus, sublimium virtu- neatii of 
tum monachus, Mailrosensis coenobii praepositus, abbot of 
vir prophetico spiritu plenus, sacerdos Dei dile- 
ctus, lethali morbo pressus, perpetuae lucis gaudia 
conscendit.^ Rex Oiientalium Saxonum Sii^here Apostasy of 

^ Sighere 

cum sua parte populi ad apostasiam conversus ung of 
est : quod ubi rex Mercioram Wlfere comperit, Jarnman 
Jaruman episcopum, successorem Trumhere, ad 
corrigendum errorem misit. Porro Sebbi, socius 
et coheres regni ejusdem, fidem perceptam cum 
suis omnibus servavit.* 

Benedictus, cognomento Biscop, tempore Vita- a.d.665. 
liani papae, secundo Romam adiit, et post menses Bfs^c^^r 
aliquot Lirinensem insulam^ venit; monachis jo^ey to 
se dedens attonsus est, et biennio, sub abbatis^™*' 
regimine, Deo regulari militavit tramite. 

Sanctus Aldelmus Melduni, in ecclesia Aposto- a.d. eeo. 
lorum Petri et Pauli, abbas ordinatur a Leutherio, orkained 
West-Saxonum quarto episcopo.^ Wine, civi- Siaimesbury. 

* Hildelith fiomineJ] H. £. iv. 
10. To this abbess Aldhelm de- 
dicated his poem * De Virgini- 
tate.' Malmesb. de Pont. 

2 H. E. III. 23. 

3 Eadwine.] See Geneal. Reg. 
Northanhymb. at the end of the 
volume. * Vita S. Cuth. c. 8. 

a H. R. III. 30. 

* Lirinensem insulam.] The isle 
of Lerins,ofi*the coast of Provence 

(Depart. of the Var), in tlie dio- 
cese of Antibes, on which was a 
celebrated monastery and school, 
founded at the end of the fourth 
century by S. Honoratus. See 
Gallia Christ. t. iii. p. 1189. 

^ Episcopo.] See Aldhelm's 
Life, by William of TMalmesbury, 
in Savile^s and Gale*s Collections, 
also in Anglia Sacra. Aldhelm 
died 25th May, 709. 



Wine ex- 
pelled from 
Wiiichester ; 
bishop of 

A. D. 667. 

sent to 
Rome for 
dies there. 

retirea to 
Lastingham ; 
is succeeded 
by WUfrith. 

A. D. 668. 

to Rome. 
to the see of 

A. D. 669. 

arrives in 
bestows the 
abbey of 
St. Peter 
on Benedict ; 

tatis Ventanae episcopus, a reg"e Cenwalcho de 
suo prajsulatu pulsus, ad regem Merciorum 
Wlfere secessit, et ab eo acquisita sede civitatis 
LundonidB, ejus episcopus mansit usque ad ter- 
minum vitae suae/ 

Reg^es Anglorum nobilissimi, Oswiu provinciae 
Northanhymbrorum, et Ecgberht Cantuariorum, 
cum consensu sanctae ecclesiae g^entis Anglorum, 
presbyterum nomine Wihardum, de clero Deus- 
dedit archiepiscopi, antistitem ordinandum Ro- 
mam miserunt ; verum ille Romam perveniens, 
priusquam consecrari in episcopatum posset, 
morte praereptus est.- Ceadda praesul Ebora- 
censis tribus annis ecclesiam sublimiter rexit; 
dehinc ad monasterii sui curam, quod est in 
Leasting^aig*, secessit, accipiente Wilfrido episco- 
patum totius Northanhymbrorum provinciae.' 

Biscop, qui et Benedictus, tertio Romam venit. 
Quo tempore erat Romae monachus Theodorus, 
Tharso Ciliciae natus, saeculari et ecclesiastica phi- 
losophia praeditus, Graece et Latine sufficienter 
instructus, probus moribus, annorum lxvi. Hunc 
VII. kal. Aprilium Dominica [26 Mar.] ordinatum 
archiepiscopum, Biscopo, quia vir sapiens erat ac 
strenuus, papa Vitalianus Britanniam perducen- 
dum, simul et abbatem commendavit Adrianum.* 

Archiepiscopus Theodorus, die vi. kal. Juni- 
arum Dominica [27 Maii], Cantiam venit, et 
Benedicto, qui et Biscop, monasterium beati 
Petri Apostoli, abbatis jure, regendum dedit. 
Mox peragrata insula tota, locis opportuuis epi- 
scopos ordinavit, et ordinationem Ceaddae denuo 

* H. E. III. 7. 

« Ib. IV. 1. 

3 Ib. IV. 3. Berhtgils, qui et 
lionifacius, III'" East-Anglorum 
episcopus, obiit, cui Bisi vir ve- 

nerandus successit ; add, alia 

* H. E. IV. 2, 3. Tlie Peni- 
tential of Theodore is printed for 
the first time in the 'Ancient Laws 
and Institutes of England.' 



catholica ratione consuinmavit. Incivitate etiam appoinu 

Putta to the 

Hrofi, ubi, dcfuncto Damiano,episcopatus jamdiu «eeof 
cessaverat, Putta virum ecclesiasticis disciplinis 
institutum ordinavit : et non multo post, mortuo ceadda to 

_ ^^ ^ Lichfleldand 

Jarumanno, ac rege Wulfere petente, et reg-e Lindufarne. 
Osvviu concedente, jussit Ceaddan Merciorum 
simul et Lindisfarorum pontificatum suscipere. 
lUe jussis obsecuudavit, magrnaque vitae perfecti- 
one susceptum ministerium administrarc curavit : 
cui rex etiam Wulfere terram l. familiarum, ad 
construendum monasterium iu loco qui dicitur Ad 
Bearuwe, donavit.^ 

Oswiu, rex Northanhymbrorum, pressus infir- a.d. 67o. 

.^. . ^.«ii-m«- Deathof 

mitate, anno aetatis suae lviii., die xv^ kal. Mar- o»wiu; 
tiarum [15 Feb.], mortem obiit, et Ecgfridum S^riJh?" ** 
filium regni reliquit successorem.^ Leutheiium, consecrated 

A-iL x» T» • • • 'x A« • • X to the tee of 

gilberti Pansiaca& civitatis episcopi nepotem, winchester. 

rex Cenwalh et Occidentales Saxones rogaverunt 

Theodorum, archiepiscopum Doruvernensis ec- 

clesidD, sibi antistitem consecrari ; qui consecratus 

in Wentana civitate, vii. annis episcopatum solus 


Avium strages facta est permaxima.* Vene- a.d. 67i. 

rabilis abbas Benedictus, qui et Biscop, ubiiSSi*'? 

duobus aunis monasterio beati Petri Apostoli, n^^SRomi; 

abbatis jure, praeesset, archipraesulis Theodori {J^ 'ISSn.**^ 

licentia, tertio de Britannia Romam profectus 

est; cui in monasterii regimen successit Adrianus 

abbas, cujus supra meminimus, vir natione Afer, 

sacris literis diligenter imbutus, Graecae pariter et 

Latinae linguae peritissimus.* 

' H. £. IV. 5. Sax. Chron. 

' H. E. III. 7. 

' Sax. Chron. 

* PeritissimuaJ] This accords 
with the account given by Beda 
in his Life of Benedict : '* Bene- 
dictus suscepit (a. C69) mona- 

sterium beati Petri Apostoli ad 
regendum, cujus postea pratfatus 
Adrianus factus estabbas." The 
appointment of Adrian seems not 
to have taken place until 671, 
when Benedict went his fourtli 
joumey. In his History (iv. 1) 



A. D. 672. 

Death of 
Of his queen 

qucen of 
bria becomes 
a nun at Col- 

Death of 
Ceadda ; 

succeeded by 

retums, and 
receives land 
{it Wear- 

Cenwalh rex West-Saxonum xxx^ anno* regni 
sni defunctus est; cujus uxor Sexburh regina, 
secundum An^licam Chronicam, uno post illum 
regnavit anno ; secundum vero Bedam, subregnli 
reg^num inter se divisum annis circiter x. tenu- 
erunt.^ Regina Northanhymbrorum JEtheldritha, 
multum diu postulans regem Ecgfridum, ut, re- 
lictis saeculi curis, in monasterio Regi Christo 
servire permitteretur, ubi vix aliquando impe- 
travit, monasterium Sanctae -ffibbae abbatissae, 
videlicet sancti Oswaldi et Oswiu regum g-er- 
manae, ac Ecgfridi regis amitae, intravit, et vela- 
men sanctimonialis habitus ab antistite Wilfrido 
accepit.^ Cum in Merciorum provincia duobus 
annis ac dimidio Ceadda episcopus ecclesiam 
gloriosissime rexisset, languore corporis tactus, 
postquam obitum suum Dominici corporis et 
sanguinis perceptione munivit, vi**. die nonarum 
Martiarum [2 Mar.] aeterna gaudia petivit: qui 
dum e mundo transiret, Ecgberht pater reve- 
rendissimus, ejus quondam in Hibernia condisci- 
pulus, vidit animam Ceddi episcopi, fratris ipsius, 
cum angelorum agminibus de coelo descendere, 
et, assumpta secum anima ejus, ad ccelestia regna 
redire : in cujus locum ordinavit Theodorus 
Winfridum diaconum ejus, cui ipse successerat 
antistitis loco.* Roma Benedictus Biscop rediit, 
et ingressus Britanniam, patriam gentem solum- 
que in quo natus est petit; Ecgfridum, Trans- 

Beda states, that, immediately on 
Adrlan's an-ival in England, 
Theodore gave him the appoint- 
ment : '' Qui statim ut ad illum 
venit, dedit monasterium beati 
Petri Apostoli." The two ac- 
counts seem irreconcileable. 

* Sax. Chron. 

^ Annis tenuerunt.'\ H. 

E. IV. 12; Vita S. Bened. § 4; 

W. Malmesb. lib. 1 ; Wendover 
(p. 162) and M. Westmon. (a. 
672), say that Sexburh was ex- 
pelled : '^ indignantibus regni 
magnatibus expulsa est a regno, 
nolentibus sub sexu foemineo mi- 
litare." See also Lappenberg^s 
England, i. p. 254. 

3 H. E. IV. 19. 

* Ib. IV. 3. 


humbrande gentis reg^ein, adiit, qui confestim ter- 
ram lxx. familiainun, ut construeret monastcrium 
ad ostium Wiri fluminis, illi dedit. 

Rex Cantuariorum Ecgbrylit, nono regni sui a. D.era. 
anno, meuse Julio obut, succedente m re<^num Ecgbryht 
fratre Hlothere, quod ipse amios xi. et menses Kent? u 
VII. tenuit. Die xxiv**. mensis Septembris, in- HuJthwe. ^ 

j» ,* • mi j -r^ • • Council of 

dictione prima, Theodorus Doruvernensis epi- Hartford. 
scopus, in loco qui dicitur Heortford, episcoporum 
cog-it concilium, in quo Wilfridus Northanhym- 
brorum ^entis episcopus per proprios legratarios 
fuit. Fuerunt et Putta Hrofensis episcopus, 
Leutherius Occidentalium Saxonum episcopus, 
Winfrid provinciae Alerciorum episcopus ; quibus 
afiuit Bisi Orientalium Ang-lorum episcopus, suc- 
cessor Bonifacii, cujus supra meminimus, vir 
multce sanclitatis et religionis, non multo ante a 
Theodoro ordinatus ; quo adhuc superstite^ sed 
grravissima infirmitate ab administrando episco- 
patu prohibito, duo suut pro illo, JEcci et Badwine, 
consecrati episcopi.^ In regione quse vocatur ^theithnth 
Elge beata ^theldritha facta est abbatissa, ubiSEiy*^^' 
constructo monasterio virginum Deo devotarum, 
mater vii^o et exemplis vitae coelestis esse coepit 
et monitis.^ 

^scwine, secundum Anglicam Chronicam, 
Occidentalium Saxonum suscepit regnum; qui ^J^g"/ 
fuit Cenfus, qui fuit Cenferth, qui fuit Cuthgils, wefsex. 
qui fuit Ceolwulf. qui fuit Cynric, qui fuit Cerdic. Jrllint/^^d 
[Hibernia, Insula Sanctorum, sanctis et mirabi- ^*»*»^»"- 
libus perplurimis sublimiter plena habetur.] Bi- Benedict at 

* ^ \ Wearmouth. 

scop ad ostium Wiri fluminis^ indictione ii. 

Wulfere rex Merciorum et iEscwine rexWest- a.d.675. 
Saxonum, in loco qui dicitur Bydanheafd pugna- Beadenhead. 

' H. E. IV. 5. I ^ Fluminis] Monasterium fe- 

' Ib. IV. 19. I cit; add.from Beda, 



Death of 
king of 

Of St.Wer- 

verunt^ Eodcm etiam anno ipse Wulfere, qui re- 
gum Merciorum primus fidem et lavacrum sanctae 
reg^enerationis accepit, et in tota gente sua das- 
moniorum culturam destruxit et penitus eradi- 
cavit, Christique nomen ubique locorum regni sui 
praidicare jussit, et multis in locis ecclesias sedifi- 
cavit, xvii°. anno ex quo regnavit ad uranica 
regna migravit;* cujus regina S. Eormengilda, 
quae Cantuariorum regis Erconberhti sanctaeque 
Sexburg^ae reginge, Annae regis Orientalium An- 
glorum filige, sororis videlicet S. JEtheldrithae, 
extitit filia, peperit ei magnarum virginem vir- 
tutum S, Wereburgam; quac, patre defuncto, 
saeculo renunciavit, et habitum sanctae conversa- 
tionis susceptura, genitricis materterae, sanctae 
videlicet ^theldrithae, monasterium intravit, in 
quo multa, Deo cooperante, miracula patravit: 
cujus sanctitatis famam cum suus patruus rex 
^thelredus comperisset, eam quibusdam virgi- 
num Deo devotarum monastenis, abbatissae jure, 
praefecit ; cum quibus et in quibus regulariter 
vivens, illisque in omnibus pie consulens, ad vitae 
finem vero Regi Christo militavit; ac in uno 
monasteriorum suorum, quod Triccingaham ^ di- 
citur, e saeculo migravit, sicque ad complexum et 
nuptias Sponsi ccelestis virgo beata intravit ; 
corpus autem illius ad monasterium, cui est 
Heanbyrig^ vocabulum, ut ipsa vivens praecepit, 
est delatum, et in illo honorifice tumulatum; 
quod usque ad tempus quo gens pagaua Danorum, 
crudeli caede et tyrannica depopulatione, An- 
glorum vastaverunt provincias, mansit incor- 
ruptum.* Fuerunt autem germani regis Wlferi 

* Sax. Chron. 

' Triccingaham.'] Trentham in 

^ Heanhyrig.'] Hanbury in 

^ Thom. Eliens. Hist. Eliens. 
Anglia Sacra, i. p. 596, and Cap- 


^thelredus^ qui post illum sceptra regni gnber- ^^^^^^^^ 
navit; Peada, qui, ut paucis praelibaviraus, Au- thcthrone 
straliura Merciorum reg^num habuit; Merewald, 
qui in occidentali plaga Merciorum reg^num tenuit ; 
cui regina sua, sancta Ermenbeorg^a, regis Eor- hu famny. 
menredi filia, peperit tres filias, sanctam videlicet 
Mildburgam, sanctam Mildthrytham, et sanctam 
Mildgitham, unumque filium, Merefin, eximise 
sanctitatis puerum.^ Offensus a Winfrido, Mer- ^nfHth de- 
ciorum episcopo, per meritum cujusdam inobe- fhe ^^0? 
dientise, Theodorus archiepiscopus eum de epi- *^*^*^^**' 
scopatu deposuit,.et in loco ejus Saxulfum epi- succeeded by 
scopura ordinavit, constructorem et abbatem abbot of Pe- 
monasterii quod dicitur Burh in re^ione Girvi- 
orum.* Depositus vero Winfrith ad monasterium 
suum Bearwe rediit, ibique in optima vitam con- 
versatione finivit. Tum etiam Orientalibus Sa- st Ercon- 
xonibus, quibus eo tempore praefuerunt Sebbe etofLondon; 
Sighere, in civitate Lundonia, Erconwaldum epi- 
scopum constituit, ubi praedecessor ejus Wine 
sedem episcopatus habuit ; cujus viri, scilicet 
Erconwaldi^ et in episcopatu et ante episcopatum, 
vita et conversatio fertur fuisse sanctissima. Hic foundt 

/••. j •• ••••i. • Chertsey and 

fecit duo monastena, unum sibi, alterum soron ; Barkiog 
suum Certesie dicitur, quod, adminiculo Frithe- •^*^^*' 
woldi subreguli, opulentia rerum et monachis 
implevit; sororis coenobium appeUatur Ber- 
kingum, ubi ipsa primum abbatissa constituitur^^ 
Post Erconwaldum fuit Waldherus,* et V^^^lyS^e^^^ 
istum Incgualdus, ultimus quem Beda in Historia j^J ^«Jjy 
Anglorum Lundoniensem commemorat episco- 
pum.^ Porro -^thelburgoe, sancti Erconwaldi AbbeMes of 
sorori, successit Hildelith, ad quam sanctus Ald- 
elmus scripsit librum ' De Virginitate.'^ Post 

' Flor. Geneal. 
* Girviorum.'] The Gyrwian ter- 
ritory was in the N . E. of Mercia. 

3 H. E. IV. 6. 

* Ib. IV. 11. 

* Ib. V. 23. 

« Ib. IV. 19. 




Kent and 



Hildelitham extitit Wlfhildis^ abbatissa, Ed^ari 

re^s tempore. 

A.D.676. Benedictus Biscop cum Ceolfrido, religioso 

B?^t*'f fifth monachoy quarto Romam de Britannia petit, 

RSme?**' epistolam privilegii ab Agathone papa, cum li- 

centia, consensu, desiderio, et hortatu regis Ecg"- 

fridi acceptam, qua monasterium suum tutum ac 

liberum perpetuo redderetur, retulit. Accepit et 

Johannem, archicantorem beati Petri Apostoli, 

Britanniam perducendum, ut in monasterio suo 

Death of cursum caneudi per annum edoceret. iEscwine 

succession of rex Wcst-Saxonum moritur, et Centwine ei 

succedit, qui fuit filius Cynegisli, filii Ceoli. 

/Etheired iEthelrcd rex Merciorum Cantiam vasta- 

daravages vit, civitatcm quoquc Hrofi communi clade 

absumpsit. Quod ubi Putta ejus episcopus com- 

periit, ad Saxulfum Merciorum episcopum di- 

vertit, et ab eo possessione cujusdam ecclesise 

accepta, ibidem in pace vitam finivit: pro quo 

Theodorus Quichelmum consecravit episcopum; 

sed illo, post non multum temporis, prae inopia 

rerum ab episcopatu decedente, Gebmundum pro 

eo substituit antistitem. Defuncto West-Sa- 

xonum episcopo Leutherio, episcopatu Haeddi 

functus est pro illo, in civitate Lundonia con- 

st.cuthberht secratus a Theodoro.* Sanctus Cuthbertus ana- 

becomea an • • « 

anchorite. choreticdB contemplatiouis secreta petiit.' 

A.D.677. Anno imperii Ecgfridi viii'*. apparuit mense 

B^r^ird Augusto stella cometes.* Quo etiam anno orta 

Sd?wff'' ^^*cr ipsum reg-em Ecgfridum et reverendissi- 

frith. mum antistitem Wilfridum dissensione, pulsus 

est idem antistes a sede sui episcopatus, et duo 

in locum ejus substituti episcopi, Bosa monachus 

of bishops. 

» mjlUldis,] Wlflith, L. 
' H. E. IV. 12 ; Sax. Chron. 
' Vita S. Cuthb. c.xvii. 

^ Cometea.] H. E.iv. 12; Sax. 
Chron., both under a. 678; but 
see Stevenson's note in H. £., ed. 
E.H.S. p. 274. 


revereudus de monasterio Hild abbatissdB, qui 
Deirorum^ et Eata yenerabilis abbas Mailrosensis 
coenobii, qui fierniciorum provinciam gubernaret. 
Hic in civitate Eboraci^ ille in Hagustaldensi, 
sive Lindisfarnensi ecclesia catbedram habens 
episcopalem^ ambo de monachorum collegio in 
episcopatus g^adum asciti : cum quibus et £ath«d 
Eathaed in provincia Lindisfarorum^ quam nu- buhop of 
perrime rex Ecgfrid, superato in bello et fugato 
Wulfero, obtinuerat, ordinatur episcopus ; et 
hunc primum eadem provincia proprium accepit 
praesulem, secundum JEthelwine, tertium Eadg-a- 
rum, quartum Cyneberht. Habebat enim ante 
Eathsedum antistitem Saxwlfum, qui etiam Mer- 
ciorum et Mediterraneorum Anglorum simul 
episcopus fuit ; unde et expulsus de Lindissi, in 
illarum provinciarum regimine mansit. Ordinati * 
sunt autem Eathaed, Bosa, et Eata Eboraci ab 
archiepiscopo Theodoro.^ Pulsus erffo ab epi- wnfritii con- 
scopatu Wilfrid Romamque iturus, ubi navem Fruiant. 
conscendit, flante favonio, Fresiam est pulsus, 
ubi primus opus evangelicum coepit, et multa 
millia barbarorum ad fidem convertit, biemem- 
que ibidem cum nova Dei plebe feliciter exegit.* 

Sanctus Beda nascitur.^ seda bom. 

Inter Ecgfridum regem Northymbrensium et a.d. 679. 
-^thelredum regem Merciorum conserto gravi ??«?.**' * 
proelio, juxta fluvium Trenta, occisus est rex 
Alfwine, frater regis Ecgfridi, cujus sororem 
Osthrytham rex JEthelred habebat uxorem.* 
Wilfridus episcopus Fresiam reliquit, Romam wiifwth 

, . . retums to 

adiit ; et ubi Benedicti papae et plurimorum epi- 

» H. E. IV. 12. 

* Ib. V. 19. 

' S, Beda muciturj] Accord- 
ing to Mabillon in his Life of 
Beda, § 2, Beda was born in 

673 ; but Mr. Stevenson considers 
the reasoning of Pagi (Crit. iu 
Annal. Baron. a. d. 693, § 8) as 
conclusive in favour of 674. See 
Introduction to H. £. p. vii. 
* H. E. IV. 21 ; Sax. Chron. 




Eiigland and 
converts the 

Death of 
abbest of 


A. D. 680. 

Synod of 

divided into 
five dioceses. 

Bosel bishop 
Death of 
St. Hild 
abbess of 

Of the poet 

scoporum judicio absque crimine accusatus fuis- 
set, episcopatuque inventus est dignus esse, Bri- 
tanniam rediit, provinciam Suth-Saxonum Chri- 
sto credere fecit.* Beata virgo iEtheldrytha, 
Eliensis coenobii abbatissa, ix**. die kal. Juliarum 
[23 Jun.] in medio suorum rapta est ad Do- 
minum ; cui soror ejus Sexburh in ejus successit 

Anno vi°. regni -ZEthelredi regis Merciorum, 
indictione viii., Theodorus archiepiscopus coe- 
tum episcoporum doctorumque plurimorum colle- 
git in loco qui dicitur Haethfeld, ut cujus essent 
sin<juli fidei sciret, sicut ei Ag^atho papa per 
Johannem archicantorem, qui huic synodo in- 
tererat, mandaverat.^ Ejusdem regis tempore, 
Merciorum provincia in quinque parochias est di- 
visa ;* unde ad provinciam Hwicciorum Tatfrith, 
vir doctissimus, de Hild abbatissae monasterio, 
electus est antistes ; sed priusquam ordinari pos- 
set, morte immatura praereptus est ; quapropter 
eidem provincise vir reverendus Bosel non multo 
post antistes ordinatus est. Reli^osa Christi 
famula Hild, monasterii quod Streoneshalh di- 
citur abbatissa, Hererici nepotis regis Edwini 
filia, post multa quae fecit in terris opera coele- 
stia, ad percipienda vita? coelestis praemia est de 
terris ablata^ cum esset annorum Lxvi. die xv*. 
kaJ. Decembrium [17 Nov.], de morte transivit 
ad Dominum. Haec duo monasteria, Streones- 
halh scilicet et Hacanos,^ construxit, in quibus 
justitiae, pietatis, castimoniae, caeterarumque vir- 
tutum, sed maxime pacis et charitatis custodiam 
docuit.^ In hujus abbatissae monasterio habi- 

» H. E.v. 19. « Ib. IV. 19. 
3 Ib. IV. 17, 18 ; Sax. Chron. 
* Divisd] Lichfiekl, Worcester 

(Hwiccas), Leicester, Lindsey, 

^ Hacanos] Hackness near 
Whitby. • H. E. iv. 23. 



tavit Cedmony ille famosus monachus^ qui divi- 
nitus adjutuSy gratis canendi donum accepit/ 
Oshere subregnluSy licentia praestantissimi regis oshere ot 
Merciorum, domini sui ^thelredi, terram xxx. granuiand 
manentium^ in loco qui dicitur Rippel^ Frithe-^aid. 
waldo^ monacho Wiufridi episcopi, cujus supra 
meminimus^ dedit^ utibidem ecclesiasticaeconver- 
sationis normam exerceret.* 

Bonae indolis puer Beda, cum esset septem a.d.68i. 
annorum^ suorum cura propinquorum, reveren- ^^®****- 
dissimo abbati Biscopo datus est educandus.' 
Post annos tres abscessionis Wilfridi, ad eccle- Tunberht 
siam Hagustaldensem Tunberhtum, remanente bLhop of 
Eata ad lindisfarnensem, et Trumwine ad terram xrum^ne 
Pictorum, Theodorus archiepiscopus ordinavit. and ^thaed' 
Eathaedum de Lindissi reversum, eo quod JEthel- "'^*^"* 
red rex provinciam recepisset, Rypensi eccle- 
siae praefecit.* 

Centwine rex West-Saxonum Occidentales a.d.682. 
Bntones usque ad mare in ore gladu fuguvit.^kingofWe8. 
Reverendissimus abbas Benedictus Biscop pres- sritoM.^ 
byterum Eusterwini, suum patruelem, sanctitatemtkes^^ 
insignem, de monasterio suo eligens, abbatem co^lbtet*°* 
eidem monasterio, regendi jure, praefecit. Ecg- The mo?M. 
frith rex, pro redemptione animae suae, etiam mw fJimded. 
aliam xl. familiarum terram abbati Benedicto 
donavit; ubi missis monachis numero xxii., et 
praeposito abbate Ceolfrido, sui per omnia adju- 
tore strenuissimo, jussu regis monasterium beato 
Paulo Apostolo, in loco qui dicitur Girvum,® con- 

Ecgfrith rex Northymbrorum, misso Hiber- a.d.684. 

._•'__ . . Berhtrava. 

niam cum exercitu duce Berhto, vastavit misere ges ireiand. 

> H. E. IV. 24. 

' Oshere's charter of donatioD 
is printed in the Codex Diplo- 
maticus, i. p. 22, but marked by 
Mr. Kemble as spurious. 

' H. E. V. 24. See above, 
p. 35, note ^ 

* H. E. IV, 12. 

* Sax. Chron. 

* Girvum,] Jarrow. 



synodat genteDtt innoxiam.^ Congregata synodo sub 
prsesentia reg^is Ecgfridi juxta fluvium Alne, in 
loco qui dicitur Twiford, cui Theodorus archie- 

DeiKMitioii piscopus praesidebat, Tunberhto ab episcopatu 

of Tunberht. j .^ *^ . . j . 

depositOy unammo ommum consensu ad episco- 
cutbb«rht patum Hagustaldensis ecclesise Cuthberht eligi- 
btehopof tur; sed quia ipse plus Lindisfamensi ecclesiae 
Eataat ' dilcxit praefici, placuit ut Eata reverso ad Ha- 

gustaldensem, Cuthberht ecclesiam susciperet 
SlthJoSSriey Lindisfamensem.^ Benedictus Biscop quiuta 
to Rome. yj^^ ^j^ Bntannia Romam petiit. 
Dtath of^* Lotheri rex Cantwariorum, in pugna Austra- 
Hiothhare Kum Saxouum vulneratus, xii**. anno sui reg^ni 

kingofXent. . •« -w^ -, 

viii. idus Febmarii [6 Feb.J, feria ii., inter me- 

of Eadric. 


Death of 

dendum est defunctus; post quem Eadric, filius 
Ecgberhti fratris sui, anno uno ac dimidio re- 
gnavit.^ Magna pestilentise procella Britanniam 
corripiens, lata nece vastavit; in qua Deo di- 
lectus abbas Eusterwinus per nonas Martii 
[7 Mar.] raptus est ad Dominum ; pro quo 
fratres, cum consilio Ceolfridi abbatis,^ mirae 
sanctitatis viram et Scripturarum studiis abun- 
danter instmctum, Sigefridum, ejusdem mona- 
sterii diaconem, constituere abbatem.^ Ecclesi- 
asticomm donis commodomm Biscop locuple- 
tatus, et peregrina merce, ut semper, onustus, 
cithSihS**' Roma rediit. Ordinatio beati Cuthberhti in ipsa 
solemnitate Paschali . [26 Mar.] completa est 
Eboraci sub praesentia regis Ecgfridi : ad con- 
secrationem ejus vii. episcopis convenientibus, 
in quibus primatum tenebat Theodoms archie- 

retum f rom 

Death of 

piscopus.° Ecgfiith rex, cum temere exercitum ad 

> H. E. IV. 26 ; Sax. Chron. 
' Ib. IV. 28. 
^ Ib. IV. 26. 

* Ceo{fridi abbatis] of Jar- 

' Abbatem,1 See Beda, Vita 
S. Bened., where, however, it is 
not said that Eusterwine died of 
the plague. 

« H. E. IV. 28. 



vsistaudum Pictorum provinciam duxisset^ anno 
aetatis suse xl^ regni autem xv*. occisus est, 
die kal. Juniarum xiii*'. [20 Maii], Sabbato; 
cui successit in reg^num Alhfrid frater ejus, \ar succession 

• o*a.*ji.** I TT • • • of Alhfirfth. 

m Scnptuns doctissimus.^ Hujus regni pnn- 
cipio defuncto Eata, sanctissimo episcopo, Jo- 
hannes, yir sanctus, Hagustaldensis ecclesicB 
prsesulatum suscepit.^ Sanctissimus vir Domini Trumwine 
Trumwine episcopus de terra Pictorum cum Pictsretire» 
suis recessity et in Streoneshalh locum sibi man- 
sionis ele^t, ibique yitam non sibi solummodo^ 
sed et multis utilem plurimo annorum tempore 
duxit ; ubi etiam defunctuSy coeleste regnum con- 
scendit.^ Ceadwalla, juvenis strenuissimus de ceadwaiia 
regio genere Gewissorum/ JEthelwalh, regem «lays ^thei- 
Australium Saxonum, improvise cum exercitu ofthesouth 
supervenienSy interfecit ; sed mox expulsus est 
a ducibus regis Berhthuno et ^^thelhuno^ qui 
deinceps regnum provincise tenuerunt.* Cent- De»th of 
wine rex Occidentalium Saxonum vita decedit^ king of 


cui praefatus Ceadwalla in regnum succedit, qui suecession 
fuit Cenbryht, qui fuit Ceadda, qui fuit Cutha^ 
qui fuit Ceaulin^ qui fuit Cynric, qui fuit Cer- 

WilMdus episcopus, post longum exilium, a.d.686. 
sedem suam et episcopatum Hagustaldensis ec-^^ivMthe 
clesiae, rege Alhfrido inyitante, recepit.^ Jo-iam^/^johi 
hannes vero, defuncto Bosa, multse sanctitatis et SoiMurt York. 
humilitatis yiro, episcopus pro eo Eboraci substi- 
tuitur.® Ceadwalla rex Gewissorum ducem Beorhthun 
Suth-Saxonum Beorhthunum occidit, et pro- ceaSwIiia. 
vinciam illam g-ravi servitio subegit. Deinde of sussex. 

* H. E. IV. 26. Sax. Chron. 
« H. E.v. 2. 

3 H. E. IV. 26. 

* Gewissaruni] of the "West 
SaxoDs. See Lappeiiberg's En- 
glaud, I. p. 109, note. 

• H. E. rv. 15. Sax. Chron. 

• Sax. Chron. See Lappen- 
berg^s England, i. p. 258, note, 

' H. E. V. 19. Eddii Vita S. 
Wilfridi, § 43. 

• H. E. V. a. 



and Mul 
ravage Kent. 
takes and 
bestows the 
Isle of WiRht 
on WiUrith. 

returns to 

Death of 
Eadric king 
of Kent. 

A. D. 687. 

Mul bumt. 
of Kent. 

Death of St. 

succeeded at 
Fame by 

St. KQian 
bishop of 

Idem ipse et frater suus Mul Cantiain depopu- 
lantur/ Post haec rex ipse Ceadwalla cepit 
Vectam iusulam^ quae eatcnus erat tota idola- 
triae dedita, et licet necdum in Christo regene- 
ratus^ quartam partem ejus, id est^ ccc. familiasy 
"Wilfrido episcopo utendum pro Domino obtulit : 
qua accepta, et Berwino* suo nepoti commen- 
data, Verbi ministros eidem insulae destinavit.' 
Duobus annis in episcopatu peractis, vir Domini 
Cuthberhtus episcopus, diviuo admonitus oraculo, 
insulam Farne repetiit.* Defiincto Edrico Cant- 
uariorum re^e, reg^num illud, per aliquod tem- 
poris spatium, reges dubii vel externi disper- 

Ceadwallae regis West-Saxonum fratrem Mul 
et XII. milites ejus flammis injectos, Cantuarien- 
ses atrociter in ipsa Cantia combusserunt ; unde 
rex Ceadwalla, ira commotus, rursum Cantiam 
devastat.^ Reverendissimus pater Cuthberhtus, 
indictione xv., xiii. kalend. Aprilis [20 Mar.], 
feria iv., in insula Farne obiit ; sed corpus illius 
ad insulam Lindisfarnensium relatum, in eccle- 
sia est tumulatum : cujus episcopatum Wilfrid, 
Hagustaldensis episcopus, anno uno servavit.^ 
Successit viro Domini Cuthberto, in exercenda 
vita solitaria, vir venerabilis -^thelwoldus, cujus 
meritum et vita qusdis fuerat, innumera declarant 
ab eo patrata miracula." [Sanctus Kilianus 
Scottus, de Hibernia insula natus, Wirziburgen- 
sis episcopus, clarus habetur.] 

• H. E. IV. 15. 

^ Berwino,^ According to Beda 
his name was Bemwini ; the 
Saxon version of the H. £. has 

3 H. E. IV. 16. 

* Repetiit,] See Beda, Vita S. 
Cuthb., where his return to Farne 

is placed in 635, on which see 
Stevenson^s note in Opera Mi- 
nora, p. 114. 

» H. E. IV. 16. 

• Sax. Chron. 
' H. E. IV. 29. 

• Ib. V. 2. 


Abeunte Ceadwalla Romaniy suscepit impe- a.d. css. 
rium Ini de stirpe regia, qui monasterium, quod ret*?eVto* 
Glaesting^ebyrig^ dicitur, construxit:^ cujus pater J^eSTdby"*^' 
Cenred, cujus pater Ceolwald, cujuspater Cutha^ wfound? 
cujus pater Cuthwine, cujus pater Ceaulin. ^^"^^^""^' 
Ordinatus est pro Cuthberhto Eadberhtus, virE^iberht 
scientia scripturarum divinarum, simul et prae- cuthberht. ' 
ceptorum ccelestium observantia, ac maxime 
eleemosynarum operatione insi^nis.'* Benedictus Benedici ap- 
Biscop et Si<^efridus abbates, diutina infirmitate frtthabteV 
lassati. in lectum ambo sternuntur : unde mox, moutlTand 
inito cum fratribus consilio, Benedictus acciit *""''* 
abbatem Ceolfridum, quem monasterio beati 
Pauli Apostoli praefecerat, eumque abbatem utri- 
usque monasterii constituit, indictione prima, iv*. 
iduum Maiarum die [12 Maii]. Eodem annoDeathof 
venerabilis ac Deo dilectus abbas Sigefridus, in- ^^^''"^* 
ductus in refrig^erium sempiternde quietis, introiit 
in domum re^ni ccelestis, in holocaustis perpetuae 
laudationis xi. kalend. Septembris, [22 Aug*.] 
Sabbato. Defuncto Putta Herefordensi epi- 
scopo, Tyrhtel successit. 

Vitiorum victor et virtutum patrator egregius, a. d. es». 
Benedictus Biscop, post longae caminum infir-BwSirt 
mitatis, in qua Deo semper agere gratias sole- ^^^^- 
bat, II. idus Januarii [12 Jan.] requiem lucem- 
que vitae ccelestis adiit. Pontificatum agente Baptism and 
Sergio, Ceadwalla West-Saxonum rex baptizatus ceadwaiia. 
est die sancto Sabbati Paschalis [10 Apr.] ; de- 
functus est autem ibidem sub die xn*. kalen. 
Maiarum [20 Apr.], feria tertia, indictione ii., 
qui vixit annos plus minus triginta; cujus 
epitaphium, jubente Sergio papa, sic ponitur : 

* GlcBstingebyrig .... constru- 
xit.] H. E. V. 7. Sax. Chron. 
*Et monasteriuni quod dicitur 
Abbendonai quod prius vir no- 

bilis Cissa et rex Ceadwala in- 
ceperunt, perfecit.' L, add, 

^ II. E. IV. 29. 



Culmen, opes, sobolem, poUentia regna, triumphos, 

Exuvias, proceresy moenia, castra, lares, 
Quseque patrum yirtus, etc.^ 

A.D.690. Theodorus, beatse memorise archiepiscopus, 
SShbuifap a°iio aetatis suae lxxxviii**., episcopatus autem 
Theodore. xxii"*. defuuctus est, dic kalendarum Octobrium 
xiii^ [19 Sept.], feria secunda. 

Scandens alma novae fcelix consortia vitse, 
Ciyibus angelicis junctus in arce poli.' 

Archipraesules Doruvernensis ecclesise, Huc 
usque Romani : postmodum extitere Ang-Iici.^ 

Wilfridus Hagustaldensis episcopus denuo ac- 
cusatus, ab Alhfrido rege et plurimis episcopis 
praesulatu est pulsus; qui mox ad regem Mer- 
ciorum ^thelredum secessit, et ab eo Mediter- 
raneorum An^lorum episcopatum accepit.^ Quo 
tempore Bosel, antistes provinciae Wicciorum, 
tanta erat corporis infirmitate depressus, ut offi- 
cium episcopatus per se implerc non posset; 
propter quod, omnium judicio, vir singularis 
meriti ac sanctitatis eximise Oftfor, qui in mo- 
nasterio Hild abbatissse presbyteri gradu diu 
functus est, sed tunc in supradicta provincia 
verbum fidei praedicavit, in episcopatum pro eo 
electus, ac, jubente rege -^thelredo, per Wil- 
fridum, beatae memoriae antistitem, ordinatus est 
episcopus^; quia Theodorus archiepiscopus jam 
defunctus erat, et necdum alius pro eo ordinatus 
est episcopus.* Wihtred, filius Ecgberti regis 
Cantuariorum, confortatus in regno, religione 


Wilfrith ex- 
pelled from 
Hexbam is 
made bishop 

Bosel bi. 
ahop of the 
by Oftfor. 

and Swab- 
heard reign 
in Kent. 

* Patrum virtus, etc.'] For the 
whole epitaph see H. £. v. 7. 
where it is given entire. See 
Stevenson's note to Beda, v. 7, 
and Lappenberg's England, i. p. 


* H. E. v. 8. 
9 Sax. Chron. 

* Eddius § 43 — 46. H. E. v. 

» H. E. IV. 23. 



simul et industria g^cntem suam ab extranea in- 
vasione liberavit ; cum quo rex Sueabheardus 
partem regni tenuit.^ 

Venerandus et cum omni honorificentia nomi- a.d. 692. 
nandus Ecgbertus, natione Anglus, qui in Hiber- ^^^J""^ 
nia insula^ pro adipiscenda in ccelis patria, vitam ®*™*°y« 
duxit peregrinam, cum ad praedicandum in Ger- 
maniam yenire vellet nec valeret^ divina sibi vo- 
luntate obsistente^^ misit illo in opus Verbi viros 
sanctos et industrioSy in quibus eximius Wille- 
brordus presbyteri gradu et merito prsefulgebat ; 
quos g^ratanter dux Francorum Pippinus senior preache» in 
suscepit, et ad prsedicandum in citeriorem Fre- 
siam misit. Horum secuti exempla. duo pres- Murder o/ 

the two 

byteri Hewaldi nominati^ de natione Anglorum, Hewaids in 
venerunt ad provinciam Antiquorum Saxonum, ut 
ibi aliquos prsedicando Christo adquirerent : sed 
ut cognoverunt barbari quod essent alterius re- 
ligionis, iUos rapuerunt^ et v^. nonarum Octo- 
brium martyrizaverunt.^ Willebrordus, data sibi wnioteoTd 

tf oes to 

a principe Pippino licentia praedicandi, ivit Ro- Rome. 
mam, ut cum licentia Sergii papae evangelizandi 
opus iniret; qui cum sui voti compos esset 
effectus, ad prsedicandum rediit.^ Bryhtwaldus, Bryhtwaid 
qui erat abbas in monasterio quod juxta ostium archbiihop 
aquilonale fluminis Genlade^ positum Raculf ^ no- 
minatur, vir scientia Scripturarum imbutus, sed 
et ecclesiasticis simul ac monasterialibus disci- 
plinis summe instructus, pro Theodoro in episco- 
patum est electus.^ Defuncto Oftforo Wiccio- st. Ecgwine 

. _ . succeed* 

rum episcopo, sanctus Ecgwmus pro eo praesu- oftfor w- 

* H. E. IV. 26. 

« Ib. V. 9. 

3 MartyrizaveruntJ] Ib. v. 10, 
where a circumstandal account 
of the martyrdom of the two He- 
walds is given. 

* H. E. V. 11. 

' Genlade.'] Now the Inlade. 

• Racuy,] Reculver. 

7 H. E. V. 8. Sax. Chron. 



Hwiccas ; 
founds the 
abbey of 

A D. 693. 


Tobias con- 
secrated to 
the see of 

Beda made 
a deacon. 

A. D. 694. 

Ine nialces 
peace with 

A. D. 695. 

The corpse of 
St. ^thel- 
thryth found 

A. D. 696. 

archbishop of 
the Frisians. 

A. D. 697. 

St. Guthlac 
enters the 
at Repton. 

latum suscepit^ et post anuorum curricula pau- 
corum, licentia juvamineque regis -^thelredi, 
monasterium quod Eovesham* dicitur construere 

Brihtwaldus ordinatus est a Godwino, metro- 
politano episcopo Galliarum, iii''. die kal. Julia- 
rum [29 Jun.], Dominica ; qui inter multos quos 
ordinavit antistites, etiam, Gebmundo Hrofensis 
ecclesia3 praesule defuncto, Tobiam pro illo con- 
secravit.^ Beda monachus gradum diaconatus 
a Johanne Eboracensi episcopo suscepit.' 

Cantwarienses, facta pace cum Ine West- 
Saxonum reg^e, m.DCC.L. libras illi dedere ; quia, 
ut praslibavimus, Mul germanum suum com- 

Beatae virginis ^theldrithae corpus post xvi. 
annos sepulturae, cum veste qua involutum est, 
incorruptum reperitur.* 

Rogatu Pippini Francorum ducis, sanctus 
Willebrordus, de Britannia natus, genere Anglus, 
a Sergio papa Fresonum genti, die natalis bea- 
tissimae Cecilias virginis [22 Nov.], archiepisco- 
pus ordinatus est.^ 

Sanctus Guthlacus, cum aetatis suae xxiv. 
peregisset annos, pompis abrenuncians saecula- 
ribus, relictisque suis omnibus, monasterium 
Hrypandun^ adiit, ibique, sub abbatissa nomine 

* Eovesham.'] Eyesham. - 
a H. E. V. 8. 

3 Ib. V. 24. 

* Combussere ."] The mulct, ac- 
cordiog to two MSS. of the Saxon 
Chronicle, was 30,000 pounds ; 
twootherMSS. have 30,000 only, 
without mention of the kind of 
money. Ethelwerd has ' 30,000 
solidi, per singulos constanti 
numero sexdecim nummis ' ; ac- 
cording to Malmesbury it was 

30,000 mancuses, which, at 8 to 
the pound, are equal to the sum 
stated by Florence. One MS. of 
theChronicIe, itmay be observed, 
reads ' xxx. manna,' which may 
not improbably be an intended 
correction, by an ignorant scribe, 
of an earlier MS., where it stood 
XXX. man., i. e, mancusa. 

« H. E. IV. 19. 

• Ib. V. 11. 

' Repton in Derbyshire, the 



Alfthrytha, tonsuram et clericalem habitum sus- Murderof 
cepit. Osthrytha, regis Merciorum ^Sthelredi quUI?^of 
regina, a Suthhimbrensibus occiditur.^ *" 

Beati Cuthberhti corpus, transactis sepulturse a.d. 698. 
ejus annis xi., incorruptum, quasi hora eadem Senfofst. 
defuncti, simul cum veste qua tegcebatur depo- ^"'***»*'***- 
sitionis ejusdem die invenitur ; sicque de terra 
* levatur, novo amictu involvitur, nova in theca 
reconditur, et supra pavimentum sanctuarii po- 
nitur. Nec mora, Deo dilectus antistes £ad- Death of 
berhtus, morbo correptus acerbo, non multo post, E^SSrht 
id est, pridie nonas Maias [6 Maii], etiam ipse 
migravit ad Dominum; cujus corpus in sepul- 
chro beati Cuthberhti ponentes, apposuerunt de- 
super arcam, in qua incorrupta ejusdem patris 
membra locaverant.^ Successit Eadberhto in successionof 
episcopatum vir Domini Eadfridus.^ 

Beatissimus vir Guthlacus, die kal. Septem- a.d.699. 
brium viii**. [25 Aug.], insulam Cruland pervenit, stGuthiac 
ibique vitam anachoreticam ducere ccepit.'^ 

[Beda, in libro ' De Temporibus,^ in anno quo 
eum condidit, ita perhibet, '^Si vis nosse quot 
sint anni ab incamatione Domini juxta Diony- 
sium, scito quot fuerint indictionum ordines, ut- 
pote in praesenti, anno v**. Tiberii, XLVi. ; hos mul- 
tiplica per xv., fiunt dc.xc, adde semper regu- 
lares xii., quia quarta indictione, secundum Dio- 
nysium, natus est Dominus, et indictionem anni 
illius cujuscunque volueris, utpote in praesenti, 
unam, fiunt septingenti trcs. Isti sunt anni Do- 
mini juxta Dionysium : " Haec Beda.] 

retiret to 

burial place and residence of 
some of the Mercian princes. See 
Felix, Vita S. Guthlaci in Acta 
SS. Bened. 11 April. 

1 H. E. V. 24 Sax. Chron. 

a H. E. IV. 30. 

3 Eadfridus,] To this prelate 
Beda inscribed his prose Life of 

S. Cuthbert ; he was the writer 
of the fine copy of the Gospels in 
the Cottonian Library (Nero D. 
IV.) known as the Durham Book, 
and was bishop of Lindisfarne 
from 698 to 721. 

* Felix, Vita S. Guthl. 


A.D. 704. ^thelredus Mercionim rex, xxx**. anno regni 
wig*of*2rer. sui monachus factus, Cynredo suo fratrucli re- 
amSSk^"uc. g-num dedit.* Venerabilis monachus Beda, per 
^red.**^ ministerium sancti Johannis Eboracensis episcopi, 
prl^tw jubente Ceolfrido suo abbate, g^radum presby- 
***"* teratus suscepit.* 

A.D. ro5. Alhfrith rex Northanhimbrorum in DriflFelda 
t^^Ninh^. ^ix. kalend. Januarii [14 Dec.] defunctus est, 
ISroeHdld anno regni sui xx°. necdum impleto ; cui suc- 
by osred. ccdeus iu impcrium filius suus Osred, puer octo 
5'*^^P ., circiter annorum, res^navit annis xi. : cujus 

Haedde dies; ^ o t j 

fweMex?* ^^o°^ principio antistes Occidentalium Saxonum 
divided be- Hasdde coelestem mig^ravit ad vitam ; quo de- 

tweenDaniel ^ ' ^ 

andAidheim. fuucto, cpiscopatus proviuciae illius in duas pa- 

rochias divisus est, una data Danieli,^ altera 

Aldelmo,^ abbati monasterii quod Maildulfi Ur- 

bem^ nuncupant ; ambo in rebus ecclesiasticis et 

in scientia Scripturarum sufficienter instructi.^ 

fh^of?he Saxulfus Merciomm episcopus vita quoque de- 

XSSta ''*'• cessit.^ Sanctus Aldelmus a beato Brihtwaldo 

biSiJ!* Dorubernensi archiepiscopo ordinatur episcopus.® 

A.D. 707. Beda, xxx^ setatis suse anno, gradu presby- 

Beda com- .. <i«i • •x/» • • 

mences his tcratus acccpto, libros suos mcepit facere, m qui- 
uteml. bus componendis xxix. annis laboravit.^ 
A.D. 708. Cynred rex Merciorum, et OflFa rex Orienta- 
of M«ci*"* liuDi Saxonum, filius Sig^heri re^is, eorundem re- 
Sng^oHhe Uctis uxoribus, agris, cognatis et patria, propter 
bMome*°°' Christum et propter Evangelium, Romam vene- 

monks at 

Rome. ~ 

* Regnum dedit.'} H.E.v.24. 
Sax. Cliron. i^theired died abbot 
of his owD foundation at Barde- 

' H. E. V. 24. 

' Danieli,'] "Winchester. 

* Aldebno.'] Sherburne. 

Maildulfi UrbemJ] Mahnes- 

* Sufficienter instructi,] H. E. 

V. 18. Sax. Chron. See Steven- 
son's note in H. E. § 409. 

7 Sax. Chron. 

^ S, Aldetmus .... episcopus,] 
Add, {rom L, and editt, H.E. v. 
18. The passage is not in C. 

» Beda laboravit,'] This 

passage, which, froni the inaccu- 
racy of its date, is apparently an 
interpolation, is supplied from L^ 
and the editions. It ia not in C 



rnnt^ ibique attonsi ac monachi facti^ ad limina 
Apostolorum in precibus, jejuniis, et eleemosynis, 
usque in diem ultimum pernianserunt ; sicque ad 
yisionem beatorum Apostolorum in coelis diu de- 
sideratam pervenerunt.^ Cum quibus et sanctus Ecgwine 
Ecgwmus vYicciorum episcopus, rogatus ab eis, Hwicca» ac- 

X» • . , . . companies 

Komam venit, et ut monasteriam, quod m terri- them. 
torio Wigomensi construxerat, ab improborum 
irruptione securius redderet, epistolam privilegii 
a papa Constantino petiit et impetravit. 

Successit Cynredo in regnum Ceolred, filius a.d. 709. 
-^thelredi regis, qui ante ipsum Cynredum idem ceeds^fn*"*"' 
regnum tenebat.^ Sanctus Aldelmus, West- Delthot 
Saxonicae provinciae antistes, vir undecunque ^'**^®^°- 
doctissimus, migravit ad Dominum; pro quo 
pontificatum suscepit Forthredus, vir et ipse in 
scripturis sacris multum eruditus.^ 

Wilfridus sanctis meritis et nomine magnus, 
Jactatus multis per tempora longa periclis, 
Quindecies temos postquam egit episcopus annos 
Transiit, et gaudens coelestia regna petivit. 

Cujus corpus in primo suo monasterio, quod 
dicitur In-Hripum,* in ecclesia beati Petri Apo- 
stoli, est honorifice tumulatum.'* Quo defuncto, 
Acca presbyter ejus, vir strenuissimus, coram 
Deo et hominibus magnificus, cantor peritissimus, 
in literis sacris doctissimus, in catholicae fidei 
confessione sanctissimus, castissimus, in eccle- 
siasticse institutionis regulis solertissimus, ac 
Deo dilecti fiosas Eboraceusis episcopi quondam 

Death of 

> H. E. V. 19. a. 709. 

2 Forthredus eruditus,'] 

H. E. V. 18. Forthredus is an 
error for Forthenis. 

' In-HriputnJ] Ripon. 

* H. E. V. 19. Thelines given 
above, extracted from his epitaph, 
read with some variations in 
Beda: viz. 1. i. "Wilfridus hic 
magnus requiescit corpore prae- 
sul ;" 1. 2. "nimium" for « multis." 



A.D. 710. 

defeats tbe 
Picts. Ine 
Gerente king 
Death of 

A.D. 714. 

Death of St. 

A.D. 715. 

Gregory II. 

Battle of 

A.D. 716. 

reforms tbe 
of Easter, 
&c. at lona. 
Cenred suc- 

alumnus, Hagustaldensi ecclesiae praesulatum 

Berhtfrith regis Osredi praefectus cum Pictis 
pugnavit, et victor extitit.^ Gewissorum rex 
bellicosus Ine, et Nun suus propinquus, cum 
Gerente Britonum rege bellum gessere, victum- 
que in fug^am vertere.* Reverendissimus pater 
Adrianus, monasterii bcati Petri Apostoli abbas, 
est defunctus, et in eodem monasterio sepultus ; 
cui successit in re^imine discipulus suus Albinus, 
qui non minus Graecae et Latinae quam Ang^licae 
ling^uae, quae sibi erat naturalis, extitit peritus.^ 
Defuncto Tyrhtello Herefordiae praesule, succes- 
sit Torhthere.* 

Anachorita probatissimus Deique sacerdos 
fidelissimus, dilectae Christi virgninis Pegiae ger- 
manus, innumerabilium virtutum patrator Guth- 
lacus, indictione xii., quarto lumine festi Pa- 
schalis III. idus Aprilis [11 Apr.] animam ad 
gaudia perpetuae emisit exultationis ; cui Cissa 
qui diu paganis ritibus deditus erat^ sed post 
baptismum in Britannia perceperat, successit/ 

[Gregorius papa Lxxxviii. annis xvii. men- 
sibus X. Hic erat vir castus et sapiens, qui 
Bonifacium, genere Anglum, ordinavit episco- 
pum sedi Moguntinae,^ per quem Germania ver- 
bum salutis suscepit.] Ine rex West-Saxonum, 
et Ceolred rex Merciorum, in loco qui Wod- 
nesbeorh dicitur, pugnaverunt.* 

Vir Domini Ecgberhtus, cujus supra memini- 
mus, lienses monachos ad catholicum Pascha et 
ecclesiasticam correxit tonsuram. Osredo occiso, 
Cenred, magnifici viri Cuthwini filius, guberna- 

» H. E. V. 20. Sax. Chron. 
' Sax. Chron. » H. E. v. 20. 

* Defuncto Torhthere,'] 

Wanting in L. and editt. 

» Sax. Chron. Felix, Vita S. 

* Moguntina.'] Of Mentz. 


cula regni Northanbymbrorum suscepit.^ Rexceedsin 
Mercioruin Ceolrcd defung^itur, et Licetfeld . se- br?*. "Death 
pelitur ; post quem iSSthelbaldus, consobrinus kingof 
suus, fi]ius videlicet Alweonis, patruelis scilicet ceS^W 
patris sui regis ^thelredi, ut ei prophetico spi- 
ritu sauctus praedixerat Guthlacus, regnum nan- 
ciscitur.^ ^thelredus, quondam rex Merciorum, Death or 
post autem abbas fiardoniensis coenobii, quod redf 
ipse construxit, e seculo mig^ravit, et seternde 
felicitatis, serenitatis, ac lucis gaudia iutravit. 
Magnse vir sanctitatis et religfionis, Ceolfridus orabbot 
abbas, vii°. kal. Octobrium die [25 Sept.], feria vi., 
apud Lingonas,^ Burgundionum civitatem, pere- 
grinus obiit, et in ecclesia sanctorum martyrum 
geminorum, Speusippi, Eleusippi, et Meleusippi, 
sepultus est. Erat autem quando obiit anno- 
rum Lxxiv. ; presbyterii gradu functus annis 
XLVii., abbatis officium ministrans annis xxxv.^ 

Sanctus Ecgwinus, tertius Wicciorum episco- a.d. 717. 
pus, transivit ad Dominum, indictione xv., iii®, ES^ini 
kalend. Januarium die [30 Dec.], feria v. ; proEf^^J!^.* 
quo Wilfridus, reli^onis vir eximise, electus, illo wSwuT* ^^ 
adhuc superstite, pra^sulatum suscepit Wigomi- 
ensis ecclesiae. 

Kenred ' Northanhymbrorum rex moritur, et a.d. 718. 
Osric in reg^em elevatur.^ Ingils frater Inae c!SJiJd*king 
reg-is West-Saxonum vit» modum fecit ; quorum Srif:^^S"- 
sorores extitere sancta Cuenburh, et sancta Cuth- DeStho?'^''' 
burh, quae monasterium virginum Deo devota- Srotherof 
rum, in loco qui dicitur Winburnan, construxit. I?g*ercSth- 
Hanc autem Aldfrith rex Northanhymbrorum in mnbmM* 
conjugem habuit, sed ante finem suaj vitae con- ^^^^' 
nubio carnalis copula^ ambo pro Dei amore re- 

• H. E. V. 22. 

' Sax. Chron. Vita Guthl. 
' Lingonas.^ Langres. 

* Vit. Abb. Wirem. 

* H. E. V. 23. 
Sax. ChroD. 



A.D. 721. Daniel Wentanae civitatis episcopus Romam 

wSihesFw ^ ivit. Eodemque anno rex Ine clitonem Cyne- 

R^^e. ine wlfum occiclit, Sauctus Joiiannes, Eboracensis 

JJSf.%"a"th ccclesia5 episcopus, cum prae majore senectute 

ofBevirily: miuus cpiscopatui admiuistrando sufficeret, ordi- 

nato pro se Wilfrido presbytero suo, secessit ad 

monasterium suum, quod dicitur * In Sylva Deiro- 

rum,' ibique vitam in Deo digna conversatione 

complens, ccelestia nonis Maii [7 Maii] con- 

scendit.^ Eadfridus Lindisfamensis episcopus 

obiit, cui Mailrosensis abbas et presbyter ^thel- 

of Eadfrith 
bp. of Lin- 
succeeded ^y 

^theiwoid. woldus successit. 

A. D. 722. 





Battle with 

the South 


A. D. 725. 

Death of 

-^thelburh regina castrura Tantun dictum 
penitus destruxit, quod prius rex Ine construxit, 
qui eodem anno cum Australibus Saxonibus pu- 

Wihtred rex Cantwariorum, filius Ecgberhti, 
IX**. die kal. Maiarum [23 Apr.] obiit, et regni, 
kingof Kent. q^Q^j pgj. xxxiv. scmis aunos tenebat, filios tres, 

JBthelberhtum, Eadberhtum, et Alricum, reliquit 
inesiaysthehaeredes.^ Rex Ine denuo cum Suth-Saxonibus 
Eaidbnlt. pugnans, clitonem Aldbrihtum, quem prius de 
Bedacom- West-Saxonia expulerat, occidit.* [Hoc anno 
%'i?orCom- Beda computator *Minorem Computi Librum' 

putiLiber.\ ... •. . ^ r o« • 

compomt, ipso ita teste. ^ Si vis nosse per annos 
singnlos quot sint epactse, sume annos Domini 
juxta Dionysium quotquot fuerint, utputa in 
praesenti octava indictione, dcc.xxv., partire per 
decem et novem ; decies novies triceni d.lxx. ; 
decies novies octoni CL. dipondius, remanent 
tres : hos item multiplica per xi.* fiunt xxxiii. ; 
toUe XXX. remanent tres. Istae sunt epacta) 
anno praesenti.' Haec Beda.] 

1 H. E. V. 6. Sax. Chron. 

2 Sax. Chron. 
' H. E. V. 23. 

* Ho8 XI.] Both MSS. 

and editt. erroneously read xix. 
Beda himself has xi. See Opera, 
edit. Giles, t. vi. p. 249; also 
Marianus, Cod. Vatic. 


Tobias Hrofensis ecclcsias prsesul defunctus a.d. 720. 
est, qui ita Graecam cum Latina didicit linguam, Tobiu^hp. of 
ut tam notas ac familiares sibi eas quam nativi- ^Tce^e^d i>r 
tatis suae, id est Ang:licse, loquelam haberet ; cui ^^^'^''^^' 
successit Aldulfus.^ 

Relicto imperio, ac JBthelhardo, de prosapia a. d. 728. 
Cerdici regis oriundo, commendato, rex Ine ad k"ngdom*to'* 
limina beatorum Apostolorum, Greg^orio pontifica- ^d*re2M«to 
tum agente, profectus est, cupiens in vicinia ^°"** 
sanctorum locorum ad tempus pereg^rinari in 
terris, quo familiarius a sanctis recipi mereretur 
in coelis.- Eodem anno proeliati sunt rex -^thel- Baitie 

■* )'Ctwcsn 

hardus et Oswaldus clito, filius iEthelbaldi, filii /Etheiheard 
Cynebaldi, filii Cuthwini, filii Ceaulini.^ 

Mense Januario cometae duo circa solem ap- a. d. 720. 
paruere, et duabus ferme septimanis permansere.* ^''** comet.. 
Quo anno sanctus vir Domioi Ecgbertus, cujus g!*^**^^^^ 
saepe meminimus, ipso die Paschae, quod viii^. 
kal. Maiarum die [24 Apr.] celebrabatur, migra- 
vit ad Dominum.^ Et mox, peracto Pascha, hoc Death or 
est, vii. idus Maii [9 Maii], Osric rex North- Northam? ° 
anhymbrorum vita decessit, et fratrem Kynredi clild'ed'hy 
regpLs, qui ante se reg-naverat, Ceolwlfum haere- ^ ^^ ' 
dem sibi fecit ;^ ad quem Beda, famulus Christi, 
presbyter et monachus, Historiam Gentis Anglo- 
rum Ecclesiasticam scripsit. Ceolwlfus extitit 
filius Cuthae, qui fuit Cuthwini, qui fuit Ecgwaldi, 
qui fuit Aldhelmi, qui fuit Occae, qui fuit Idae, 
qui fuit Eoppae.^ ^ d. 730. 

Oswaldus clito vir strenuissimus defiinctus oeath of the 

est. OBwald. 

Brihtwaldus archiepiscopus, longa consumptus a.d. 731. 
aetate, die v®. iduum Januariarum [9 Jan.] obiit. BrrhWaid*!^* 

> Aldid/us.'] H. E. V 23. Post 
quem episcopatus ofncium Ald- 
uulf, Berhtwaldo Dorovernensi 
archiepiscopo consecraute, sus- 
cepit. Editt. 

» H. E. V. 7. 
' Sax. Chron. 

* H. E. V. 23. 

* Ib. V. 22. 

£ 2 


Greg-orius papa obiit iii. idus Februarii [11 Feb.]. 

succe»8ion of Pro Brihtwaldo Tatwine, presbyter monasterii 
quod vocatur Briudun/ de provincia Merciorum, 
archiepiscopus consecratus est in Domvemensi 
civitate, a Danielc "Wentano, et Tngualdo Lun- 
doniensi, et Aldwino Licetfeldeusi, et Aldwlfo 
Hrofensi antistitibus, die x**. Junii mensis, Domi- 
nica; vir religione et pmdentia insignis, sacris 

Bisbopsand quoque literis nobiliter instructus. Anno ad- 

thetr «eea * * , . 

enumerated. vcutus Angiomm iu Britauniam circiter 
cc.LXXXii**., ecclesiis Cantwariorum Tatwine et 
Aldwlf episcopi praefuerunt; porro provinciae 
Orientalium Saxonum, Ingaiald episcopus ; pro- 
vinciaj Orientalium Anglomm, Eadberht et Ha- 
thulac episcopi ; provinciae Occidentalium Saxo- 
num, Daniel et Fortheri episcopi ; provincise Mer- 
ciorum, Aldwine episcopus ; et eis populis qui ultra 
amiiem Sabrinam ad occidentem habitant, Walh- 
stod episcopus ; provinci» Huiccioram, Wilfridus 
episcopus; provinciae Lindisfaromm, Kyneberht 
praefuit ; episcopatus Vectae Insulae ad Danielem 
pertinet, episcopum Wentae civitatis. Pro- 
vincia Australium Saxonum, jam aliquot annis 
absque episcopo manens, ministerium sibi episco- 
pale ab Occidentalinm Saxonum antistite quae- 
sivit. Hae omnes provinciae, caeteraeque austra- 
les ad confinium usque Humbrae fluminis, cum 
suis quaeque regibus, Merciomm regi ^Ethelbaldo 
subjectae fucrunt. At vero provinciae Northan- 
hymbromm, cui rex Ceolwlf praefuit, quatuor 
episcopi praesulatum tenuerunt: Wilfridus in 
Eboracensi ecclesia, w^thelwoldus in Lindisfar- 
nensi, Acca in Hagustaldensi, Pectelmus in ea 
quae Candida Casa vocatur. Britones, magna ex 
parte, Anglomm servitio mancipati fuere.* 

' BriudunJ] Bredon in Wor-| j t» e y os 
cestershire. | 



Eclipsis facta est solis xviii. kal. Septembris^ a.d. 733. 
circa horam diei tertiam, ita ut pajne totus orbis Si"?iS.**' 
solis quasi nigerrimo et horrcndo situ videretur 
esse coopertus.^ Hag^staldensis episcopus Acca Expuision ot 
pra^sulatu pulsus est.* H«Sum.^ 

Luna sanguineo rubore perfusa quasi hora in- A.D.734. 
tegra, 11. kal. Februarii [31 Jan.], circa gallican- iI^^t*Jf*the 
tum, dehinc, nig^redine subsequente, ad lucem pro- °*~°' 
priam visa est reversa.^ Doruvernensis archie- 2«*'^<»'«*>p- 

* Tatwlne : 

piscopus Tatwine iii. kal. Augusti [30 Jul.] de 
sa;culo mi^fravit :* cui Nothelmus, ecclesias Lun- «uccwtion ©f 

j . /r? . Nothelm. 

doniensis presbyter, in archiepiscopatus officium 
successit. Sacerdos veuerabilis, monachus perDeathor 
omnia laudabilis, computator mirabilis, Bedaseda.^* 
sanctissimus, secundum Anglicas chronicas, anno 
pra^senti, secundum vero suum discipulum Cuth- 
berhtum, qui ejus obitum descripsit, suaeque de- 
cessioni cum aliis quamplurimis interfuit, anno 
sequenti, ante Ascensionem Dominicam iv. feria, 
id est viii. kal. Junii [25 Maii], circa horam x. 
in mag^na mentis devotione et tranquillitate, ulti- 
mum e corpore spiritum efflavit, sicque gaudens 
ad reg^na ccelestia migravit.* Hic suae gentis 
quamplurima gesta hucusque luculento descripsit 
sermone, unumque temporalis vitae modumque 
terminavit historiae.^ Nos vero, Deo aspirante, 
ab ejus vitae foelici exitu, prout Anglicarum chro- 
nicarum reperimus textu, fideliumque virorum 
credibili relatu, velquae nos ipsi indubitata au- 
divimus, vel quaedam quae oculis aspeximus, 
amodo fideliter notata, fidelium successorum re- 
linquenda dignum duximus memoriae. 

* Coopertus.Y^ The true date of 
this eclipse is xix. kal. Sept or 
14 Aug. 

' Acca .... pulsus est.'] Sax. 
Chron. For an account of this 
prelate see H. E. v. 20. 

3 Contin.adBedam. Sax.Chron. 

* Sax. Chron. 

* 3Jigramt,'\ Bedaob. 27 May, 
735. See H. E., edit. E. H. S. 
p. xiv. 

* Historia.] For an account 


A. D. 735. 

bp.ofwhit- Pectelmus Candidae Casae praesul obiit, cui 
Frithowaid Frithowaldus iu pontificatus regimen successit. 

A.D. 738. Nothelmus Doruvernensis archiepiscopus, a 
Jbp^Jf caut. Gregorio octogesimo nono papa pallium sus- 
JSif-^*^* cepit. 

A.D.737. Episcopus Scirebumensis ecclesiae Fortherus, 

Forthere bp. J^ . , . , ^ . , •■ . r, 

ofsherbumeet Frithoffitha Occidentahum Saxonum reffina, 

andFritho. ^ ° , o ^ 

gyth q. of Romam perrexere. 

Wessex go 
to Rome. 

scilicet filio, tradito, monachus efficitur.^ 

iEthelwoldus Lindisfarnensis, et Acca Hagu- 
staldensis pra^sules, morti debita persolvunt, et 

Ceolwlfus rex Northymbrorum, regni guber- 
K^c?oiwiSf naculo relicto, et Eadbrihto patrueli suo, Eatae 

.ibdicates ; 

A. D. 739. 

fai^eand iEthclwoldo Cvnewlfus,^ Accae vero Frithoberht- 

AccaofHex- , "^ 

hamob.; Cy- US SUCCCdunt. 

Frithoberht iEthclhardus West-Saxonum rex obiit, cui 
A.D.741. propinquus suus Cuthredus in regnum successit, 
^oidhiard V^^ regem Merciorum ^thelbaldum frequenter 
JuM JsiJn S ^^l^o lacessivit. Nothelmo Doruvernensi ar- 
Ab^.'Not. chiepiscopo xvi. kal. Novembris [17 Oct.] de- 
?u«esrion of functo, Cuthbertus, qui quintus erat Herefordensis 
Aidw^Hr^bp. ^P^^^^P^s» archiepiscopatum suscepit.^ Mortuo 
SLfiSices*' ^^^^^® Hrofensi episcopo Aldwlfo, Dunn con- 
aionofDunn. secratus cst pro eo.^ 

A.D.743. iEthelbaldus Mercensium, et Cuthredus Occi- 
andcuuired dentalium Saxonum reges cum Britonibus pu- 
theBritons. gnavcre.^ Wilfrido Hwicciorum episcopo de hac 
of^heHwic. vita subtracto, Milredus successit. [Sanctus 

CaS OD. i SUC- -w^ •/»• ik /r a » !•• ^ 

ceeded by Bonifacius Moguntmus archiepiscopus clarus 
Bonifa^eabp. habetur.] Visas sunt stellae quasi de coelo 

of Meutz. ■■ 


of Beda^s death see abbot Cuth- 
berhfs letter to Cuthwine iu 
H. E. p. xiv. edit. E. H. S. and 
Stevenson^s note ib. 

* Sax. CLrou. 

^ Sax. Chron. Sim. Dunelm. 
a. 737. 

^ Dunn .... pro eo.'] Sax. Chron. 
cui in episcopatum Hereforden- 
sem Podda successit. Add. ulia 



[Sanctus BoDifacius Fuldam mouasterium In st. Boniface 
solitudine Bochonia inchoavit.] Wilfridus junior, mon Jttry ot 
Eboracensis ecclesise pontifex, iii. kalen. Maii wufrithbp. 
[39 Apr.] hominem exuit^ et Ecgberhtus, regis succ^ed bf 
iSBdberhti frater^ archiepiscopatus insig^ni subli- i^.^Daiuli 
matur.^ Daniel episcopus civitatis Wentanae^ fS^a. mu> 
longa jam venerabilis astate, sponte prsesulatu HaomtiL 
dimisso, in eadem civitate recedit, et Hunfridus 
pro eo episcopatum suscepit. 

Daniel^ anno XLiii®. ex quo episcopatus offi- -^ !>•'*«• 
cium susccpit, post multiplices coelestis militias oS.' 
agones^ mig^ravit ad Dominum.^ ^ jj j^^ 

Rex East-Saxonum Selredus occiditur. ISMxiikuf. 

Kynricus Occideutalium Saxonum clito in- a.d. 748. 
terficitur. Eadberhtus rex Cantuariorum defun- cynrTcsfainf 
gitur^ suusque frater JBthelberhtus in regnum or xent oi>.*; 

... . . o aucceation of 

COnStltlUtur.^ JEthelberht. 

[Pippinus, decreto Zacharise papae, a Bonifacio a. d. 750. 
Mogcuntino archiepiscopo ungitur inimperatorem; anointed 
et ob id post papam secundus habetur episcopus Boniface. 
Moguntinus.'] Cuthredus, rex Occidentalium tween cuth- 

_ red and 

Saxonum, cum duce animosissimo iEthelhuno ^theihun. 

Anno regni sui xii^, Cuthredus West-Sa- A.D.751. 
xonum, et rex Merciorum iEthelbaldus, juxta surfOTd. 
Beorhtforda, satis durum commisere proelium.^ 

Cuthredus rex denuo cum Britonibus pugnans, a.d. 753. 
ex eis quamplurimos interfecit.* t^u^t^^ 


* Sublimatur.'] The continua- 
tion of Beda and Simeon of Dur- 
ham place the death of archbishop 
Wiifrith in 745. 

' Sax. Chron. 

' Episcopus Moguntinus.'] This 
transaction, however well attested 
by the early chroniclers, has by 
some of the French critics been 
called in question; though M. 
Michelet mentions it as an un- 

doubted fact : he says, ** Quatre 
ans avant sa mort (751), il (Boni- 
face) avait sacr^ roi P^pin au nom 
du pape de Rome, et transport^ 
la couronne k une nouvelle dy- 
nastie." Histoire de France, t. ii. 
p. 15. edit. de Bruxelles. See 
also Dr. Lingard's valuable ' His- 
tory and Antiquities of the Anglo- 
Saxon Church/ vol. ii. p. 349. 
edit. 1845, aud the authorities 
there cited. 




A.D. 754. Cuthredus rex West-Saxonum obiit^ et suus 

silS^IIIIIion^of propiiiquus Sigebertus filius Sigerici successit. 

H5nw'i*bp. Defuncto Wentanae civitatis praesule Hunfertho, 

Sb.T«u^St- Cinehardus pro eo episcopatum suscepit. Do- 

heSdf ^'°*" rubemia igne consumpta est/ 

cjnjerbmy [Sauctus Bouifacius archicpiscopus^ praedicans 

A.D.753. verbum Dei in Fresia, passus est cum aliis mar- 

st^BSSfSl' tyribus, nouis Junii [5 Jun.]]. Cynewlfus, de pro- 

ki5?Jf wet- sapia Cerdici regis oriundus, auxilium sibi feren- 

byc5?ew"utf; ^^^^^ Wcst-Saxouicis primatlbus, reg^em illorum 

Sigebertum, ob multitudinem suornm iniquorum 

factorum, regno exterminavit, et loco ejus re- 

gnavit ; unam tamen provinciam, qu» Hantun- 

scire dicitur, eidem concessit, quam tamdiu tenuit 

quoadusque ducem Cumbranum, qui caeteris 

diutius secum manserat, injuste peremisset. 

Postmodum vero ab ipso rege Cynewlfo quae- 

ritur, et in saltum, qui lingua Anglorum Andred 

nominatur, expellitur ; ubi dum diu moratur, in 

vindictam necis praefati ducis, a quodam subulco 

juxta Pryfetes-flodan lancea perforatur. Idem 

rex Cynewlfus Britones saepissime proeliis detrivit 

permaximis.^ Rex Merciorum iEthelbaldus in 

Miirerasiain. Secceswalde occiditur, corpusque ejus Hreope- 

anddeathof dune dcportatur, ibidemque tumulatur; cujus 

offasue. ' regnum Beomredus tyrannus invasit, et per mo- 

dicum tempus in parva laetitia et jocunditate 

tenens, regnum cum vita perdidit: quo mortuo, 

successit in regcnum nepos patruelis iEthelbaldi 

reg-is Merciorum Offa, filius videlicet Thingferthi, 

filii Eanwlfi, filii Osraodi, filii Eoppae,* filii 

AVybbae,^ patris reg^is Pendae.* 


* Sax. Cliron. 

^ EoppcB.'] Sax. Chron. £awa ; 
Flor. Geneal. Eowa. 

^ The authorities vary between 

Wybba and Pybba: the former 
is most probably correct. 

* Penda.'} Sax. Chron. De- 
functo Wita Licetfeldensi prae- 
sule, successit Hemele. Add. alia 



[Lullus archiepiscopus^ post Bonifacium suc- luuuii suc- 

• o. • -1 ceeds Boni» 

cessit annis xxxu.] face. 

Eadberhtus rex Northymbrensium^ amore coe- a.d. 757. 
lestis patriae, imperium reliquit, tonsuramque ktngof ^ 
sancti Petri Apostoli accepit, et filius suus Os- bru^b^es 
wlfus regimen regni suscepit ; et uno anno osTiiif suc. 
regnans, ix. kalend. Augusti [24 Jul.] a North- JJSiV ** 
ymbrensibus occiditur.* 

Cuthberhtus Doruvernensis archiepiscopus vii. a.d.758. 
kal. Novembris [26 Oct.] vitae modum fecit.* ?;?il£e?ht 
His temporibus, Orientalibus Saxonibus Swithre- c'itertiS^f 
dus, Australibus Saxonibus Osmundus, Orien- 
talibus Anglis Beorna, reg^es praefuerunt. ^ ^^ 

Breogwinus post Cuthberhtum, die festivitatis Br^ine 
sancti Michaelis, archiepiscopus ordinatur. Moll ^theiwoid 
iEthelwoId reg^um Northanhymbrorum sus* cJUm*?^ 

^^-^14. « Northum- 

Cepit.* bria. 

JBthelberhtus rex Cantuariorum obiit ; et Ceol- a. d. 76o. 
wlfus, monachus religiosissimus, rex Northym- ^^^iirSTrht 
brorum quondam gloriosissimus, ad aeterna) lucis aAd ofce^ 
g^audia transivit.' "^^^' 

Hoc anno hiems asperrima extitit ; et MoU rex a.d. rei. 
Northymbrensium, viii. idus Augnsti [6 Aug.], ^Sliine 
juxta Clivum Edwini, clitonem quendam nobilis- ****^ 
simum Oswinum occidit.^ 

Breogwinus archiepiscopus ecclesiae Cant- a.d.762. 
wariensis vitae finem dedit ix. kal. Septembris BrSSj^dne 
[24Aug.]; cui successit lanbrihtus* Sancti Au- JJntertury- 
gustini abbas. "iSn"^' 

lanbrihtus, die Purificationis sanctae Mariae a.d. 763. 
[2 Feb.], in archiepiscopum levatur. £odemque Frlthowaid 
anno Frithowaldus Hwiternensis ecclesiae an- whitLSe; 
tistes nonis Maii [7 Maii] defungitur ; pro quo ShuJfne.^^ 
Pechtwinus xvi. kal. Augusti [17 Jul.], in re- 

' Archiepiscopus.'] OfMeutz. 
^ Sax. Chron. 

* Sax. ChroD. Defuucto He- 
mele Licetfeldensi episcopo, suc- 
cessit Cuthfridus. Add.alia manu. 



A. D. 764. 

receives the 

A. D. 765. 

&IoU abdl- 
cates; Alhred 

A. D. 766. 

abp. of 
York ob. ; 
bp ofHex- 
hain dies; 

A. D. 768. 

Death of 
king £ad- 

A. D. 774. 

in the hea- 
vens. Battle 
of Otford. 
Prodigy in 

Alhred king 
of Northum- 
succeeded by 

^ione quae dicitur ^lfete consecratus^ episcopatu 

lanbrihtus archiepiscopus a papa Paulo, Ste- 
phani papas sui praedecessoris germano, pallium 

Moll regnum Northanhymbrorum dimisit, et 
Alhredus filius Eanwini successit, qui fuit 
Byrnhom. qui fuit Bofa, qui fuit Bleacman, qui 
fuit Ealric, qui fuit Idae.* 

Ec^berhtus, Eboraccnsis archiepiscopus xni. 
kal. Decembris [19 Nov.] Eboraci obiit, cui suc- 
cessit -^thelberhtus. Frithoberhtus Hagustal- 
densis episcopus vita decessit, cui Alhmundus 

Eximiae religionis monachus Eadbrihtus, quon- 
dam rex Northanhymbrorum nobilissimus, xiii. 
kal. Septembrium [20 Oct.] defunctus est,^ ac in 
eadem porticu in qua frater suus Ecgberhtus 
archiepiscopus jacet tumulatus est.^ 

Rubicundi coloris signum, in crucis modum, in 
ccelo apparuit post solis occasum. Merci et 
Cantuarienses apud Ottanfordam prceliati sunt. 
In provincia Australium Saxonum visi sunt ser- 
pentes aspectu horribiles valdeque mirabiles/ 
Festi Paschalis tempore [3 Apr.] Northhym- 
brenses regem suum Alhredum, MoIIi regis suc- 
cessorem, Eboraco expulere, filiumque ejusdem 
regis MoIIi, iEthelberhtum, in regem levavere.* 

* Sax. Chron. 

' Flor. Geneal. 

» Tumulatus est.^ A. D. 769. 
Defuncto Cuthfrido Licetfeldensi 
episcopo, successit Berhtunus. 
A. D. 773. Sigga Sealesiensis ec- 
clesiaQ praesule defuncto,successit 
Alubrihtus. Add, alia •manu, 

* Merci .... mirahilea.'] Sax. 
Chron. a. 773, according to one I 

or two MSS., while five concur 
with Florence in placing these 
events under 774. At Otford the 
Mercians were victorious : * clade 
horrenda utrinque peracta, belli 
successibus Offa clarus effulsit.' 
H. Hunt. a. 773. 

* Mthelherhtum .... Uvavere,'] 
Sax. Chron., where this prince is 
uamed iEthelred, and so by Si- 


A. D. 775 

Hwicciorum episcopus Milredus obiit/ cui inbp.onhe 
poDtificatus officium Wermundus successit. successiou ul 

Pechtwinus Candidde Casse praesul xiii^ kal. ^ ^ 777 
Octobris [19 Sept.] obiit.* l^^llS^l 

iEthelberlito a Northhymbrensibus regno ex- **'*• 
pulso. Alfwoldus resrnum NorthanhymbrorumiEti»erberht 

. • ^ ,/. ^r r^ ^/» k. ofNorth- 

suscepit.' Cynewlfus rex W est-Saxonum, ct Of- umbria ex- 
fa rex Merciorum, propter Benesin^un, g-rave ceeded by 
g^essere proeliumySed Offa victor existens, eandem BattieoV 
villam cepit et possedit.* Hwicciorum episco- wermuud * 
pus Wermundus obiit^ et abbas Tilherus illi suc-Hwiccaaob.; 

succeeded by 

cessit. ^thelberhtus ad Candidam Casam, xvii. Tiihere. 
kal. Julii ri5 Jun.l, episcopus £boraci ordina- ordained bp. 

- ■■ J» 1- r- ofWhiterne. 


Hagpustaldensis episcopus Alhmundus vii. a.d. 779. 
idus Septembris [7 Sept.] obiit^ pro quo Til-bp.SHex- 
bertus vi. nonas Octobris [2 Oct.] ordinatur;^ et xuberhtW- 
Higbaldus pro Cynewlfo, apud Soccabirig^ Lin-baidsuceeeds 
disfarnae episcopus consecratur. Rex Alfwoldus^ Lindisfame. 
pro petendo pallio Eanbaldi^ legatos Romamsendsforthe 
misit; ad Adrianum papam.^ Elub^d. 

Hwicciorum prsesule Tilhero defuncto, Hea- a.d. 78i. 
thoredus pro illo functus est episcopatus officio. bp.orthe 
^thelberhtus £boracensis archiepiscopus, Ecg-Hrath^^" 
berhti successor^ obiit, cui Eanbaldus in archie- iEtheiberht 
piscopatum successit,^ qui fuit discipulus Alh- obf/ Eaui^d 
wini, magistri Karoli imperatoris. Synodus synodatock- 
apud Acleam celebratur: et Cynewlfus Lindis- wuif b^^of" 


» Sax. Chron. a. 772. 

' Pechtwinus .... obiit.] The 
Saxon Chronicle and L. place the 
death of Pehtwine in776 ; Simeon 
concurs with Florence. 

^ Sax. Chron. 

* Sax. Chron. a. 777. 

* Ordinatur.^ Three MSS. of 
tlie Saxou Chrouicle coucur iu 

placing the death of bishop Alh- 
mund under a. 779 ; the rest as- 
sign it to 780 ; Simeon records it 
under 781. 

* Successit.'] Sax. Chron. Sim. 
Dunelm. a. 780. In the list of 
archbishops of York at the eud 
of Florence, the successor of 
Ecgberht and predecessor of 
Eaubald is uamed Cceua. 



and queen 

A. D. 784. 

Murder of 
king of 

faruensis episcopus, et Wereburh Ceolredi, quon- 
dani re^is Merciorum, regina, obierunt.^ 

Kinewlfus^ rex Occidentalium Saxonum, clito- 
nem Cinehardum^ rcgis videlicet Sigeberti ger- 
manum^ suo de regno cum moliretur expellere, 
contigit illum villam, quae Anglice Meretun dici- 
tur, causa mulieris cujusdam, cum paucis adiisse. 
Quo cognito, suos clito conglobavit illico, illoque 
festinus cum magno properavit gaudio: quo 
cum venisset, omnesque alto sopori deditos in- 
venisset, cameram, in qua rex dormiens jacebat, 
spissim circumvallare suis prsecipiebat. Quod 
rex ut comperit, strato prosiUt, arma arripit, 
ostiuni cameras aperit, et pugnando se impugnan- 
tibus viriliter resistit: viso tandem clitone^ iu 
illum protinus irruit, eumque oppido vulneravit ; 
cujus milites hoc videntes, simul omnes in regem 
insurrexere, vulneratumque interfecere. £x- 
clamat mulier prae timore et dolore, impletque 
cameram flebili clamore. Accurrit paucitas mili- 
tum, regem videt occisum, quem paulo ante re- 
liquerat vivum: quapropter iras stimulis exagi- 
tata perplurimum, evaginatis machaeris, in ejus 
interfectores magnum facit impetum. At illos 
clito allocutus blandissime, promittit cuique non 
modicum pecuniae, promittit etiam vivere, si ab 
incoeptis velint desistere. lUi vero promissa 
spernunt, coeptis insistunt; sed onmes, excepto 
uno Britonico obside nimis vulnerato, occidunt. 
Mane autem, morte regis audita, dux ipsius 
Osricus sibi amicissimus, et Wiferthus ejus mi- 
nister fidelissimus, cum omnibus quos rex pridie 
domi reliquerat, citatim advolarunt ; sed fores 
cunctas seratas invenerunt ; quas dum moliuntur 
eftringere, ad eos clito accedens intrepide, aurum. 

' Sax. CkroD. a. 782. Sim. Dunelm. a. 783. 



argentum, dignitates, juxta suum velle, spondet 
se eis daturum libentl animo, si se regali sub- 
limare velint solio ; intimat etiam eis, secum esse 
quamplurimos illis germanitate conjunctos, qui 
nuUo pacto se abjicere, sed secum velint mori et 
vivere. At illi, spretis promissis, cognatos sum- 
mopere rogitant, ut, abjecto suo domino, inco- 
lumes ad se quantocius exeant ; quibus illi re- 
spondentes, dixerunt, ^ Quod nobis ofiertis, sociis 
cum rege occisis prius obtulimus vestris, verum 
sicut illi nostrae petitioni noluerunt acquicscere, 
ita et nos hac in re vestrae nolumus obtemperare/ 
His auditis, illi propius accedunt, portas eftrin- 
gunt, sepes diruunt, et clitonem cum suis omni- 
bus, numero lxxxiv., interficiunt, excepto solo 
duntaxat ducis filiolo, oppido tamen vulnerato. 
Corpus praefati regis Wintoniam humandum de- 
portatur ; clitonis vero in monasterio quod Axan- 
mynster dicitur tumulatur.^ 

In loco qui lingna Ang^Iorum Cealchythe di- a.d. 785. 
citur, litigiosa facta est synodus, et idcirco modi- ce^^hythe. 
cam portionem suae parochiab archiepiscopus ami- ^'ofDor. 
sit lainberhtus." Defuncto Berhtuno Dorce- h^JSiS"' 
strensi episcopo, Hygebrihtus ab Offa rege Mer- ^SJjh 
ciorum in episcopatum est electus ; et Ecgferthus, SSJ^r*^ 
ejusdem regis natus, rex est consecratus.^ 


' Tumulatur.'} Sax. Chron., 
where, from its iDsertion imme- 
diately after the record of Cyne- 
wulf 's accession a. 755, it seems 
evidently a later interpolation. 

^ lainberlUus.] The Council 
of Cealchythe was held for the 
purpose of establishing an inde- 
pendent archiepiscopal see for 
the kingdom of Mercia, when 
Lichfield was chosen as the place, 
and Higeberht as the first metro- 
politan, within whose province 

were comprised all the sees be- 
tween the Thames and the Hum- 
ber. The locality of the council 
is unknown: Dr. Lingard sup- 
poses it may be Chelsea, which 
was called Chelcethe as late as 
the end of the fifteenth century. 
Sax. Chron. Wilkins' Concilia, 
I. pp. 152, 164. 

3 Consecratus.'] Sax. Chron. 
A. D. 786. Defuucto Podda 
Herefordensi episcopo, successit 
Ecca. Add, alia manu. 



A. D. 788. 

Synod at 

A. D. 789. 

Murder of 
Airwold king 

A.D. 787. Filiam OfTae regis Eadburgam duxit uxorem 

JAvewex"* Occidentalium Saxonum rex Brihtricus ; cujus 

Eadb"h. tempore Danici piratae tribus cum navibus An- 

of theDanM^ gllam adierc. Quorum adventus dum regis prae- 

posito nunciatns fuisset, eos cum paucis festinus 

adiit; cumque penitus ignoraret qui essent vel 

unde venissent, invitos ad regiam minare viUam 

molitus est ; sed mox ab eisdem occisus est. Hi 

primi fuerunt qui de Dania An^liam adierunt.* 

Synodus apud Pincanhale in Northymbria iv. 
nonas Septembris [2 Sept.] celebratur.* 

Rex Northanhymbrorum Alfwoldus a quodam 
viro Sigan nomine, ix. kal. Octobris [23 Sept.] 
briar''^""" iiy^iste perimitur, et in ecclesia sancti Petri Ha- 
gustaldae sepelitur ; in cujus loco occisionis sae- 
pius ccelitus emissa lux apparuit immensa. Suc- 
cessit autem illi in regnum nepos suus Osredus, 
regis Alhredi filius.' 

lainberhtus Dorubernensis archiepiscopus ii. 
idus Augusti [12 Aug.] defunctus est, cui suc- 
jEthdhlirff cessit iEthelhardus. Osredo a Northymbrensi- 
?eutd."" bus regno expulso, -^thelredus frater Alfwoldi 
^^^. regnum recepit.* 

A.D. 791. Beadwlfus xvi. kal. Augusti [17 Jul.] Candi- 
?f*whitiS5'. dae Casae praesul ordinatur.^ 

Osredus, quem Northymbrenses regao ex- 
pulerant, capitur, et xviii. kal. Octobris [14 Sept.] 
injuste occiditur, et in monasterio ad ostium Tinae 
fluminis^ sepelitur.^ 

Gloriosissimus ac sanctissimus rex Orientalium 
Anglorum ^gelberhtus, vero Regi Christo bona- 
E^t An^es ^^™ virtutum merito acceptabilis, omnibus blando 

of Osred. 

A. D. 790. 

Abp. lan' 
briht ob. : 

A. D. 792. 

Murder of 

A. D. 793. 

Murder of 

* Sax. Chron. Defuncto Hig- 
berto Licetfeldensi episcopo, suc- 
cessit Aldulfus. Add. alia manu, 

' Synodus,.,,celebratur,'\ Sax. 
Chron. Siraeon places the Synod 
of Finchale under a. 787. De- 

functo Kynehardo Wintoniae prae- 
sule, iDthelhardus ex abbate 
Meldunae snccessit. Add, alia 

' Ostium TincB fiuminis,'] Tyne- 


alloquio afTabilis, OSad, prsepotentis rcgis Mer- 
ciorum, detcstanda jussione, sua^que conjugis 
Cynethrythe reginae uefaria persuasione, re^no 
vitaque privatus est capitis abscisione:^ sed in- 
juste peremptus terrisque exemptuSy mag^no tri- 
pudio angelorum, rex et martyr intravit curiam 
spirituum beatorum. Ordinatio ^thelhardi ar- 
chiepiscopi xii. kal. Augusti [21 Jul.]. 

Rex Northymbrorum iEthcIredus iii. kal. Maii a.d. 794. 
[29 Apr.] a suis interficitur ; unde Ceolwlfus, ?E?heired^ 
Lindisfarnensis eccleside episcopus, et ^dboldus Nonhum. 
antistites de regno illo exierunt. Eadberhtus^ bcr*;t if;^,; 
qui et Pren, super Cautuarios reg-nare coepit. *" *^*"'' 
Offae regi Merciorum, iv. kal. Augusti [29 Jul.] Dcathof 
defuncto, filius ejus Ecg^ferthus in reg^ni gloriam cetsioro7 
successit, et c.xli. diebus regnavit, eodemque cen^ir.' ^ 
anno vitam finivit ;* cui vir magnificus et sancta 
sobole foelix, Cenulfus successit, qui in pace, 
justitia, et pietate, regni gubernacula rexit.^ 

Kenulfus rex Merciorum totam pene Cantiam ccnwJir 
devastavit, et eorum regem Pren cepit, ligatum- Klmrcap- 
que in Merciam secum duxit.' SirtTt plin. 

Corpus Sanctae Wihtburgae virginis, filiae An- a. d. 798. 
nae regis Orientalium Anglorum, et sororis san- s?^tbu/h 
ctarum virginum Sexburgae, ^Ethelburgae, acjjj>^|"~'- 
-^theldrythae, sine corruptione inventum est, post 
annos fere lv. ex quo apud villam quae Dyrham 
vocatur humatum est.* Huicciorum episcopus Heathored 
Heathoredus obiit, pro quo electus et consecratus i?w?cca«*oh.; 

^ -rx 1 1 A suecession of 

est Deneberbtus. Deueberht. 

Dorubemensis archiepiscopus ^Ethelhardus, et a. d, 799. 


_^______— __^_________— ___— ahp. of Cant. 

and Cyne- 

* Sax. Chron. a. 792. 

' Sax. Chron. 

9 Duxit,'] Defuncto Eadberto 
Legecestrensi episcopo, succes- 
sit Unwona. Add, alia Jtianu, 

Florence omits to mention the 
cruelties iuflicted by Cenwulf on 
his captive, viz. that his eyes 
were put out and his hands cut 
off. Sce Sax. Chron. 
* Sax. Chron. a. 797. 



berhtbp. of Cyneberhtus Wentanaj civitatis pontifex, Romam 

Winton go ■, . . % 

toRome. adieriint/ 

A.D. 800. Rex Occidentalium Saxonum Brihtricus obiit,^ 

Death of 

Battle be- 
tween the 

B?rhtricking ®t Ecgberhtus successit. £odem vero die quo 

Ju«eV/ion'of rex Brihtricus vita decessit, contigit Merciorum 

ducem yEthelmundum de Mercia cum suis exiisse, 

vadumque, quod ling^ua Anglorum Cymeresford' 

0? wiiuhS. nominatur, transisse ; cujus adventu cognito,Wil- 

toniensium dux Weohstanus cum Wiltoniensibus 

ascendit contra eum; commissoquc gravi proe- 

lio, multi ex his et ex illis ceciderunt, amboque 

duces occisi corruerunt, victoriam vcro Wilto- 

Aihmund of nienses . habuerunt.^ Alhmundus, filius Alhredi 

bririiaiS' reg^is Northymbrorum, occiditur. 

A. D. 802. Hicgbaldus Lindisfarnensis episcopus obiit, 

SwSdit^^* pro quo Ecg-bertus electus, ab Eanbaldo, Ebora- 

w?raund censi archiepiscopo, iii. idus Junii [11 Jun.] con- 

cEwuf^.; secratur. Wermundo Hrofensis ecclesiae prae- 

£gb*:Shran*d sule defuncto, Beornmodus consecratur pro eo.^ 

^I!dTo^s -^thelhardus Dorubernensis archiepiscopus 

Abp. iethei- obiit, cui Wulfredus successit.^ 

oeard ob. ; 

•jttccwsionof Wulfredus archiepiscopus a papa Leone pal- 
A.D.804. lium suscepit.* 

^^the Ecclesia sancti Albani dedicatur hoc anno, kal. 
^^^'^ « Decembris [1 Dec.], indictione xiii. Rex Cant-^ 

A. D. 805. . J; , , -rTT 1 .1 

Dedicationof uanorum Cuthredus, et Heabrihtus comes, et 

the church 

ofst. Aiban. Ccolburg-a abbatissa' de Beorclea obierunt. 

K. Cuthred, ° 

Heabriht, 8c Wulfrcdus Doruvcrnensis archiepiscopus, et 

Ceolburh ob. '^ r ^ 

A. D.8I2. Wiberhtus Scireburnensis ecclesiae praesul, Ro- 
^^;^ wig- mam perrexerunt.^ 

sherburae'*' Wulfrcdus archicpiscopus, cum benedictione 
*V**ifTs ®^^^^^ papse Leonis, ad sui praesulatus sedem re- 
Ret^unlof * vcrtitur. Eodem anno Ecffberhtus rex West- 

abp.Wulfred. r^ . , --^ . 

Ecgberht Saxonum Occidentales Britones ab orientali 

ravafret . 

w.waiea. corum tcrmino devastavit.' 

' Sax. Chrou. 

' Brihtricus obiit.^ See p. 76. 

* Cyineretford.'] Cynemaeres- 
ford. Sax. ChroD. 



Anglorum Schola Romse ig^ne cremata est.^ Thi Engiuh 
Rex Merciorum S. Kenulphus^ post multa bona Rome imrnt. 
quae in sua yita gessit opera^ ad beatitudinem a.d. 819. 
quas in coelis est transivit perennemy filiumque cenwui/king 
suum Kenelmum^ septennem regni reliquit haere- ti^^n 
dem. Sed paucis mensibus evolutis, germanas *? cJSheim; 
suae Quendrythae insidiis, cujus saevam con- 
scientiam dira cupido regnandi armarat, ausu 
crudelitatis ab Asceberhto, nntritore suo cruen- 
tissimo^ in vasta sylvaque nemorosa sub arbore 
spinosa occulte traditur jngulo ; verum qui solo 
teste coelo est jugulatus, coelo teste per colu- 
mnam lucis postmodum est revelatus. Absciditur 
caput Kenelmi natalis et innocentiae candore la- 
cteum ; unde lactea columba aureis pennis evolat 
m coelum :* post cujus foelix martyrium, ^®^^" IrblShtbp 
wlfus re^num suscepit Merciorum.* Defuncto otund^- 

^ * farne ob. ; 

Ecgberto Lindisfarnensi episcopo, Heathoredus gccessii^of 

SUCCeSSit. * A.D.821. 

Rex Merciorum Ceolwlf regno expellitur/ et^^ijf^"' 
Beornwlfus in regnum suscipitur. 

ceeded by 

Duces robustissimi Burhelmus et Muca occi- a. d. 822. 

Council of 

duntur : et synodus in loco qui dicitur Cloveshoo ciovesho. 

_ - "^ .^. , . Deneberht 

celebratur.* Deneberhtus Wicciorum episcopus tp. of wor- 

eeater ob. ; 

obiit. cui Heaberhtus successit. eucce«tion of 


Britones in loco qui dicitur Gafulford a Do- a.d. 823. 
mnaniensibus caesi sunt. Rex Occidentalium Sa- ctf^ord. 

^ Cremata est,"} Sax. Chron. 
See Lappenberg^s England, i. 
p. 204. Defuncto Wigberhto 
Sclrebumensi praesule, successit 
Alhstanus. Add, alia manu. 

^ Kenelmum,'] Sanctum Ke- 
nelmum. L, 

5 Ccelum.'] See Vita S. Ken- 
elmi, July 17. The Chronicle 
' omits all mention of Cenhelm. 

* Sax. Chron. Wendover, i. 
p. 273. 

* Cloveshoo celebratur.'] The 

Council of Clovesho was con- 
vened by archbishop Cuthberht, 
by order of pope Zachary, for the 
reformation of the morals of the 
Anglo-Saxon clergy. At this 
council thirty-two canons were 
drawn up, having for their object 
the reform of the clerical and mo- 
nastic bodies, the greater uni- 
formity and regularity of public 
worship, and the encouragement 
of piety and devotion. See Lin- 
gard, A.-S.Church, i. pp. 124, 385. 



Baitie of xonum Ecgbrihtus, et rex Merciorum Beornwlfus, 
in Ellandune, id est, in Monte Ealle, pugnam in- 
iere ; sed, facta strage non modica, Ecgbrihtus 
Expuision of potitur victoria. Unde mox filium suum ^thel- 
oi Kent. wlfum, ct Ealhstauum Scirebumensem episco- 
pum, suumque ducem Wulfliardum, cum magno 
exercitu, Cantiam direxit ; qui statim ut illo vene- 
runt, regem ejusdem provinciae Baldredum regno 
submission expulcrunt. Posthaec Cantuarienses, Suthre- 
?ey, sussexr gienses, Australes Saxones, Orientales Saxones,^ 
to Ecgberht. spoutc sc rcgi dedcrunt Ecg^bnhto ; ex cujus pro- 
pinquorum manibus prius extorti, extraneorum 
regum ditioni per aliquot annorum curricula in- 
viti sunt subacti. Orientales Angli simul cum suo 
vege leg^atarios miserunt ad regem West-Saxo- 
num Ecgbrihtum, supplicantes ut patronus illis 
et fortis esset murus contra infestationem et 
impetum Mercensium ; qui petitioni illorum ac- 
quievit, et se libenter eos adjuturum in omnibus 
spopondit. Verum haec Beornwlfus rex Mer- 
ciorum vili pendens, exercitum collegit non mo- 
dicum, illorumque fines hostiliter intravit, atque 
neci optimum quemque tradere festinavit : con- 
tra quem rex eorum cum suis ascendit, initoque 
prcelio, illum cum maxima parte sui exercitus in- 
terfecit ;* cui propinquus suus Ludecan in regnum 

by Ludecan. . ^ • 

A.D.825. Rex Merciorum Ludecan, sua militia coadu- 
krnV^f Mer- oata, ad ulciscendum praedecessorem suum, re- 
gem Beornwlfum, in Orientalium Anglorum pro- 
vinciam movit exercitum ; cui provinciales illi 
cum rege suo festinato occurrerunt, consertoque 
gravi proelio, illum et quinque duces ejus exer- 

The East 


seek £cg- 

berhi.'s pro- 




king of Mer< 
cia slain ; 


cia slain ; 

' Orientales Saxmes.'} Orien- 
tales Angli. Edd. East-Seaxe, 
Sax. Chron. 

' Sax. Chron. 

^ Sticcessit.'] Defuncto Ald- 
ulfo Licetfeldensi episcopo, suc- 
cessit Herewinus. Add, aUa 


citus^ cum aliis quam plnribus occideruuty reli- 

quos vero fugaverunt : in regcni autem gloriam succeeded by 

ei Wig^laf successit.^ * 

Sacrosancta nocte Dominicas Nativitatis facta a. d. 827. 
est eclipsis lunae.* Et eodem anno rex Occideu- S^emwm 
talium Saxonum Ecgbrihtus, expulso regno Wig- Me^Ta anV 
lafo, regnum Merciorum suo subjecit imperio. S?!!**"™' 
Deinde suam movit expeditionem ultra Humbrae 
flumen : cui Northymbrenses, in loco qui Dore 
vocatur, occurrentes pacifice, ei concordiam hu- 
milemque subjectionem obtulere ; et sic ab in- 
vicem divisi sunt magna mentis alacritate. Hic EcRberht 
idem rex Ecg^brihtus, octavus quidem in regibus Britwaida. 
gentis Anglorum, cunctis australibus eorum ing^Breu 
provinciis, qu» Humbrae fluvio et contiguis ei "^ 
terminis sequestrantur a borealibus, imperavit. 
Nam primus imperium hujusmodi iElle, rex 
Australium Saxonum ; secundus Celin, rex Oc- 
cidentalium Saxonum, qui lingua ipsorum Ceau- 
lin vocabatur; tertius ^thelberhtus, rex Cant- 
uariorum ; quartus Redwald, rex Orientalium 
Anglorum, qui etiam vivente ^Ethelberhto eidem 
suae genti ducatum praebebat, obtinuit ; quintus 
Edwine, rex Northanhymbrorum gentis, id est, 
ejus quse ad borealem Humbrae fluminis plagam 
inhabitant, majore potentia cnnctis qui Britan- 
niam incolunt, Anglorum pariter et Britonum 
populis praefuit, praeter Cantuarios tantum ; nec- 
non et Mevanias Britonum insulas, quae inter 
Hiberniam et Britanniam sitae sunt, Anglorum 
suscepit imperio ; sextus Oswald, et ipse North- 
ymbrorum rex Christianissimus, eisdem finibus 
regnum tenuit ; septimus Oswiu, frater ejus, 
aequalibus pene terminis regnum nonnullo tem- 

* Successit,^ Defuncto Ecca 
Herefordensi episcopo, successit 
Ceadda. Add. alia manu. 

' Eclipsis luna.'] The eclipse 
happened the 25th Dec. 828. 

F 2 



St. Swithin 

A. D. 828. 

stored in 
Mereia. Hea- 
thored bp. of 
ob.; Ecgred 
sabdues the 

A. D. 829. 
Wulfred abp. 
of Cant. ob. 

A.D. 830. 
by Ceolnoth ; 

A. D.8S1. 
he receives 
the pall. 

A. D. 832. 
The Danes 

A D. 833. 
defeated at 

A. D. 835. 

The Danes 
land in 

Battle of 



pore coercens ; Pictonim quoque atque Scottorura 
gentes quse septentrionales Britanniae fines te- 
nent, maxima ex parte perdomuit, ac tributarias 
fecit ;* octavus, ut diximus, extitit rex Ecg- 
brihtus; cujus, ut fertur, regni tempore ortns 
est beatus Swithunus nobili parentum stirpe, qui 
transactis annis puerilibus, a sancto Helmstano, 
preesule Wintoniensis ecclesise, sacris est gradibus 
attitulatus :* cui etiam rex Ecgbrihtus filium 
suum commendavit iEthelwlfum litteris sacris 

Rex Wi^laf regnum Merciorum recepit.* 
Heathoredo Lindisfarncnsi episcopo defuncto, 
Ecgredus successit. Ecgbrihtus rex West-Sa- 
xonum in terram Septentrionalium Britonum 
exercitum duxit, et eos, licet invitos, suo do- 
minio subjugavit.* 

Dorubernensis archiepiscopus Wulfredus obiit.* 

Ceolnothus in gradum archiepiscopatus electus 
et consecratus est.' 

Ceolnothus archiepiscopus a Gregorio papa 
pallium suscepit.* 

Danici piratae, inhiatores prsedaB, Sceapege de- 
prsedati sunt.* 

Rex Occidentalium Saxonum Ecgbrihtus apud 
Oarrum cum xxxv. navibus piratarum pug^avit, 
sed, strage magna facta, Dani potiti sunt vi- 

Dani multa cum classe in Occidentalium Bri- 
tonum terram, quae Curvalia* vocatur, appulerunt; 
cum quibus Britones foedus paciscuntur, et eos 
secum ducentes, fines regni Ecgbrihti regis de^ 
populantur. Quod ille audiens, festinanter co- 
piam militum coadunavit, et in loco qui dicitur 

' H. E. II. 5. Sax. Chron. 
' Aititulatus,'] Insignitus. 

3 Sax Chron. 

* CurraZta.] r. Cornwallia, 



Heng^estes-dune, id est, Mons Heui>:isti> cum cis 
certamen iniit, ex quibus multos trucidavit, reli- . 
quos vero fugavit.* 

Ecgbrihtus rex Occidentalium Saxonum obiit, a. d. 836. 
quem Offa rex Merciorum, et Brihtricus rex E^JIirht. 
West-Saxonum, antequam rex effectus esset, de 
Anglia expulerunt; qui Franciam adiit, ibique 
per triennium* mansit ; inde Anjjliam rediit, et, 
mortuo Brihtrico, regni g-ubernacula, ut prajli- 
bavimus, suscepit ; cujus post mortem filius succMsionof 
suus Athulfus m Wcst-Saxonia regnare coepit, 
suumque filium iEthelstanum Cantuariis, East- 
Saxonibus, Suthregiis, et Suth-Saxonibus regem 

Wulfhardus dux apud Hamtun cum xxxiv. a.d.837. 
navibus piratarum proelium gessit, et ex eis mul- dilfM?<^at 
tam stragem dedit, victorque extitit, nec multo S*n '***5?at 
post vita decessit. In regione quse vocatur Port ^'poSuSd. 
cum Danis proelium iniit dux Athelmus, Dor- 
cestrensibus auxilium sibi ferentibus, eosque diu 
fugere compulit, sed tamen in ipsa fuga ab eis 
vulneratus occubuit; Danicus vero miles victo- 
riam habuit.* Regre vero Athulfo regnante, S. Heimttan, 

«-» ' bishop of 

Hebnstanus episcopus vita decessit, cui jussu winton.ob.: 
regis beatus Swithunus successit. ce«i« 

Dux Herebrihtus, et cum eo quamplures a.d. sss. 

Ti/r • T> • • • ' ^ Herebcrht 

Merscwanorum, a Dams pagams occisi sunt. tuin by th» 
Eodemque anno in Lindissi provincia, in East- vaKcsofthe 
Anglia, et in Cantia, ab eodem exercitu multiiafd!e4;su?- 
sunt interfecti.' Wiglafus rex Mercionim vita Beorhtwuif. 
decessit, cui in regnum Beorhtwlfus successit. 

Eclipsis solis facta est iii. nonas Maii* [5 a.d. 839. 
Maii], inter octavam et nonam horam, in vigilia SS^SJn!*^ 

* Fugavit."] Sax. Chron. De- 
fuQcto Unwona Legerecensi epi- 
scopo, successit AVsereuberbtus. 
Add, alia jnanu. 

^ See Lappenberg, ii. p. 1, note, 
' Sax. Chron. 

* Nonas 3Iaii.'] It happened 
May 5, a. D. 840. 



ManTBiain Ascensionls Domini. In Lundonia et in Cwenta- 
?n Londo*n** wic/ in civitate quoque Hrofi, saepe dicti Pag^ani 

Rochester, -, , j j . 

&c. quamplunmos dederunt neci. 

A.D. 840. Athulfus rex Occidentalium Saxonum apud 
:£2?i!!!^t Carrum cum xxxv. navibus Danorum commisit 

***• ^*°** ** proelium, sed Saxones Danica vicit fortuna.^ 

defrated by 
the Danes a 

A. D. 845. Dux Eanulfus cum Sumersetuneusibus, et Ealh- 
d2iSa?ed"" stanus Scirebumensis ecclesiae episcopus, et dux 
\hl Fmu^ Osricus cum Dorcestrensibus, ad ostium fluminis 
Pedridan, cum Danico exercitu pu<^nantes et ex 
ofLindis- eis non modicam stragem dantes, victorise pal- 
successioA mam sunt adepti.' Defuncto Ecffredo Lindis- 

of Eanberht. ^ ^ 

A.D. 848. farnensi episcopo, Eanberhtus successit. 

?f"^rcMt« Defuncto Hwicciorum episcopo Heaberhto, 

JuciilJS.*'"'' Alhhun successit. 

A.D.849. " Anglo-Saxonum rex JElfredus in illa paga 

&I»tbira. quae nominatur Berrocescire nascitur, in villa 
regia quse dicitur Wanating*,* quse paga taliter 
vocatur a Berroc sylva, ubi buxus abundantissime 
nascitur : cujus genealogia tali serie contexitur. 

msdescent. ^lfrcd Fcx, filius JEthelwlfi regis, qui fuit Ecg- 
berhti, qui fuit Ealhmundi, qui fuit Eafse, qui fuit 
Eoppa,^ qui fuit Ingels.^ Ingels et Ine, ille 
famosus Occidentalium Saxonum rex, germani 
duo fuerunt ; qui Ine Romam perrexit, et ibi 
vitam praesentem finiens honorifice, coelestem 
patriam cum Christo regnaturus adiit : qui 

^ Cwentawic^ Quentavich, the 
ancient name of St. Josse-sur- 
Mer, or Estaples. It is to be 
observed, that, for * Cwantawic,' 
one MS. of the Saxon Chronicle 
reads * Cantwara-byrig,' and two 
MSS.*Cantwic;' which readings, 
together with its being placed in 
conjunction with London and Ro- 
chester, render it very probable 
that Canterbury is intended, not 
the little French sea-port. 

^ Fortuna,'] Sax. Chron. a. d* 
843. Defuncto Herewino Licet- 
feldensi antistite, Oithelwald suc- 
cessit. Add. alia munu, 

^ Sax. Chron. 

* Jn villa nascilur,'] 

Add, A, and editt. wanting in C. 
Wanating is Wantage in Berk- 

* Eowwa A, 

* Ingild A. 



fuerunt filii Coenred, qui fuit Ceohvald,* qui fuit 
Cutha,^ qui fuit Cuthwine, qui fuit Ceaulin, qui 
fuit Cynric, qui fuit Creoda, qui fuit Cerdic, 
qui fuit Elesa, qui fuit £sla,^ qui fuit Gewis, a 
quo Britones totam illam gentem Gegwis nomi- 
nant, qui fuit Wig", qui fuit Freawine, qui fuit 
Freotheg^ar,* qui fuit Brand,* qui fuit Bealdea^,^ 
qui fuit Woden, qui fuit Frithowald,^ qui fuit 
Frealaf, qui fuit Frithuwulf, qui fuit Finn, qui 
fuit Godulfi,^ qui fuit Geata ; quem Geatam jam- 
dudum pagani pro deo venerabantur;^ qui Geata 
fuit Ta3twa,^° qui fuit Beaw, qui fuit Sceldwea, 
qui fuit Heremod, qui fuit Itermod, qui fuit 
Hathra, qui fuit Wala/* qui fuit Beaduwig*,*^ qui 
fuit Sem, qui fuit No^e, qui fuit Lamech, qui fuit 
Matusalem, qui fuit Enoch, qui fuit Jared,^^ qui 
fuit Malaleel, qui fuit Cainan, qui fuit Enos, qui 
fuit Seth, qui fuit Adam. Mater quoque ^j^s- j>Mcent^of 
dem Osburh nominabatur, religiosa nimium foe- osburh. 
mina, nobilis ingenio, nobilis et genere, qua; erat 
filia Oslac, famosi pincernae regis ^thelwulfi; 
qui Oslac Gothus erat natione ; ortus enim erat 
de Gothis et Jutis, de semine scilicet Stuf et 
Wihtgar,^* duorum fratrum et etiam comitum, qui, 
accepta potestate Vectae Insulse ab avunculo suo 
Cerdic rege et Cynric filio suo, consobrino eoinim, 
paucos Britones ejusdem insulse accolas, quos in 
ea invenire potuenmt, in loco qui dicitur Wiht- 
garaburh^* occiderunt; caeteri enim accolae ejus- 

^ * Ceolwalde A. ' Cudam A, 
\ ^ Qui fuit Esla omit. A. 
C- * Qui fuit Wig . . .. Freothegar 
atnit. A, 

* Brond A. « Belde A. 
' Frithowalde A. 

* Fiim Godulfi, C. A. 

Fingodwulf, imle.] 

* See Grimm, * Deutsche My- 
thologie/ pp. 149, 345. 
»0 Caetwa A. editt. 
" Hwala A. bene. 
'» Bedwig A. 
*' Qui fuit Jared omit. A. 
•* Wihtzurud. 
'* Gwihtgaraburhg A. 



A. D. 850. 

Death of 
St. Wigstan. 

A. D. 851. 

defeated at 

They winter 
at Shepey ; 

aud London ; 

dem insulse ante aut occisi erant^ aut exules 

Kalendis Junii [1 Jun.]) vig^ilia Pentecostes, 
Berhtferthus, filius regis Merciorum Beorhtwlfi, 
suum cog-natum injuste peremit S. Wistanum. 
Hic itaque nepos duorum extitit regum Mer- 
ciorum ; nam pater ejus Wigmundus, TTiglaui 
regis filius, mater vero ^lfleda Ceolwlfi reg^s 
extitit filia. Corpus auteni illius ad monasterium 
tunc temporis famosum, quod Reopedun nomi- 
natur, delatum, in mausoleo avi sui regis Wig"- 
laui est tumulatum. Sed illius martyrio coele- 
stia non defuere miracula ; nam de loco in quo 
innocenter peremptus est, columna lucis usque 
ad coelum porrecta, omnibus ejusdem loci incolis 
per XXX. dies conspicua stabat.^ 

^^ Ceorl Domnanise comes cum Domnaniis 
contra Paganos pugnavit, in loco qui dicitur 
Wicganbeorh, et Christiani victoriam habuerunt» 
Et ipso eodem anno primum hiemaverunt Paguni 
in insula quse vocatur Sceapege,* quod inter- 
pretatur Insula Ovium, quds sita est in Tamesi 
flumine inter East-Ssexum et Cantuarios, sed ad 
Cantiam propior est quam East-SdBXum, in qua 
monasterium optimum constructum est. Eodem 
quoque anno magnus Paganorum exercitus cum 
ccc.L navibus in ostium Tamesis fluminis venit, 
et Doruberniam, id est, Cantwariorum civitatem, 
et Lundoniam, qudB est sita in aquilonali ripa 
Tamesis fluminis, in confinio EsLSt-Saexum et 
Middel-Saexum, sed tamen ad East-Ssexum illa 
civitas cum veritate pertinet, depopulati sui^ 

^ Stabat,^ Defuncto Waeren- 
berhto Legerensi prsesule, Reth- 
hunus successit. A, alia manu. 

2 Sceapege,"] *on Tenet.' Sax. 
Chron. Shepey is apparently 


incorrect, as it is said (SsiJr. 
Chron. a. 855), ' In this year 
the heathen men, fwr the first 
time, remained over winter in 


ct Beorhtwlfum Merciorum regem, cura omni defeat 

.. . j T j X -11 Beorhtwulf 

exercitu suo^ qui ad proejiandum contra illoskingof 

&f ercift * 

venerat, in fugam verterunt. His ibi ita ^estis^ and pa» 
idem Paganorum exercitus perrexit in Suth- ^^ ^*"*^' 
regiara,^ quse paga sita est in meridiana Tamesis 
fluminis ripa ab occidentali parte Cantiae^^ et 
iEthelwIfus West-Saxonum rex, et filius suus 
^thelbaldus, cum omni exercitu, in loco qui 
dicitur Aclea, id est, in Campulo Quercus, diu- J'*yJ.*^f/**** 
tissime pugnaverunt : ibique cum diu acerrime et 
animose ex utraque parte pugnatum esset, maxi- 
ma pars Paganae multitudinis funditus deleta et 
occisa est ; ita qualiter nunquam in aliqua re- 
gione, in una die, ante nec post, ex eis occisam 
esse audivimus : et Chnstiani victoriam honorifice 
tenuerunt, et loco funeris dominati sunt. Eodem andat 
quoque anno JBtbelstan rex et Ealhere comes 
mag^num Paganorum exercitum in Cantia,' in loco 
qui dicitur Sandwic, occiderunt, et ex navibus 
eorum novem naves ceperunt : cseteri per fugam 
elapsi sunt/' a.d.852. 

Rex Merciorum Beorhtwlfus vita decessit, cui ^^^^v^ 
in regnum Burhredus successit. bJ^^J 

'' Burhredus rex Merciorum per nuntios de- a.d.85s. 
precatus est -^thelwlfum Occidentalium Saxo- w3«h subL 
num regem, ut ei auxilium conferret, quo Medi- BSArcS. 
terraneos Britones, qui inter Merciam et mare 
occidentale habitant, dominio suo subdere po- 
tuisset, qui contra eum immodice reluctabantur. 
Nec segnius -^thelwlfus rex, legatione ejus ac- 
cepta, exercitum movens, Britanniam cum Burh- 
redo rege adiit, statimque ut ingreditur gentem 
illam devastans, dominio Burhredi subdit: quo 
facto domum revertitur. Eodem anno -^thel-^ifredsent 
wlfus rex prdefatum filium suum ^EIfredum, ^ *^"** 

' In Suthregiam,] In Suthriae 
A, male. 

« Cantii A, 
' Cantio J. 



and there magno nobillum et etiam ignobilium numero con- 

king. '^ stipatum, honorifice Romam transmisit ; quem 

Leo papa^ sui patris rogatu, oppido ordinans, 

unxit in reg^em, et in filium adoptionis sibimet 

Eaihereand accipicns, coufirmavit. Eodem quoque anno 

Hudatlain — , ,, ^ •• T^ tt i 

iuThanet. Ealhere comes cum Gantuarus, et Huda cum 
Suthregiis, contra Paganorum exercitum in in- 
sula quai Saxonice dicitur Tenet, Britaanice 
Ruim, animose et acriter bellig^eraverunt ; et 
primitus Christiani victoriam habuerunt, pro- 
longatoque diu proelio, ibidem ex utraque parte 
plurimi occiderunt, et in aqua mersi sufibcati 
sunt; et comites illi ambo ibidem occubuerunt. 
jEtheiwuifs Necnon et eodem anno rex Occidentalium Saxo- 
married to num JEthelwIfus, post Pascha, filiam suam Burh- 

Burhred. j ■»«■ • • • «ii • !• -x 

redo Merciorum regi, m viUa regia quae dicitur 
Cippenham, nuptiis regaliter factis, ad reginam 
A. D. 854. dedit.'* 

o*Lindis-**^' Defuncto Eanberto Lindisfarnensi episcopo, 
tt^ce^edby Eardulfus successit. 
A. D.^855. '* Magnus Paganorum exercitus tota hieme in 

The Danes 
winter in 
releases a 
tenth of his 
from royal 
tervice and 

praefata Sceapege insula hiemavit. Eodem anno 
^thelwlfus rex decimam totius regni sui partem 
ab omni regali servitio et tributo liberavit, et in 
sempiterno graphio in cruce Christi, pro redem- 
ptione animse suds et antecessorum suorum, uni 
iirgoMwith et trino Deo immolavit.^ Sicque^ magno cum ho- 
Rome. nore Romam perrexit, filiumque suum ^lfredum, 
quem plus caeteris dilexit, iterum in eandem viam 

^ Immolavit,'] In this grant of 
iEthelwulf some writers have 
imagiDed that they perceived the 
origin of the introduction of tithes 
into England ; wliile the language 
of the charters conveying ^thel- 
wulfs douation (leaving all con- 
sideration of their spuriousness 
out of the question) is so obscure 
as to render their real object ex- 

tremely doubtful ; but that they 
bear any reference to tithe, in our 
sense of the word, seems a sup- 
position whoUy void of founda- 
tion. For the charters tbemselves 
see * Codex Diplomaticus/ Nos. 
270, 271, 275, Wilkins, i. p. 183 ; 
also W. Malm. ap. Gale, p. 359, 
M. Westmon., etc. etc. 

' Sicque.'] Eodemque anno A, 


secum ducens, ibi anno integro remoratus est. 
Quo peracto^ ad patriam suam remeavit^ afferens Marriei 
secum Juthittam, Karoli Francorum regis filiam. 
Interea tamen JEthelwIfo re^e ultra mare tantillo iCtbeibaid, 
tempore immoraote, quaedam infamia contra and Eanwuif 

A^i • ^ • • • 1 ^ 1« conspire 

morem ommum Ghnstianorum, in occidentali a^ainst 
parte Selwudae orta est. Nam JEthelbald rex, '''*''"• 
et Ealhstan Scireburnensis ecclesiae episcopus, 
Eanwlf quoque Sumurtunensis pagse comes, con- 
jurasse referuntur, ne unquam JEthelwIf rex, a 
Roma revertens, iterum in regno reciperetur. 
Quod inauditum omnibus sseculis ante infortu- 
nium, episcopo et comiti solummodo perplurimi 
reputant, ex quorum consilio hoc factum esse 
perhibetur: multi quoque regali solummodo in- 
solentiae deputant ; quia et ille rex in hac re, et 
in multis aliis perversitatibus, pertinax fuit, sicut 
quorundam hominum relatu audivimus, quod et 
rei sequentis approbavit effectus. Nam redeunte Tbeking- 
eo a Roma, praedictus filius regis ^thelwlfi, cum b^t^een 
omnibus suis consiliariis, immo insiliaiiis,^ tantum and ^Thei- 
facinus perpetrare temptati sunt, ut regem a 
regno proprio repellerent; quod nec Deus ita 
fieri permisit, nec nobiles totius Saxonise con- 
senserunt ; nam ne irremedicabile Saxonise peri- 
culum, belligerante patre et filio, quin immo, 
tota cum gente ambobus rebellantibus,^ atrocius 
et crudelius per dies singulos quasi clades in- 
testina augeretur; ineffabili patris clementia, 
omniumque astipulatione nobilium, adunatum 
antea regnum inter patrem et filium dividitur, et 
orientales plagae patri, occidentales filio e con- 
trario deputantur; ubi enim pater justo judicio 
regnare debuerat, illic iniquus et pertinax filius 
regnabat ; nam occidentalis pars Saxoniae semper 
orientali principalior est. Adveniente igitur 

' Insidiariis^. | ' Rebellante ^. 



iEthelwlfo rege a Roma, tota illa gens, utdigcnum 
erat, in adventu senioris ita gavisa est, ut, si ille 
permitteret, pertinacem filiumsuum-^thelbaldum, 
cum omnibus suis consiliariis, a totius regni sorte 
expellere vellent. Sed ille, ut diximus, nimia 
clementia et prudenti consilio usus, ne ad reg^ni 
judithraised pcriculum oerveniret, ita fieri noluit; et Juthittam 
Karoli regis filiam, quam a patre suo acceperat, 
juxta se in regali solio, sine aliqua suorum no- 
bilium controversia et odio, usque ad obitum vitse 
suae, contra perversam illius gentis consuetu- 
dinem, sedere imperavit. Gens namque Occi- 
dentalium Saxonum reginam juxta regem sedere 
non patitur, nec etiam reginam appellari, sed 
regis conjug-em permittit.^ Quse controversia, 
immo infamia, de quadam pertinaci et malivola 
ejusdem gentis regina orta est, majoribus nostris 
sic attestantibus : Fuit in Mercia moderno tem- 
pore quidam strenuus rex nomine Ofia, cujus 
filiam nomine Eadbnrh, Brihtric Occidentalium 
Saxonum rex, ut prsediximus, sibi in conjugium 
accepit; quae mox tyrannice vivere, omnia odi- 
bilia Deo et hominibus facere, quos posset ad 
regem accusare, et sic vita aut potestate per in- 
sidias privare : et si a rege illud non posset im- 
petrare, veneno eos coepit necare. Hoc factum 
de adolescente quodam regi dilectissimo habetur 
compertum, quem cum ad regem accusare non 
posset, veneno eum necavit : de quo veneno etiam 
prsefatus rex Brihtric inscienter gustasse aliquid 
refertur ; neque enim illa venenum dare regi pro- 
posuerat, sed puero ; sed rex praeoccupavit, inde 
ambo periere." Pro hujusmodi reginae malitia. 

Of queen 

* Permittit,'] As the prohibi- 
tion regarded the kingdom of 
Wessex only, at that time iinder 
the govemment of iSthelbald, 
iiithelwulf could hardly act 

otherwise than place Judith on 
his throne, with the title of queen, 
in a territory where no such pro- 
hibition existed. 



omnes accoUe illius terrae conjuraverunt, ut nul- 
lum unquam regem super se regnare permitterent, 
qui reg^inam in re^ali solio juxta se sedere im- 
perare vellet. " Defuncto igitur Brihtrico rege, 
cum regina inter Saxones diutius esse non posset, 
ultra mare navigans, cum innumerabilibus the- 
sauris, Karolum, illum famosissimum Francorum 
regem, adiit : ad quam, cum ante solarium multa 
regi offerens dona staret, Karolus ait, * Elige, 
Eadburh, quem velis, me aut filium meum, qui in 
isto solario stat mecum.' At illa, sine delibe- 
ratione, stulte respondeus, ait, ' Si mihi electio 
conceditur, filium tuum, in quantum te junior est, 
eligo.' Karolus illi respondens, et subridens, ait, 
' Si me eligeres, iilium meum haberes ; sed quia 
filium meum elegisti, nec me nec illum habe- 
bis.' Dedit ei tamen unum magnum sanctimo- 
nialium monasterium, in quo, deposito seculari 
habitu^ et sanctimonialium sumpto indumento, 
perpaucis annis abbatissae fungebatur officio ; 
nam a quodam laico constuprata, ejectaque de 
monasterio, Karoli regis imperio, in paupertate et 
miseria lethotenus vitam duxit.^ Vixit ergo ^^^^ ^^ 
JSthelwIfus rex duobus annis postquam a Roma ^theiwuir. 
rediit ; in quibus, inter alia multa praesentis yitse 
bona studia, cogitans de suo ad universitatis 
viam transitu, ne sni filii post patris obitum in- 
debite inter se disceptarent, hsereditariam scribere ^jg^yj 
imperavit epistolam, in qua et regni inter filios 
. JBthelbaldum et -^thelberhtum, et proprise hae- 
reditatis inter filios et filiam et etiam propinquos ; 
pecuniarum, quae post se superessent, inter ani- 
mam et filios et etiam nobiles suos divisionem ordi- 
nabiliter litteris mandare procuravit. Pro utilitate 

* Vitam duxit.'] Ita ut ad ulti- 
mum^ uno servulo comitata, sicut 
a multis videntibus eam audivi- 

mus, quotidie mendicans, in 
Pavia miserabiliter moraretur. 
A, add. 


namque animae suae, quam a primaevo juventutis 
suse flore in omnibus procurare studuit, per om- 
nem haereditariam terram suam semper in decem 
manentibus unum pauperem, aut indigenam aut 
peregrinum, cibo, potu, vestimento, successoribus 
suis, usque ad ultimum diem judicii, post se 
pascere praecepit; ita tamen si illa terra homi- 
nibus et pecoribus habitaretur, et deserta non 
esset. Romae quoque omni anno ccc. mancusas 
denariorum portare praecepit, quae taliter ibi 
dividerentur : scilicet c. mancusas in honore 
Sancti Petri, specialiter ad emendum oleum, quo 
impleantur omnia luminaria illius apostolicae ec- 
clesiae in vespera Paschae, et aequaliter in galli- 
cantu; et c. mancusas in honore Sancti Pauli 
Apostoli, eadem de causa ; c. quoque mancusas 
universali papae apostolico. Defuncto autem illo 
idibus Januarii [13 Jan.], et apud Wintoniam 
jEtheibaid sepulto, JBthclbald filius ejus, contra Dei inter- 
judith! dictum et Christianorum dignitatem, necnon et 
contra omnium paganorum consuetudinem, tho- 
rum patris sui ascendens, Juthittam, Karoli 
Francorum regis filiam, in matrimonium duxit, 
efiiraenisque duobus ac dimidio annis Occidenta- 
lium Saxonum post patrem regni gubernacula 
Accessionof rcxit.'* Sauctissimus Deoque acceptus Eadmun- 

St.Eadmund ^ a ^. r>i • • i 

king of East dus, cx Autiquorum Saxonum prosapia oriundus, 
fidei Christianae cultor veracissimus, omnibus 
blando eloquio afiabilis, humilitatis gratiae prae- 
cluis, egentibus liberaliter dapsilis, pater clemen- 
tissimus pupillis et viduis, East-Angliae provinciae 
nactus est culmen regiminis.* 

A.D. 860. " Rex JEthelbaldus defunctus est, et in Scire- 

Death of 


* Regiminis,'] Abbo Floriac. 
De Passione S. EadmuDdi, ap. 
Surium, t. vii. p. 465. a. d. 857. 
Defuncto Ceadda Herefordiae epi- 

scopo, Aldbertus successit. a.d. 
859. Defuncto Oithelwaldo Li- 
cetfeldensi pontifice, successit 
Hunbertus. Add. alia manu. 



burnan sepultus, et iEthelberht frater suus Can- suceettion or 
tiam^ Suthreg^iam, Suth-Seaxan quoque suo do- 
minio, ut justum erat> subjunxit : in cujus diebus winchetter 

■n '^1 . 1 . plunderedby 

mag^nus Fag^anorum exercitus de mari advemens^ theDanes. 
Wintoniam civitatem hostiliter invadens, depo- 
pulatus est ; cui cum ad naves cum ing^enti pra^da 
reverterentur, Osric Hantunensium comes cum 
suis, et iEthelwlf comes cum Bearrocensibus 
viriliter obviaverunt, consertoque proelio, Pagani 
passim trucidantur; et cum diutius resistere non 
possent, muliebriter fugam arripiunt, et Christiani 
loco funeris dominati sunt. ^thelberht itaque, Death of 

,n ^ i_.i.x / iEthelbcrht. 

quinque annis regno pacince et amabihter atque 
honorabiliter gubernato, cum magno suorum do- 
lore viam universitatis adiit, et in Scireburnan, 
juxta fratrem suum, honorifice sepultus re- 

Sanctus transivit Swithunus et astra petivit, a.d.862. 
indictione decima, vi. nonas Julii [2 Jul.], feria ob] ^"^'^*" 

" Pagani hiemaverunt in insula Tenet, firmum- a.d. 864. 
que foedus cum Cantuariis pepigerunt; quibus JtotS^"** 
Cantuarii pecuniam pro foedere servando* red- J^^*fcent. 
dere promiserunt. Interea tamen vulpino more 
Pagani noctu clam castris erumpentes, foedere 
dirupto, et promissionem pecunise spementes, 
sciebant enim majorem pecuniam se furtiva praeda 
quam pace adepturos, totam orientalem Cantiae 
plagam depopulati sunt."' 

^'JEthered regis -^thelberhti frater Occidenta- a. d.866. 

•i.o •« 1 •j-vi Accetsion of 

lium Saxonum regm gubernacula suscepit. Eo- ^thered. 
dem anno magna Paganorum classis de Danubia* wimer^^n** 

Eatt Anglia. 

* Requiescit.'] a. d. 866. De- 
functo Uethhuno Legerecensi epi- 
scopo, successit Aldredus. Add, 
alia tnanu, 

' Servato A. 

' Sunt,"] Defuncto Hunberhto 
Licetfeldensi episcopo, successit 
Cineferth. Add. alia tnanu, 

* Danubia.'] Dania, or Dane- 


Britanniam advenit, in regno Orientalium An- 
gclorum/ quod Saxonice East-engle dicitur, hie- 
mavit, ibique ille exercitus maxima ex parte 
equestris factus est." 
A.D.ssr. " Prsedictus Paganorum exercitus de Orienta- 
pr^tSe^d"^ libus Anglis ad Eboracum civitatem mignravit, 
^'*'^' quae in aquilonali ripa Humbrae fluminis sita est. 
civii diMcn- Eo tcmpore maxima inter Northanhymbros dis- 
Northum- cordia diabolico instinctu orta fuei*at ; sicut sem- 
per populo qui odium incurrerit* evenire solet; 
olbS*"** nam Northanhymbri eo tempore, ut diximus, 
legitimum reg-em suum, Osbriht nomine, reg-no 
expulerant, et tyrannum quendam, JBlIa nomine, 
non de regali prosapia progenitum, super regni 
apicem constituerant : sed advenientibus Paganis, 
x^onsilio divino et optimatum adminiculo, pro 
communi utilitate discordia illa aliquantulum se- 
data, Osbriht et ^lla, adunatis viribus congre- 
gatoque exercitu, Eboracum oppidum adeunt; 
quibus advenientibus, Pagani confestim fugam 
arripiunt, et intra urbis mcenia se defendere pro- 
curant; quorum fugam et pavorem Christiani 
cernentes, etiam intra urbis mcenia eos persequi, 
et murum frangere instituunt, quod et fecerunt ; 
non enim tunc adhuc illa civitas firmos et stabili- 
tos muros illis temporibus habebat. Cumque 
Christiani murum, ut proposuerant, fregissent, 
eorumque magna pars in civitatem simul cum 
Paganis intrassent, Pagani, dolore et necessitate 
compulsi, super eos atrociter irrumpunt, csedunt, 
fugant, prosternunt intus et extra. Illic maxima 
ex parte omnes Northanhjrmbrensium coeti, oc- 
cisis duobus regibus, deleti occubuerunt ; reliqui 
vero qui evaserunt pacem cum Paganis pepige- 
runt. Eodem anno Ealhstanus Scireburnensis 

* Saxonum A, | '. Incurrit.'] Dei A, add. 


episcopus^ L"*. sui episcopatus anno, obiit, et Scire- Eaihstanbp. 
burne sepelitur. ob. 

Cometes visa est manifestissime hoc anno. a.d. 868. 
*' Venerabilis rex ^Elfredus, secundarii tamen ^ *^**™*^' 
tunc ordine fretus, uxorem de Mercia, nobilem Marriageof 
scilicet genere, filiam ^Ethelredi Gainorum co- 
mitis,- qui cognominabatur Mucil, subarravit^ et 
duxit. Cujus foeminae mater Eadburh nominaba- 
tur, de regali genere Merciorum regis, venerabi- 
lis scilicet foemina, et per multos annos post 
obitum patris*^ sui castissima vidua lethotenus 
permansit. Eodem anno praedictus Paganorum xhe Danes 
exercitus Northanhymbros relinquens, in Mer- 
ciam venit, et Snotingaham adiit, quod Britan- 
nice Tigguocobauc interpretatur, Latine autem, 
Speluncarum Domus, et in illo loco eodem anno 
hiemaverunt. Quibus illic advenientibus, con-TheMer- 
festim Burhred, Merciorum rex, omnesque gentis aidof ^the- 
ejusdem optimates nuncios ad JBtheredum, Occi- ^irred, who 
dentalium Saxonum regem, et ad fratrem ejus Srottingham. 
JBIfredum dirigunt, suppliciter obsecrantes ut 
sibi auxiliarentur, quo possent contra prsefatum 
pugnare exercitum; quod et facile impetrave- 
rnnt; nam illi fratres, non segnius promissione, 
congregato ex omni parte sui immenso exercitu, 
Merciam adeunt, et usque ad Snotingaham, bel- 
lum unanimiter quaerentes, perveniunt ; cumque Peace 
Pagani, tuitione arcis muniti, bellum dare nega- MerciaDs 
rent, et Christianis frangere murum non suppete- *" 
bat, pace inter Mercios et Paganos facta, duo illi 
fratres, JEtheredus rex et JElfredus, cum suis co- 

^ Eedhstanus sepelitur.'] 

Ealhstau episcopus Scireburueu- 
sis ecclesiae viam uuiversitatis 
adiens, postquam episcopatum 
per L. annos iionorabilitei*rexerat, 
in pace in Scireburnam sepulCus 
est. A. L. et editt. 

* FUiam .... comitis.] Ealli- 
swith : she died, according to 
Florence and the Sax. Ghron., in 

' Expetivit A. 

* Viri A. recte. 



A. D. 8G9. 

The Danes 
return to 

A. D. 870. 

They winter 
iu Thetford. 

of St. Ead- 

abp. of 
Cant. ob. ; 
succeeded by 

A.D. 871. 

The Danes 
proceed to 

Battle of 

hortibus domum reversi sunt." Oratorium Sancti 
Andreae Apostoli Kemesege constructum et dedi- 
catum est ab Alhuno, Wigomiensi praesule. 

" Prsefatus Pag^anorum exercitus iterum ad 
Northanhymbros equitans^ Eboracum civitatem 
adiity ibique anno integro mansit/^ 

" Supra memoratus Paganorum exercitus per 
Merciara in Orientales Anglos transivit, et ibi in 
loco qui dicitur Theodford hiemavit." Eodem 
anno sanctissimus ac gloriosissimus Orientalium 
Anglorum rex Eadmundus^ ut in sua legitur 
Passione, ab Inguaro rege paganissimo, indi- 
ctione ii., xii. kal. Decembris [20 Nov.], die 
Dominico, martyrizatus est.^ " Quo etiam anuo 
Ceolnothus Dorubernensis archiepiscopus de- 
functus, in eadem civitate in pace sepultus est ;" 
cui vir reverendus successit JStheredus. 

" ExosdB memorias Paganorum exercitus, 
Orientales Anglos deserens, regnumque Occi- 
dentalium Saxonum adiens, venit ad villam 
regiam quae dicitur Readingum, in meridiana 
Tamesis fluminis ripa sitam, in illa paga quse 
dicitur Bearrocscire ; tertioque adventus sui die 
duo comites eorum cum magna illius parte in 
praedam equitaverimt; aliis vallum inter duo 
flumina Tamesen et Cynetan,* a dextra parte 
ejusdem villae regiae facientibus ; quibus ^thel- 
wlf, Bearroceusis pagae comes, cum suis, in 
loco qui Anglice Englafeld, Latine Anglorum 
Campus, dicitur, obviavit ; ubi animose pugnatum 
est ex utraque parte : cumque ibi diu utrique 
resisterent, altero Paganorum comite occiso, et 
maxima exercitus parte deleta, caeterisque fuga 
elapsis, Christiani victoriam accipientes, loco 

' Martyrizatus est,"] See Asser, 
Annal. ap. Gale, i. p. 159. Sax. 
Chron., Abbo, Passio S. Eadm. 

Cynetan,'] The Kennet. 


funeris dominati sunt. His ibi ita ffestis, post Defeat of 

^ \ iEtheredand 

quatuor dies ^Ethered rex et -dElfred frater ejus, iEirred. 
adunatis viribus congnreg^atoque exercitu, Read- 
in^m adierunt ; cumque usque ad portam arcis 
pervenissent, caedendo et prostemendo quoscun- 
que de Paganis extra arcem invenissent, Pagani 
non segnius certabant, lupino more, totis portis 
erumpentes, totis viribus bellum perquirunt, ibi- 
que diu et atrociter ex utraque parte dimicatum 
est; sed proh dolor, Christianis demum terg^a 
vertentibus, Pag^ani victoriam accipientes, loco 
funeris dominati sunt; ibique ^Ethelwlfus prae- 
fatus comes inter caeteros occubuit. Quo dolore The Danes 

. ^i ... . . . defeated at 

et verecundia Christiani commoti, iterum post iv. Ashdown. 
dies contra praefatum exercitum, in loco qui 
dicitur ^scesdun, quod Latine Mons Fraxini in- 
terpretatur, totis viribus et plena voluntate, ad 
proelium prodeunt ; sed Pagttni in duas se turmas 
dividentes, aequali testudine bellum parant,^ ha- 
bebant enim tunc duos reges multosque comites, 
concedentes mediam partem exercitus duobus 
regibus, et alteram omnibus comitibus ; quod 
Christiani cernentes, et etiam ipsi exercitum in 
duas turmas dividentes, testudines non segnius 
construunt. Sed ^lfred citius et promptius cum 
suis ad locum proelii venit: nimirum erat enim 
tunc suus frater ^thered rex in tentorio in 
oratione positus, audiens missam, nimiumque 
affirmans se inde non discessurum antequam sa- 
cerdos missam finiret, et divinum pro humauo 
nolle deserere servitium : et ita fecit ; quae regis 
Christiani fides multum apud Deum valuit, sicut 
aptius declarabitur in sequentibus. Decreverunt 
ergo Christiani, ut -^thered rex cum suis copiis 
contra duos Paganos reges sumeret proelium ; 

' ^quali . . . .parantj] ^quali lance testudines parant A. 

G 2 


jElfred vero suus frater cum suis cohortibus con- 
tra omnes Piaganorum duces belli sortem sumere 
debere sciret. Quibus ita firmiter ab utraque 
parte dispositis^ cum rex in oratione diutius mo- 
raretur, et Pagani parati ad locum certaminis 
citius advenissenty JBlfred tunc secundarius^ ciun 
diutius hostiles acies feiTC non posset^ nisi aut 
bello retrorsum cederet, aut contra hostiles copias^ 
ante fratris adventum, in bellum prorumperet, 
demum viriliter, apnno more, Christianas copias 
contra hostiles exercitus, ut ante proposuerant, 
quamvis rex adhuc non venerat, dirigens, divino 
fretus cousilio et fultus adjutorio, testudine ordi- 
nabiliter condensata, confestim contra hostes 
vexilla movet. Tandem rex JEthered, finitis 
quibus occupatus erat orationibus, advenit, et in- 
vocato magno mundi Principe, mox se certamini 
dedit.^ Sed hoc in loco nescientibus intimandum 
est, quod ille locus certaminis belligerantibus in- 
sequalis erat ; nam Pagani editiorem locum prse- 
occupaverunt, Christiani ab infeiiori loco aciem 
dirigebant. Erat quoque in eodem loco una 
spinosa arbor, brevis admodum,* circa quam ho- 
stiles inter se acies, cum ingenti omnium clamore^ 
illi perperam agentes, isti pro vita et dilectis 
atque patria pugnaturi, hostiliter conveniunt. 
Cumque aliquandiu animose nimiumque atrociter 
hinc et inde utrique pugnarent, Pagani divino 
judicio Christianorum impetum diutius non fe- 
rentes, maxima parte suorum occisa, opprobrio- 
sara fugam coepere : quo in loco alter de duobus 
Paganorum regibus et quinque comites occisi 
occubuerunt, et multa millia illorum in eodem 
loco, et insuper per totam campestrem ^scesdun 

• Tandem r.x . . . . dedU.] Sax. I \ ^^^odum.) Quam nos ipsi 

A, add. 


latitudinem ubique dispersa et occisa corruerunt. 
Cecidit ergo illic Bagsecg' rex, Sidroc senex 
comes, Sidroc junior comes, Osbern comes, 
Frsena comes, Harald comes : et totus Pagano- 
rum exercitus usque ad noctem, et etiam usque 
ad diem sequentem, quousque ad arcem qui eva- 
serant pervenerunt, in fusram versus est His -«thered 

..... ,. -r.ij and /Elfred 

ibi ita gestis, iterum post xiv. dies -dEtnered rex worsted at 
una cum fratre -dElfredo, adunatis viribus contra 
Paganos pu^aturus, Basengas adiit ; quibus 
hostiliter convenientibus, et diu simul certantibus, 
Pag-ani victoria potiuntur." Rursus, duobus evo- jnd at 
lutis mensibus, rex iEtheredus et frater ejus 
iClfredus cum Paganis, qui se in duas diviserant 
turmas, apud Meretun pugrnantes, diu victores 
existunt, adversariis omnibus in fugam versis ; 
sed illis in proelium redeuntibus, multi ex his et 
ex illis corruunt, et Pagani victoriam accipientes, 
loco funeris dominantur.' Eodem anno postneathof 

_ ./fithered * 

Pascha, rex JEtheredus, regno v. annis per multas 
tribulationes strenue atque honorabiliter cum 
bona fama g^ubernato, viam universitatis adiens, 
IX. kal Maii [23 Apr.], in Winburaan sepultus 
est ; ubi adventum Domini primamque cum justis 
resurrectionem expectat. Quo defuncto, supra tuccession 
memoratus JEIfredus, qui usque ad id temporis, ° 
viventibus fratribus suis, fuerat secundarius, to- 
tius reg^ni gubernacula, divino concedente nutu, 
cum summa omnium illius regni accolarum vo- 
luntate^ confestim suscepit ; cujus de infantilibus 
et puerilibus moribus hoc in loco breviter in- 
serendum esse existimamus." 

"Communi itaque et ingenti patris sui etor-ffiifred'» 
matris amore, supra omnes fratres suos, immo ab ° "*^* 
omnibus nimium diligebatur, et in regio semper 
cuito inseparabiliter imtriebatur. Accrescente 

* Rursus, duobus .... dominantur.^ Sax. Chroo. A. omit. 



vero infantili et puerili aetate, cunctis fratribus 
forma decentior, vultu, verbis atque raoribus 
gratiosior videbatur ; sed, proh dolor, suorum 
parentum et nutritorum incuria^ usque ad duo- 
decimum a^tatis annum' illiteratus permansit; 
Saxonica tamen poemata die noctuque solers 
auditor, relatu aliorum saepissime audiens, doci- 
bilis memoriter retinebat. In omni venatoria 
arte incomparabilis omnibus peritia et fcelicitate, 
sicut et in caeteris omnibus Dei donis, fuit.* ^um 
ergo quodam die mater sua^ sibi et fratribus suis 
quendam Saxonicum poematica; artis librum, 
quem in manu habebat, ostenderet, ait, * Quisquis 
vestrum discere citius istum codicem poterit, dabo 
eT illum/ Qua voce, immo divina inspiratione. 

* AnnumJ] Aut eo ampllus A. 

' Fuit,'] Sicut et nos saepis- 
sime vidimus A, add, 

' Mater sua,] Mr. Turner 
(Hist. vol. II. p. 9) and Mr. Petrie 
(Corp. Hist. p. 474) are of opi- 
nion that the persou here referred 
to as the 'mater' (^lfredi) was 
not his mother, but his step-mo- 
ther (noverca) Judith ; assuming 
that the event here recorded 
happened after the marriage of 
TEthelwulf with the daughter of 
Charles the Bald: while it is 
evident from Asser's language, 
that he is recounting a passage in 
iElfred's childhood, which took 
place during the life of Osburh, 
consequently before he had reach- 
ed his seventh year. The book, 
Asser informs us, was promised 
to that one of the brothers who 
should soonest leam it, where- 
upon iElfred got possession of it, 
with the resolve of being the first 
to understand and recite its con- 
tents. Now here there is no ques- 
tion about reading it, therefore 
00 inconsistency with the account 

that ^l£red was unable to read 
(illiteratus mansit) until he was 
above twelve years old. ^lfred, 
having thus secured the volume, 
forthwith betook himself to his 
master, with whom and from 
whose recitation and interpreta- 
tion (as was the weU-known cus- 
tom in thosedays) he leamed,and, 
it might be said, read the poems 
contained in it. Let it,moreover, 
be bome in mind, that when iElf- 
red was twelve years old, Judlth 
herself could not have been more 
than seventeen or eighteen, as her 
father married her mother Her- 
mengard on the 12th Dec. 842 ; 
and it is not very probable that a 
young Frankish princess, more 
particnlarly one of Judith's dis- 
position, would have cared much 
about Anglo-Saxon poetry and 
the instmction of step-sons. In 
the Flores Historiamm Judith is 
expressly called the step-mother 
of i£thelbald, not the mother 
(mater): ^dimissa Judetha no- 
verca sua.* M.Westmon. p. 169; 
R. Weudover, t. i. p. 295; and 
W. Malm. p. 174. 



instinctus iEIfredus^ ct pulchritudine principalis 
litterse illius libri illectus, ita matri respondens^ 
inquit, ' Verene dabis istum librum uni ex nobis, 
scilicet illi qui citissime intelli^ere et recitare eum^ 
ante te possit?' Ad haec illa arridens, ' Dabo/ 
infit, * illi/ Tunc ille statim tollens librum de 
manu sua, magistrum adiit, et le^t: quo lecto, 
matri retulit et recitavit^j Post haec cursum 
diurnum, psalmos quosdam et orationes multas 
didicit ; quae omnia in uno libro con<pregata, in 
sinu suo die noctuque, orationis gratia, inter 
omnia praesentis vitae curricula, ubique circum- 
ducebat. Sed, proh dolor, quod maxime deside- 
rabat, liberalem scilicet artem, desiderio suo non 
suppetebat, eo quod illo tempore grammatici ^ in 
toto regno Occidentalium Saxonum non erant." 

" Cum autem, in primaevo juventutis suae flore,* Hiad«vo- 
mentem suam in Dei mandatis stabilire vellet, 
seque a carnali desiderio abstinere non posse 
cerneret ; ne offensam Dei incurreret, si aliquid 
contrarium voluntati illius perageret, saepissime 
gallicantu et matutinis horis clam consurgens, 
ecclesias et reliquias sanctorum orandi causa 
visitabat, ibique diu prostratus orabat, quo Deus 
Omnipotens, propter suam misericordiam, men- 
tem illius amore suae servitutis per aliquam in- 
firmitatem quam posset sustinere, non tamen 
quo eum indignum et inutilem in mundanis rebus 
faceret, corroboraret. Cumque hoc saspius ma- is afflicted 
gna mentis devotione ageret, post aliquantulumfuidisease, 
intervallum fici dolorem Dei munere incurrit ; in mitigated by 
quo diu et aegre per multos annos roborans se, 
etiam de vita desperabat. Sed quodam tempore, 
divino nutu, cum Cornubiam venandi causa 

' EumJ] Supplied 
MSS. et editt. omit. 
' lectores boni A, 

from A, 

^ Flore.'] Antequam propriam 
conjugem duceret A . add. 


adiret^ et ad quandam ecclesiam orandi causa 
divertisset, in qua sanctus Gueriir requiescit, 
sanctus etiam Niot ibidem pausat, diu in oratione 
tacita prostratus, Dei misericordiam deprecaba- 
tur^quatenus, pro suaimmensa clementia, stimulos 
praesentis et infestantis infirmitatis aliqua quali- 
cunque leviori infirmitate mutaret, ea tamen 
conditione, ut corporaliter exterius illa infirmitas 
non appareret, ne despectus et inutilis esset. 
Oratione finita, coeptum iter arripuit, et non 
multo post tempore, ut in oratione deprecatus 
fuerat, se ab illo dolore medicatum esse divinitus . 

isagain scusit, ita ut fuuditus eradicaretur : sed, proh 
dolor, eo amoto, alius infestior in nuptiis eum 
arripuit, qui a vicesimo aetatis suae anno usque 
ad quadragesimum quintum et eo amplius illum 

Hischiidren. die noctuque incessabiliter fatigavit. Nati sunt 
ergo ei filii et filiae de supradicta conjuge sua 
Ealfaswitha, JBgelflsed primogenita, post quam 
Eadward, deinde -^thelgeovu, postea JEIfthryth, 
deinde -dEthelward natus est. -flSthelflaed, ad- 
veniente matrimonii tempore, -^theredo Mer- 
ciorum comiti matrimonio copulata est ; ^thel- 
geofu monasticae vitae regulis, devota Deo vir- 
ginitate, subjuncta et consecrata, divinum subiit 
servitium ; ^thelward, omnibus junior, literariae 
disciplinae, divino consilio admirabilique regis 
providentia, et omnes pene totius regionis nobiles 
et etiam multi ignobiles, sub diligenti magistrorum 
cura, traditi sunt, ut antequam aptas humanis 
artibus vires haberent, liberalibus instruerentur 
artibus. Eadward et -^lfthryth semper in curto 
regio nutriti, uon sine liberali disciplina, inter 
caetera praesentis vitae studia, psalmos et Sa- 
xonicos libros, maximeque Saxonica carmina, 
studiose dedicere." 

rglJfilTe"' ''^t r^x iEIfredus inter bella et praisentis 



vitse frequentia impedimenta^ necnon Paganorum art«andoi 
infestationes^ et quotidianas corporis infirmitates, "'*"'**'*• 
regni gubemacula regere, omnem venandi artem 
agere, aurifices et artifices suos omnes^ falco- 
narios, accipitrarios^ canicularios quoque docere^ 
aedificia supra omnem antecessorum suorum con- 
suetudinem venerabiliora et pretiosiora nova sua 
machinatione facere, Saxonicos libros recitare, et 
maxime Saxonica carmina memoriter discere, 
aliis imperare, solus assidue pro viribus non de- 

-, . . .•:!• j^ 1 Hi« devotion 

smebat ; missam quotidie audire, psalmos quos- and aims. 
dam et orationes, horas diurnas et nocturnas 
celebrare, et ecclesias nocturno tempore orandi 
causa, clam suis, adire solebat et frequentabat : 
eleemosynarum dator largissimus, omnium affa- 
bilissimus et jucundissimus, ignotarum rerum in- 
vestigator solertissimus. Franci autem multi, Encourage- 
Frisones, Galli, Pagani, Britones, Scotti, et Ar- foreignen 

. . . j • • 1. j • j A *"** oihers. 

morici, sponte suo se dominio subdiderant, no- 
biles scilicet et ignobiles ; quos omnes, sicut pro- 
priam gentem, secundum suam dignitatem, rege- 
bat, diligebat, honorabat, pecunia et potestate 
ditabat. Episcopos quoque suos, omnemque ec- 
clesiasticum ordinem, comites ac nobiles suos, 
ministeriales etiam et omnes familiares, admirabili 
amore diligebat ; filios qubque eorum qui in regali 
familia nutriebantur, non minus propriis diligens, 
omnibus bonis moribus instituere, etlitteris imbu- 
ere solus die noctuque inter caetera non desinebat." 
" Cumque regnare prope, quasi invitus, uno 
mense impleto coeperat, nimirum enim non puta- Defeatedat 
bat se, nisi divino fiiltum auxilio, tantam Paga- 
norum unquam posse' solum sufferre austerita- 
tem : quinetiam, viventibus suis fratribus, cum 

* Unquamposse.'] So Asser. The 
Avhole passage stands Uius in C. 
and L, : nimirum enim non puta- 

bat in se divino fultus auxilio, 
tantam Paganorum posse solus 
sufferre austeritatem. 


magna multorum detrimenta sustinuisset, contra 
universum Pag^anorum exercitum, in monte qui 
dicitur Wiltun, qui est in meridiana ripa fluminis 
Guilou, de quo flumine tota illa paga nominatur, 
cum paucis et nimium ina^quali numero acerrime 
belligeravit ; et cum hinc inde utrique hostiliter 
et animose non parva diei parte pugnarent, Pa- 
gani ad integrum suum periculum cementes, et 
hostium infestationem diutius non ferentes, tergu 
in fugam verterunt : sed,proh dolor, peraudaciam 
persequentium decipientes, iterum in proelium 
prodeunt, et victoriam capientes, loco funeris 
dominati sunt. Nec hoc cuiquam mirabile vide- 
atur, quod Christiani parvum in proelio numerum 
habebant ; erant enim Saxones maxima ex parte 
in uno anno octo contra Paganos prceliis popu- 
lariter attriti; in quibus octo proeliis unus rex 
Paganorum et novem duces cum innumeris co- 
hortibus occisi periere ; exceptis quotidianis no- 
cturnisque irruptionibus innumerabilibus,quas rex 
JSlfredus et singuli duces illius gentis cum suis, 
etiamque perplures ministri regis contra Paganos 
infatigabiliter exercebant : in quibus frequen- 
tissimis irruptionibus quot millia Paganse expe- 
ditionis occisa perierunt, nisi soli Deo, incognitum 
est, exceptis his qui in octo praedictis proeliis 
peace trucidati sunt. Eodem quoque anno Saxones 


cum eisdem Paganis, ea conditione ut ab eis 

discederent, pacem pepigerunt : quod et imple- 
SmchfieM ' verunt." Defuncto Cinefertho Licetfeldensi epi- 
briht^SSl scopo, successit Tunbrihtus. 
ceeda. Dcfuncto Hwicciorum episcopo Alchuno, sanctae 

Aihhunbp. Wigorniensis ecclesiae nutritus, et vir in divinis 
HiiOTMob.; scripturis doctissimus, "Werefrithus, vii. idus 
bucJe^"!* Junii [7 Jun.], die Pentecostes, ab -^theredo 

Doruberniaj archiepiscopo antistes est ordinatus; 

" qui imperio regis iEIfredi libros Dialogorum 



beati papae Gregorii^ de Latinitate primus iii Transiation 
Saxonicam linguam elucubratim et elegantissime Gr^S^'* 
transtulit. Hunc eundem^ et processu temporis °*^*** 
Pleginundum, genere Mercium, Dorubernensis or archbp. 
ecclesisB arcbiepiscopum, venerabilem scilicet ;EthS"tan', 

• • A» 1* A t M o Werwulf. 

virum, sapientia praeditum, sacerdotes* quoque, 

genere Mercios, ^thelstanum, et Werwlfum, 

quam optinie literis instructos, idem rex ad se 

de Mercia vocavit, multisque honoribus et po- 

testatibus extulit, quo eum in desiderata, immo 

in discenda literarum scientia adjuvarent. Le- ofcrimbaid, 

gatos etiam ultra mare ad Galliam direxit, inde- 

que sanctum Grimbaldum,^ sacerdotem et mona- 

chum, venerabilem virum, cantatorem optimum, 

ecclesiasticis disciplinis et in divina Scriptura 

eruditissimum, omnibusque bonis moribus orna- 

tum ; Johannem^ quoque, aeque presbyterum etjohnofoid 

1 ... ... A Saxony, 

monachum, acemmi mgemi virum ; Asserum Asser. 
etiam de occiduis et ultimis Britanniae finibus, e 
monasterio Sancti Dewii advocavit. Quorum 
omnium doctrina et sapientia, regis desiderium ita 
indies implebatur, ut in brevi libro- 
rum omnium notitiam haberet. Praefatus exer- The Danea 

.. T* -r ■!• ji»»j.«i_» !_• atLondon; 

citus Pag^anorum Lundoniam adiit, ibique hiema- make peace 

^ ' ^ withthe 


Mercians ; 

vit ; cum quo Mercii pacem pepigerunt. 

" Saepe memoratus exercitus Lundoniam de- a.d. 873. 
serens, in Northanhymbrorum regionem perrexit, jSdwyrand 
et ibi hiemavit, in paga quae dicitur Lindesig, cum Jf J^e T^^ 
quo iterum Mercii pacem pepigerunt." * 

" Supra memoratus exercitus Lindissi deserens, a. d. 874. 
Merciam adiit, et hiemavit in loco qui dicitur R^^^nf* 

* Gregorii,'] Et Petri sui dis- 
cipuli A» add, 

2 Sixcerdotes,'] £t capellanos A . 

' Grimbaldum, ] See Mr. 
Hardy 's notes to W. Malm. p. 188. 

* Pepigerunt, ] Sax. Chron. 

Here the substance only is from 
Asser. Defuncto Aldberhto He- 
refordensi episcopo, successit 
Esne. Add, alia manu, 

^ Defuncto Aldredo Legerensi 
pontifice, Ceolredus successit. 
Add, alia manu. 



forsakes his 
aad goes 
to Rome : 

dies, and U 
buried in 
the Saxon 

subjugated : 
raade king. 

A. D. 875. 

The Danes 
go to North- 
umbria, and 
to Cam- 
bridge : 

are defeated 
at sea by 

A.D. 876. 

The Danes 
procee<l to 

Hreopeduii. Burhredum quoque, Merciorum re- 
gem, regnum suum deserere, et ultra mare exire, 
Romamque adire, contra voluntatem suam coe^t, 
anno xxii*'. reg^ni sui ; qui postquam Romam 
adierat non diu vivens, ibi defunctus est, et in 
Schola Saxonum, in ecclesia Sanctae Mariae, 
honorifice sepultus, adventum Domini, primam- 
que cum justis resurrectionem expectat : post 
cujus expulsionem Pagani totum Merciorum re- 
gnum suo dominio subdiderunt ; quod tamen mi- 
serabili conditione cuidam insipienti ministro, 
cujus nomen erat Ceolwlf, eo pacto custodiendum 
comniendaverunt, ut qualicunque die vellent, id 
sibi pacifice resi^naret ; quibus in eadem con- 
ditione obsides dedit, et juravit nullo modo se 
voluntati eorum contradicere velle, sed obediens 
in omnibus esse."^ 

** Supra memoratus ssepe exercitus Hreopedun 
deserens, in duas se divisit turmas, cujus altera 
pars cum Halfdene in regionem Northanhym- 
brorum perrexit, ibique hiemavit, juxta flumen 
quod dicitur Tine, et totam Northanhymbrorum 
reg^ionem suo subdidit dominio ; necnon Pictos et 
Stratcluttenses^ depopulati sunt; altera quoque 
pars, cum Guthrum* et Oscytel et Amund, tribus 
Paganorum reg-ibus, ad locum qui dicitur Gran- 
tebrycge pervenit, ibique hiemavit. Eodem anno 
^lfred rex navali prcelio in mare contra sex 
naves Paganorum belligeravit, et unam ex eis 
cepit, caeteris perfugam elapsis/*^ 

" Seepe memoratus Paganorum exercitus noctu 
de Graatebrycge exiens, castellum quod dicitur 
Werham intravit, ubi monasterium sanctimoni- 
alium inter duo flumina Fraw et Terente,* et in 

» Sax. Cliron. » Guthrum,'] O. Nor. Guth- 

ormr, contr. Gormr. 
' Stratclutteiises,'] People of * Fraw et Terente.'] Froroeand 
Strathclyde. Treut. 


paga qua) Saxonice dicitur Thornsaeta/ tutissimo 
situ terrarum situm est^ nisi ab occidentali parte 
tantummodo^ ubi contigua terra est : cum quo ^Eifred 
exercitu iElfred rex foedus firmiter, et ea con- treaty with 
ditione ut ab eo discederent^ pepig^it ; cui illc 
exercitus electos obsides^ quantos ipse* nomi- 
navit, sine ulla controversia dedit ; necnon saora- 
mentum in omnibus reliquiis^ quibus ille rex 
maxime post Deum confidebat, juravit, in quibus^ 
nec alicui g^enti prius jurare voluit, se citissime 
de reg-no suo exiturum ; sed, more suo, solitawhichthey 

'^ ' violate and 

fallacia utens, et obsides et luramentum atque march to 

« , . , . , Exettr. 

ndem promissam non custodiens, iiocte quadam, 
foedere dii-upto, omnes equites quos rex babebat 
occidit; versusque inde, alium locum, qui Sa- 
xonice Exanceastre, Latine Civitas Exae dicitur, 
qusB in orientali ripa fluminis ejusdem sita est,'^ 
prope mare meridianum, quod interluit Galliam 
Britanniamque, inopinate adiit :"* quem, collecto Another 
exercitu, rex ^lfredus est insecutus ; sed quia 
civitatem jam intraverat, illum assequi non po- 
terat : veruntamen quot et quantos voluit ob- 

^ Saxonice dicitur Thomsata,'] Ok at hringi Ullar. 

Britannice Dumgueis, Saxonice Et per UUeri annulum. 

autem Thomsaeta A. Atla-quif^a in Graen- 

« solus A, lenzka, Str. 31. 

a T -r -I t-r^j. -ii Ou which the editor remarks : 

/«^.6«..] •Etsuperarmillam , g^^y,^^ ^^^^. pr^eMleve 

8up«r quam, A. add. ex Annal j„„„^„t^ ^j s^rum quendam 

Of Uie solemn oath on the annlet '^^^^ ;„ templo servatum, ac 

or bracelet, m use among the j„,^^„„ quasi armillam, a sa- 

Sciuidinavians we find mention ^^^^^^^ gestatum.' 

in S«mund s Edda. (See ed.t,on , verLque inde .... eita ert.] 

Amse-M^n. t iii p. 116, and Domnaniam, ad alium locum, qui 

aVs/ ■ "^'"'"' S"°'''"='' Eaxanceastre, 

•^ Britannice autem Cairwisc, La- 

Baug-ei)? OYmn ^jng quoque civitas Exap, quae in 

hygg ek at unnit hafi. orientali ripa fluniinis Wisc sita 

Annulare juramentum Othinum est. A. 

opinor yrcBstitisse. ^Adiit.'] Direxit, et ii)i hiema- 

mva-m61, Str.lll. vit ^. 




A. D. 877. 

Daniah shipa 


A. D. 878. 

The Danes 
winter at 

^lfred re- 
tires to the 
'woods and 
marshes of 

The brother 
of Hinguar 
and Halfdene 

sides ab eis extorsit, firmumque cum eis foedus 
pepigit^ quod illi tempore non modico bene custo- 
dierunt, ibidemque hiemaverunt. Eodem anno 
Paganus rex Halfdene Northanhymbrorum re- 
gionem sibimet et suis divisit, illamque cum suo 
exercitu coluit." Rollo cum suis Normanniam 
penetravit/ xv. kal. Decembris [17 Nov.]. 

Pa^anus exercitus apud Werham cum classe 
relictus, Exanceastre venit^ sed priusquam illo 
pervenisset, cxx. naves ex eis marina tempestate 
submerssesunt. " Instante vero autumni tempore,* 
Paganorum apud Exanceastre pars resedit, pars 
Merciam adiit,cujus portionem aliquam Ceolwlfo, 
cui eam custodiendam, ut praedictum est, com- 
miserat, dedit ; aliquam vero inter se distribuit."* 

"Supra memoratus saepe exercitus Exancea- 
stre deserens, Cippanham, villam regiam, quae 
sita est in sinistrali parte Wiltunscire, adiit,^ 
ibique hiemavit, et multos ejusdem gentis ultra 
mare compulit hostiliter et penuria atque pavore 
navigare, maximaque ex parte omnes regionis 
illius habitatores suo subdiderunt dominio. Eo- 
dem tempore rex i^^lfredus, cum paucis suis no- 
bilibus, et etiam cum quibusdam fasellis,^ per 
sylvestria et gronnosa Sumurtunensis pagse loca, 
in magna tribulatione vitam inquietus ducebat ; 
nihil enim habebat quo uteretur, nisi quod a 
Pag-anis, vel etiam a Christianis, qui se Paga- 
norum subdiderant dominio, frequentibus irru- 
ptionibus, aut clam aut etiam palam, subtraheret. 
Eodem anno frater Hinguari et Halfdene cum 
xxiii. navibus de Demetica regione,^ in qua 

» Sax. Cbron. 

' Autumni tempore,'] Mense 
Augusto A, 

* Wiltunscire adiit,'] Wiltun- 
scire, in orientali ripa fluminiSf 

quod Britannice dicitur Abon, 
adiit. A, 

* Fasellis.'] Militibus et va- 
sallis. A. 

* Demetica regime,] Dimetia 
(Dyved) South Wales. 



hieraaverat, post multas ibi Christianorum stragres siainbefore 

f wnwit 

factas, ad Domnaniam^ enavig-avit, ibique a mi- 
nistris re^s cum mille ducentis infoelici exitu 
perperam ag^ens occisus est aute arcem Cynuit ; 
quia in eadem arce multi ministri regis cum suis 
se concluserant confu^ causa. Verum Pagani, 
cum arcem imparatam atque omnino immunitam, 
nisi quod moenia nostro more erecta solummodo 
habcret, cernerent, non enim effringere molie- 
bantur, quia ille locus situ terrarum tutissimus 
est ab omni parte nisi ab orientali,* obsidere eara 
coeperunt, putantes homines illos manura cito 
daturos, fame, siti, et obsessione coactos ; quia 
nulla aqua illi arci contigua est : quod non ita ut 
putabant evenit ; nam Christiani, antequam talem 
penuriam omnino subire paterentur, divinitus iusti- 
gati, multoque melius judicantes aut mortem aut 
victoriam mereri, diluculo super Paganos ex im- 
proviso irrumpunt, et a primo tempore hostes hos- 
tiliter cum rege suo, maxiraa ex parte, paucis ad 
naves per fug^am elapsis, prosternunt. Eodem -«ifred at 
anno post Pascha -^lfred rex cum paucis fecit ' ' "*^* 
arcem in loco qui dicitur JBthelinga-eg, et de 
ipsa arce semper cum fasellis Sumurtunensibus^ 
Paganos infatigabiliter debellavit :* iterumque, in 
septima hebdoraada post Pascha, ad Petram Ecg- 
brihti/ qud8 est in orientali parte saltus qui 
dicitur Sealwdu, Latine autem, Sylva Magna, 
equitavit, ibique obviaverunt illi omnes accolae 
Sumurtunensis, Wiltunensis, et Haratunensis 
pag-ge, qui non ultra mare pro metu navigaverant 
Paganorum ; visoque rege, sicut dig^num erat. 

' Domnaniam.'] Devonshire. 

^ Orientali.'] Sicut nos ipsi vidi- 
mus. A, add, 

* fasellisSumurtunensibus.'] No- 

bilibus (vasallis) Summurtunen- 
sis (pagae contra) ejd.Annal, 

* Debellavit.] Rebellavit^. 

* Petram Ecgbrihti.'] Brixton 
in Somersetshire ? 



Battle of 

Peace con- 


quasi redivivum post tantas tribulationes reci- 
pientes, immeuso repleti sunt gaudio^ ibique ca- 
strametati sunt una nocte. Diluculo vero se- 
quenti rex inde castra coramovens, venit ad locum 
qui dicitur Ecglea, et ibi una nocte castrametatus 
est : inde sequenti die vexilla commovens^ ad 
locum qui dicitur Ethandun venit; ubi contra 
Pa^anorum exercitum universura cum densa te- 
studine atrociter belli^erans, animoseque diu per- 
sistens, divino nutu tandem victoria potitus est, 
et Paganos maxima caede prostravit; fugientes 
vero usque ad arcem persecutus est, et omnia 
quae extra arcem invenit, homines, scilicet, equos 
et pecora, confestim caedens homines, subripuit, 
et ante portas arcis Paganicae cum omni exercitu 
suo viriliter castrametatus est; cumque ibi per 
XIV. dies moraretur, Pagani fame, frigore, timore, 
et, ad extremum, desperationeperterriti, pacem ea 
conditione petierunt, ut rex nominatos obsides 
quantos vellet ab eis acciperet, ille nuUum eis 
daret; ita tamen qualiter nunquam cum aliquo 
pacem ante pepigerant. Quorum legatione au- 
dita, rex suapte misericordia motus, nominatos 
quantos voluit obsides ab eis accepit; quibus 
acceptis, Pagani insuper juraverunt, se citissime 
de suo regno exituros : necnon Guthrum rex 
eorum Christianitatem subire, et baptismum sub 
manu -^lfredi regis accipere promisit; quae 
omnia ille et sui, ut promiserant, impleverunt ; 
nam post hebdomadas vii. Guthrum Paganorum 
rex cum xxx. electissimis de exercitu suo viris 
ad -ffilfredum reg^em prope -dEthelinjja-ege, in 
loco qui dicitur Aalr* pervenit, quem rex in 
filium adoptionis sibi suscipiens, de fonte sacri 
baptismatis elimavit;* cujus chrismatis solutio 

* Aalr,'\ AUer, near Atheluey. 
^ Elimavit.'}E.tnomeneiJElhe\' 

stanuin imposuit. Add. editt,, C. 
B, omit. 


octavo die in villa regia quae dicitur Weadmor fuit : 
qui postquara baptizatus fuit xii. noctibus cum 
reg^e mansit ; cui rex cum suis omnibus multa 
et optima sedificia larg^iter dedit."^ 

" Praefatus Paganorum exercitus de Cippan- a.d. 379. 
hamme, ut promiserat, consurgens, Cirenceastre Jo**to^Tren. 
adiit,^ quae est in meridiaua parte Hwicciorum, "***'' 
ibique per unum annum uiansit. Eodeni anuo an army of 

Tfc .. -1 i^ • • them cntera 

magpnus Pa^anorum exercitus de ultramarinis the xhame» 
partibus navig^ans, in Tamensem fluvium venit, at puiham. 
adunatusque est superiori exercitui ; sed tamen 
hieraavit in loco qui dicitur Fullanharo, juxta 
fluraen Taraense. Eodem anno eclipsis solis in- Aneciipseor 

. . _ . , the sun. 

ter nonam et vesperam, sed propius ad nonam 
facta est."^ Defuncto Dunberhto Wintoniensi Dunberht 
episcopo, successit Denewlf. Hic, si famae cre- wintonob.; 
ditur, ad multam aetatem non solura litterarum suceeeds : 
expers, sed etiam subulcus fuit. Eum rex 
-^lfredus, hostium violentiae cedens, et in sylvam 
profugus, casu sues pascentem offendit ; cujus 
comperto ing^enio, litteris informandum tradidit^ 
et postmodum perfectius institutum creavit Win- 
toniae praesulem ; commentus rem dignam mi- 

"Saepe memoratus Paganorum exercitus Ci- a. d.sso. 
renceastre deserens, ad Orientales Anglos perre- SfiiirELt 
xit, ipsamque regionem dividens, coepit inha- ^«^»»» 
bitare. Eodem anno exercitus Paganorum qui«>megoto 

^ Gnent. 

in Fullanham hiemaverat, Britannicam msulam 
deserens, iterumque ultra mare navigans, ad 
Orientalem Franciam periexit,et per unum annum 
in loco qui dicitur Gendi, id est, Gent, mansit." ^ 

" Exercitus Paganorum saepedictus in Fran- a.d.ssi. 
ciam perrexit, coutra quem Franci pugnaverunt ; tween the 

* Sax. Chron. 

' Adiit.] Qui Britanaice Cair- 
ceri nominatur. A, add. 

' Eclipsis .... facta est,] Sax. 
Chron. The ecHpse was on the 
14th Mar. a. 880. 




A. D. S82. 

The Daiies 
go up the 

are defeated 
at sca by 

Frenchand finitoque pvoelio, Pag-ani, equis inventis, equites 
facti suDt." 

" Praefatus exercitus Paganorum suas naves 
per ilumen quod dicitur Mese sursum tanto long^e 
in Franciam pertraxit, ibique uno anno hiemavit. 
Eodem anno rex ^lfredus navali proelio contra 
Paganicas naves in mare congressus est; ex 
quibus duas cepit, occisis omnibus qui in eis 
erant ; duarumque aliarum navium duo principes 
cum omnibus suis sociis, valde proelio vulneri- 
busque fatigati, depositis armis, curvo poplite, et 
supplicibus precibus dederunt se regi.'' ^ 

" Praefatus exercitus naves suas per flumen 
Scaldad, contra flumen navigans, ad monasterium 
quod dicitur Candath- traxit, et ibi anno uno 
mansit/*^ Assero Scireburnensi episcopo de- 
functo, successit Suithelmus,* qui regis jEIfredi 

A. D. 883. 

the Scheldt, 
and winter 
at Cond6. 

Asser bp. of 

ob.; succeed- 
ed by Svrith< 

} Sax. Chron. 

^ Candath,'] Sax. Chroa. Cud- 

' Assero d^tmeto • • • . SuUhel- 
ntt».] How this entry found ad- 
inission into the MSS. it is impos- 
sible to conceive, as Asser did not 
die till 010 (Sax. Chron.), and 
even continued his Life of iElfred 
to the forty-fifth year of that 
prince's age, or a. 893. Asser^s 
immediate successor in the see of 
Sherbume is, as we see above, 
by Florence named Swithhelm, 
whose death is in MS. C. record- 
ed alia manu under 892, though 
we have the signature of Asser 
himself, as ' Asser episcopus,' to 
charters down to a. 904 ; while 
according to the list of bishops 
of Sherbume at the end of Flo- 
rence, the immediate successorof 
Asser is iEthelwardus, without 
mention of Swithhelm. In ad- 
dition to these inconsistencies, 
the Chronicle informs us that it 
was Sighelm, probably the king's 

thane of that name (see Cod. 
Diplom., II., p. 103), who with 
^thelstan conveyed the alms to 
India in 883. By Malmesbury 
also (De Pont. lib. ii.) the imme- 
diate successor of Asser, and 
bearer of the alms, is named Sig- 
helmus ; and in charters of 929 
and 931, we find the signature of 
' Sigehelmus episcopus/ (who, 
according to the list in Florence, 
was the fourth after Asser) while 
that of Swithhelm does not occur. 
Equally great also are the diffi- 
culties with regard to Asser^s 
predecessor in the see. In the 
list at the end of Florence and in 
Malmesb. de Pont. he is named 
Alfsius and Alsius, while two 
MS. lists, cited by Mr. Petrie, 
call him Wulfsige. But in char- 
ters of Edward the Elder, the 
names of Asser and Wuifsige oc- 
cur together as joint witnesses. 
Where then was Asser^s diocese, 
and where that of Wulfsige 1 Dr. 
Lingard (A. S. Church ii. p. 



eleemosynam ad S. Tliomam in Indiam detulit, 
indeque prospere rediit. 

'^Marinus centesimas septimus papa. Hic a.d. 884. 
Scbolam Saxonum iu Roma morantium, pro rSrreYiJle* 
amore et deprecatione JElfredi Anjjlo-Saxonum school ftJm 
reg^is, ab omni tributo et telone benig^ne liberavit ; ^"p"'*» 
qui etiam multa dona praedicto regri illa vice *>^« p«»«n'« 

... , 1. . tOiElfrcd. 

transmisit ; inter quse dedit ei non parvam illius 
sanctissimae crucis partem, in qua Dominus noster 
Jesus Christus, pro hominum salute, pependit." * 
Memoratus exercitus Pagranorum Sunnae flumi- The oanes 

^ asceiid the 

nis ostium mtrans, Embenum usque navigavit, somme to 
ibidemque uno anno mansit.^ 

" Paganorum exercitus praefatus in duas se a. d. sss. 
turmas divisit : una etenim in Orientalem Fran- bes!ege"io. 
ciam perrexit, altera vero turma ad BritanniamLcrepuite«i: 
veniens, Cantiam adiit, civitatemque quae Hrof- 
ceaster Saxonice dicitur, in orientali ripa flumiois 
Medweag" sitam, obsedit. Ante hujus portam 
Pagani castellum firmum subito fabricaverunt, 
nec tamen illam civitatem expugnare potuerunt, 
quia cives illi se viriliter defenderunt, quousque 
rex JBIfredus cum magno exercitu adjutorium 
illis collaturus supervenit; et tunc Pagani, re- 
licta arce sua, omnibusque equis, quos de Francia 
secum adduxerant, derelictis, maxima necnon 
captivorum suorum parte dimissa, adveniente 

423, edit. 1845) conjectures, 
" that when Exeter, with all it8 
parish in Saxony (Wessex) and 
Comwail/ was given to Asser 
(Asser, p. 489, edit. Petrie), he 
became bishop of the western 
portion of the diocese of Sher- 
borne, which at that time reached 
to the Land^s £nd, — a partition 
which probably was made, be- 
cause the natives of Cornwall 
would more readily obey tiie au- 
thority of a Briton than of a 

Saxon. If we suppose that, on 
the death of Wulfisige, Asser suc- 
ceeded to the other portion of the 
diocese, we shall then explain 
why in the ancient catalogue he is 
said to have succeeded Wulfsige, 
and in the Saxon Chronicle to 
have died bishop of Sherbome." 
This conjecture, though oflTeriiig a 
very probable solution of the diffi- 
culty, is after all but a conjecture. 
' Sax. Chron. a. 885. 

Sax. Chron. 

H 2 



subito reg-e, ad naves suas coiifestim confugiunt : 

Saxones vero derelictos a Paganis captivos et 

they retiirn cquos statim diripiunt. Pagani itaque, mag^na 

to France. . i • -1 1^ 

necessitate compulsi, eadem aestate rursus Fran- 
iEifred*. ciam adierunt. Eodem anno -^lfred An^lo- 

fleetdefeated -, , 1 r-% • t 

atthemouth Saxonum rcx classem suam de Oantia plenam 

bellatoribus in Orieutales Anglos dirijjens, pras- 

dandi causa, transmisit ; cumque ad ostium Sturae 

flumiuis venissent, confestim xvx.' naves Paga- 

norum ad bellum paratae obviaverunt eis, initoque 

navali prcelio, hinc et inde acriter pugnantes, 

Pagani omnes occisi, et onmes naves cum omni 

pecunia eorum captae sunt ; cumque inde victrix 

reg^ia classis rediret,^ Pag-ani qui orientalem An- 

glorum reg^ionem inhabitabant, congregatis un- 

decunque navibus, eidem regiae classi in ostio 

fluminis in mari obviaverunt, consertoque navali 

Deathof proelio Pagani victoriam habuerunt. Regem Oc- 

kingofthe cidcntalium Francorum Karlomannum, aprorum 

FraLks. venatiouem agentem, singulari congressione hor- 

rendo dente singularis dilacerans ferus, miserabili 

funere percussit;' cujus frater Luduwicus tertio 

anno ante * defunctus est, qui et ipse erat Fran- 

corum rex ; ipsi etenim ambo iilii Luduwici reg^ 

Francorum erant, qui supra memorato anno quo 

eclipsis solis facta est defunctus est. Ipse quo- 

que Luduwicus filius Karoli Francorum regis 

erat, cujus filiam Juthittam ^thelwlfus, Occi- 

dentalium Saxonum rex, ad reginam sibi paterna 

The Danes voluutate susceoit. Praescnti quoque anno magnus 

defeated in^ .xJi-.-- • 

oid-saxony. Pagauorum exercitus de Germania m regionem 
Antiquorum Saxonum^ supervenit; contra quos 
adunatis viribus iidem Saxones et Frisones bis in 

* XVI.] Tredecim A. 

' Rediret,'] Dormiret A . 

^ Percussit.'] See W. Malm. p. 
160, and Mr. Hardy'fl note. 

* Tertio anno ante.] Saperiori 
anno A, 

^ Antiquorum ScLXonum.1 Quod 
Saxonice dicitur Eald-Seaxum. 
A, add. 


uno anno viriliter pugpnavere ; in quibus duobus 
bellis Christiani, divlna misericordia opitulante, 
victoriam habuere. Eodem insuper anno Karolus, charies the 
Alamannorum rex, Occidentalium Francorum the cmpire 
regnum, et omma regna quae sunt mter mare magrne. 
Terrenum* illumque marinum sinum qui inter 
Antiquos Saxones et Gallos adjacet, voluntario 
omnium consensu accepit, absque Armoricano 
regno :* qui Karolus Luduwici reg^is filius erat ; 
ipse vero Luduwicus g^ermanus fuit Karoli regis 
Francorum, patris Juthittae praedictae ; qui duo 
germani fuerunt filii Luduwici ; Luduwicus vero 
ille filius^ Pippini. Eodem quoque anno Pag-a- xhe East 
norum exercitus, qui in Orientalibus Ang^Iis habi- DSnes* vio. 
tavit, pacem, quam cum Alfredo rege pepigerat, JlSSi^'* 
opprobriose fregit/'* 

"Memoratus saepe exercitus Pag-anorum, Ori- a.d. sse. 
entali Francia derelicta,* iterum in Occidentalium gJSby**the' 
Francorum regionem venit, et in ostium fiuminis ^'""' 
quod Sequana dicitur intrans, contraque longe 
navigans, Parisiam civitatem adiit, ibique hiema- 
vit, quam civitatem anno illo integro obsedit ; 
sed Deo misericorditer favente, munitionem ir- 
rumpere non potuit. Eodem anno JEIfredus ^ifred re- 

■ stores LoB- 

Anglo-Saxonum rex, post incendia urbium stra- don, and 
gesque populorum, Lundoniam civitatem hono- d«r iEthered 
rifice restauravit et habitabilem fecit, quam etiam 
JEtheredo Merciorum comiti servandam com- 
mendavit ; ad quem regem omnes Angli et Sa- 
xones, qui prius ubique dispersi fuerant, aut cum 
Paganis sine^ captivitate erant, venerunt, et vo- 
luntarie suo dominio se subdiderunt."* 

* Sax. Chron. 

* Mare Terrenum.'] Mare Tyr- 
rhentim, the Mediterranean. 

^ ArmoricanoregnoJ] Bretagne. 

^ Filiu8.'\ Karoli magni et an- 
tiqni et sapientissimi, qui etiam 
fmi ^iius A,aUd, recte. \ ' Sine.'] SixhA. 

* Orientuli Francia derdicla.] 
Regionem fugiens. A. 



A. D. 887. " Praedictus Paganorura exercitus, civitatem 
?eivJpar?8, Parisiaiii derelinquens incolumem, eo quod sibi- 
met aliter proficere non poterat, classem suam 
contra Sequanam longe remig^ando tamdiu direxit, 
donec ad ostium fluminis quod Materne nomi- 
natur pervenisset ; tunc Sequanam deserentes, in 
aiid procecd ostium fiuminis Matemae* divertunt ; contra quod 

toChczy. _. _ • ^ j •11 

diu ac longe navigantes, demum non sme labore 
usque ad locum qui dicitur Caziei, id est Villa 
Regia, pervenerunt -, in quo loco anno integ^ro 
biemaverunt. Sequenti anno in ostium fluminis 
quod dicitur lona* intraverunt, non sine magno 
regionis damno ; et illic remorati sunt uno anno. 
Deathof Eodcm auuo Karolus Francorum rex viam uni- 

Charles king . ... j a i^ ^t j* ^ » 

ofthe versae carms adiit; sed Arnulf, films fratris sui, 

sexta antequam defunctus esset hebdomada, illum 

Division of regno expulerat. Quo statim defuncto, quinque 

tbeempire. -i» .• ^ • • x 

reges ordinati sunt, regnumque in qumque partes 
divisum est : sed tamen principalis sedes regni ad 
Arnulfum juste et merito pervenit, nisi solum- 
modo quod in patruum suum indigne peccavit. 
Caeteri quatuor reges fidelitatem et obedientiam 
Arnulfo, sicut dignum erat, promiserunt ; nullus 
enim illorum quatuor regum haereditarius illius 
regni erat in patema parte, nisi solus Arnulfus. 
Quinque itaque reges confestim, Karolo moriente, 
ordinati sunt, sed imperium penes Arnulfum re- 
mansit. Talis ergo illius regni extitit divisio : 
Arnulf orientalesregiones Hreni fluminis, Hroth- 
ulf quoque internam partem regni, Oda occi- 
dentale regnum, Beorngar et Witha Longobar- 
diam, necnon et illas partes quae in illa parte 
montis sunt. Nec tamen tanta et talia regna 
inter se pacifice servaverunt ; nam bis pleno 
proelio inter se belligeravere, illaque regna per- 
saepe invicem devastavere, et unusquisque alte- 

' Materne,'] Matrona, the Marne. [ ' lona,'] The Yonne. 


rum de reg^no expulere. Eodem quoque anno ^Etheiheim 
Athelelmus^ Wiltoniensium comes, yEIfredi regis the alms ot 
et Saxonum eleemosynas Romam deportavit/' thewes*" 
"Quo etiam anno saepe memoratus -JSlfredus RomS* ^** 
Ang^Io-Saxonum rex, divino instinctu, legpere etgiM?^r*S^d 
interpretari simul uno eodemque tempore* pri- iTte/""'' 
mitus inchoavit^ in sancta videlicet beati Martini 
Turonensis episcopi solennitate. Erat itaque hu bodiiy 
rex ille, quamvis in reg-ia potestate constitutus, •"^""•^- 
multis tribulationum clavis confossus; nam, ut 
diximus, a vigesimo aetatis anno usque ad qua- 
drag^esimum quintum, et eo amplius,- g-ravissima 
incogniti doloris infestatione incessanter fatiga- 
batur, ita ut ne unius quidem horae securitatem 
haberet, qua^ aut illam infirmitatem non susti- 
neret, aut sub illius formidine lugubriter con- 
stitutus non desperaret. Praeterea assiduis ex- 
terarum gentium infestationibus, quas sedulo 
terra marique, sine ullius quieti temporis inter- 
vallo, sustinebat, inquietabatur. Quid loquar de his act« 
frequentibus contra Paganos expeditionibus, Je «®^"°"®"'* 
bellis, de incessabilibus regni gubernaculis, de 
civitatibus et urbibus renovandis, et aliis, ubi 
nunquam antea fuerant, construendis ; de aedificiis 
aureis et argenteis incomparabiliter, illo edocente, 
fabricatis, de aulis et cambris^ regalibus, lapideis 
et ligneis, suo jussu mirabiliter constructis, de 
villis regalibus lapideis, antiqua positione mutatis, 
et in decentioribus locis regali imperio decentis- 
sime constructis ? Divino sane fultus adminiculo, 
solus regni gubernaculum semel susceptum, titu- 
bare ac vacillare, quamvis inter fluctivagas ac 
multimodas^ praesentis vitae turbines, nonsinebat. 

• die A. 

2 Et eo amplius.'] Quem nunc 
agit A, 

=* Qua.'] So Asser ; MSS. et 
editt. quo. 

* Cambris,] Cameris, editt. 

* Fludivagus ac multimodas.'] 
Fluctivagos ac multimodos, A. 



Nam assidue suos episcopos, comites, ac nobilis- 
simos sibique dilectissimos ministros, et praepo- 
sitos suos, leniter docendo, hortando, imperando, 
ad ultimum inobedientes, postloiig^am patientiam, 
acrius castigando, vulg^arem stultitiam et pcrti- 
naciam omnimodo abominando, ad suam volun- 
tatem, et ad communem totius reg^ni utilitatem 
sapientissime attrahebat. At si inter reg^alia ex- 
hortamenta, propter pigritiam populi, imperata 
non implerentur, aut tarde incepta, tempore ne- 
cessitatis ad utilitatem exercentium minus finita 
iion pervenirent,' ut de castellis ab eo imperatis 
adbuc non inceptis loquar, aut nimium tarde in- 
ceptis ad perlectum finem non perductis, et ho- 
stiles copia) terra marique irrumperent, tunc con- 
tradictores imperialium definitionum, sera poeni- 
tentia attriti,* regalia se praecepta incuriose de- 
spexisse doluere, regalemque sapientiam - collau- 
dantes, quod antea refutavere, totis viribus implere 

Monasteriet promiscre. Intcr csetera quae rex idem gessit. 

andshaftet. bona, duo construcre imperavit monasteria; 

^y oun - ^jj^^ monachorum in loco qui dicitur JEthel- 
inga-eg,' ubi diversi generis monachis coadunatis, 
primitus Johannem presbyterum et monachum, 
genere Eald-Saxonum, abbatem constituit ; aliud 
quoque monasterium juxta orientalem portam 
Sceaftesbyrig, habitationi sanctimonialium habile, 
idem rex aedificare imperavit, in quo propriam 
filiam -^thelgeofu, devotam Deo virginem, abba- 
tissam constituit ; quae duo monasteria terrarum 
possessionibus omnibusque divitiis locupletatim 
ditavit. Ad haec etiam dimidiam partem omnium 
divitiarum, quae annualiter ad eum cum justitia 
adquisitae pervenire consueverant, Deo devote et 

Division of 
his revenue. 


Provenirent A., provenissent 

^ sera . . . attriti.'\ Inani poe- 
niteutia piene exinaniti A. 
' Athelney* 


fideliter se daturum spopondit^ quod mcDtis ala- 
critate sapientcr adimplere studuit. Denique, 
consilio divinitus invento, omnium uniuscujusque 
auni censuum successum bifarie primitus mini- 
stros suos dividere aequali lance imperavit. His 
ita divisis, partem primam in tres portiones se- 
questrari praecepit, quarum primam^ suis ministris 
nobilibus, qui in cultu reg^io vicissim commora- 
bantur in pluribus ministrantes ministeriis, an- 
nualiter larg^iebatur : in tribus namque coliortibus 
praefati regis satellites prudentissime divideban- 
tur, adeo ut prima cohors uno mense in cultu- 
regio die noctuque administrans commoraretu r ; 
menseque finito, et alia cohorte adveniente, prima 
domum redibat, et ibi propriis quis uecessitatibus 
studens, duobus commorabatur mensibus. Se- 
cunda itaque cohors, mense peracto, adveniente 
tertia, domum redibat, ut ibi duobus commora- 
retur mensibus ; sed et illa, finito unius mensis 
ministerio, et adveniente prima cohorte, domum 
redibat, ibidem duobus commoratura mensibus. 
Hoc ordine omni vitae suae tempore talium vicis- 
situdinum in reg-ali cultu * rotabatur administra- 
tio. Secundam vero partem operatoribus, quos 
ex multis gentibus collectos vel etiam compara- 
tos propemodum iimumerabiles habebat, in omni 
terreno aedificio edoctos. Tertiam autem ad- 
venis ex omni gente ad eum venientibus, longe 
propeque positis, et pecuniam ab illo exigentibus, 
etiam et non exigentibus, mirabili dispensatione 
hilariter impendebat. Secundam autem partem 
omnium divitiarum suarum, quae annualiter ad 
eum ex omni censu perveniebant, in quatuor 
aequas partes curiose suos ministros dividere im- 

' Primam.^ Suia bellatoribus, \ 3 Cjirto A 
ilem A. add. I 


peravit, ea conditione, ut prima pars pauperibus 
uniuscujusque gentis qui ad eum veniebant dis- 
cretissime ero^aretur; secundam duobus mona- 
steriis quae ipse fieri imperaverat, et in his Deo 
servientibus ; tertiam scholae quam ex multis 
gentis suae nobilibus et etiam pueris ignobilibus 
studiosissime congreg^arat ; quartam circumfini- 
timis in omni Saxonia et Mercia monasteriis, et 
etiam quibusdam annis per vices in Britannia, 
Cornubia, Gallia, Armorica, Northhymbria, et in 
Hibernia, ecclesiis, secundum possibilitatem suam 

Divisionof distribuit. His ita ab eo ordinabiliter dispositis, 
dimidiam etiam partem servitii mentis et corporis, 
in quantum infirmitas, possibilitas, atque suppe- 
tentia permitteret, diurno scilicet ac nocturno 
tempore, totis viribus se redditurum Deo spo- 
pondit. Unde excogitare coepit qua ratione pro- 
missum voti sui tenorem lethotenus incommu- 
tabiliter conservare posset. Tandem invento 
utili discretoque consilio, sibi ceram sufficicntem 
ofiferri, et ad denarios pensare in trutina^ prae- 
cepit ; cumque tanta cera mensurata fiiisset quae 
Lxxii. denarios pensaret, sex candelas, unam- 
quamque aequa lance, capellanis suis inde facere 
mandavit ; ita ut unaquaeque candela xii. uncias 
poUicis in se signatas in longitudine haberet. 
Itaque hac reperta ratione, sex illae candelae per 
xxiv. horas die noctuque sine defectu coram 
multorum sanctorum reliquiis, quae semper cum 
eo ubique comitabantur, ardebant.^' 

His judiciai ^^ Erat pr^tcrca rex idem in exequendis judiciis, 

adminiatra- ... . - i-. ., , i. ^. - 

tion. sicut m caeteris alus omnibus rebus, discretissi- 

mus indagator : nam omnia pene totius suae re- 
gionis judicia, quae in absentia sua fiebant, saga- 
citer investig-abat qualia fierent, justa aut etiam 

' bilibri A. 


injusta, aut si aliquam in illis judiciis iniquitatem 
intellijjere posset^ leniter illos ipsos judices, aut 
per se ipsum aut per alios suos fideles, quoslibet 
interrogabat, quare tam nequiter judicassent, 
utrum per ignorantiam, aut propter aliam quam- 
libet malevolentiam, id est, utrum pro aliquorum 
amore, vel timore, aut odio, aut etiam pro alicu- 
jus pecunidB cupiditate? Denique si illi judices 
proliterentur, propterea se talia judicasse, eo quod 
nihil rectius de bis rebus scire poterant, tunc ille 
discrete ac moderanter illorum imperitiam e*t insi- 
pientiam redarguens, aiebat, ita inquieus, * Xi- 
mium admiror vestram hanc insolentiam, eo quod 
Dei dono et meo sapientium ministerium et gra- 
dum usurpastis, sapientiae autem studium ope- 
ramque neglexistis : quapropter aut terrenarum 
potestatum ministeria quae habetis illico dimitta- 
tis, aut sapientias studiis multo devotius quam 
hactenus insistere, mando, studeatis/ Quibus 
auditis verbis perterriti, ac veluti pro maxima 
vindicta correcti, comites et praepositi ad sequi- 
tatis discendae studium totis viribus se vertere 
nitebantur ; ita ut mirum in modum illiterati ab 
infantia, comites penes omnes praepositi ac mi- 
nistri, literatoriae arti studerent, malentes insue- 
tam disciplinam laboriose discere quam potesta- 
tum ministeria dimittere. Verum si aliquis litte- 
ralibus studiis, aut pro senio, vel etiam pro nimia 
inusitati ingenii tarditate, proficere non valeret, 
suum, si haberet, filium, aut etiam aliquem pro- 
pinquum suum, vel etiam, si aliter non haberet, 
suum proprium hominem, liberum vel servum, 
quem ad lectionem longe ante promoverat, libros 
ante se die noctuque, quandocunque ullam ha- 
beret licentiam, Saxonicos imperabat recitare. 
Ipsi vero senes nimium suspirantes, intima meiite 
dolebant eo quod in juventute sua talibus studiis 



non studueranty foelices arbitrantes bujus temporis 

juvenes, qui liberalibus artibus foeliciter erudiri 

poterant ; se vero infoelices existimantes^ qui nec 

hoc in juventute didicerant, nec etiam in sene- 

ctute, quamvis inhianter desiderarent, discere 


A.D.889. Dux nobilis, Beocca nomine, iEIfredi regis et 

co^wejsthe West-Saxonum eleemosynam Romam detulit. 

R^e^.° Eodem anno soror regfis -^thelsii^Titha, Burhredi 

/Etheiswith rcjjis Mcrciorum reg-ina, est defuncta, et apud 

Shfrdaf Ticinum^ sepulta. Quo etiam anno dux jEthel- 

eaidorman woldus, ct Dorubemensis archiepiscopus ^the- 

of!E*the?ed' rcdus iu uuo mcnsc obierunt,^ cui in archiepisco- 

JS?cess^on of patu succcssit Pleigmundus, literis nobiliter in- 

Pleigmund. gtrUCtUS.' 

A.D. 891. Abbas Beomhelmus JElfredi reffis et West- 

Theabbot ° 

Beornheim Saxouum eleemosvnam Romam portavit. Guth- 

eonveys the ■».▼ ■• . /• . 

aims to rum, rex Northmanmcus, quem, ut prasfati sumas', 
Death of de sacro fonte rex suscipiens jElfredus, nomen ei 


jEthelstan imposuit, hoc anno obiit. Hic in 

• Orientali Anglia cum suis habitavit, et provin- 

ciam illam, post martyrium sancti regis Eadmun- 

Battiebe. di, primitus Incoluit et possedit. Eodem anno 

tween the '^ _ , .V* n 

Danesand sdspe dictus cxercitus Pagauorum Sequanam 
deserens, locum qui dicitur Santlaudan,'* inter 
Franciam et Armoricam^ situm, adiit ; contra quos 
Britones pugnaverunt, et eomm quibusdam in 
ore gladii peremptis, quibusdam vero in fugam 
versis, et quodam in flumine mersis, victores 
A.D. 892. Memoratus Paganorum exercitus Occidentali 

MnuuSe-^' Francia derelicta, Orientalem adiit ; sed prius- 

feats the «ii i • • ^ • ^ 

Danes. quam illo classis eorum venire posset, imperator 

' Ticinum.'] Pavia. Sax.CIiron. 
' Sax. Chron. a. 888. 

^ cui insiructus,] Sax. 

Chron. a. 890. 

* Santlaudan,'] St. Lo. 

* Armoricam,] Brittany. 

® Sax. Chron. a. 8U0, though 
one MS. has 891. 


Arnulfus cura Orientalibus Francis, Antiquis Sa- 
xonibus^ Bawariis^ contra pedestrem exercitum 
pugnam iniens, in fug^am vertit.* Tres Scottici Arrivauf 
viri Dusblan^ Mahbetbu, Malinmumiu,^ pere- tish^ii^ims 
grinam ducere vitam pro Domino cupientes, as- " ^"*^'*"**' 
sumpto secum unius bebdomadae viatico^ occulte 
de Hibernia fugerunt^ carabumque qui coriis tan- 
tum ex duobus et dimidio factus erat, intraverunt, 
mirumque in modum, sine velo et armamentis, 
post septem dies, in Comubia applicuerunt, et 
postmodum regem JBIfrcdum adierunt. Eodem smftneh ob. 
anno Swifneh doctor Scottorum peritissiraus obiit. 
Quo etiam anno stella quae cometes dicitur circa Acomet. 
Rogationes visa est.* 

Classicus et equestris Paganorum exercitus, a.d. 893. 
Orientalem Franciam deserens, Bononiam* adiit, J5i5 {Jf "" 
indeque simul cum suis equis cc.l. navibus Can- ®""**' 
tiam trausvectus, in ostio amnis Limense, qui de 
silva magna Andred nominata decurrit, appli- 
cuit ; a cujus ostio quatuor milliariis in eandem 
silvam naves suas sursum traxit, ubi quandam 
arcem semistructam, quam pauci inhabitabant 
villani, diruerunt, aliamque sibi firmiorem in loco 
qui dicitur Apultreo,* construxerunt. Nec diu Ha«ting 

i T-r T» ., enter» the 

post Haesten rex Paganus cum lxxx. paronibus Tbame« and 

* Vertit,'] This batde, which See Depping, * Expeditions/ etc. 

Florence assigns to the year 892, t. ii. p. 35, and the authorities 

was fought on Sept. 1. a. 891, on there cited ; also Sax. Chron. a. 

the banks of the Dyle, near Lou- 891. 

yain. According to Wittekind, « Malinmumin,] Dubslane, 

the loss of the Northmen amount- Macbethu and Maclinmum. Sax. 

ed to 100,000 men, while the Chron. 

Danish chroniclers estimate it at 3 Cametes visa est 1 29 

9000 or 10,000. Twelve of their „ ^ometes ... . . tisaest,] ^» 

»wvv ui av,vwv. xifTciTcvi «*^i* jyj g^ Chrou. Defuucto 

leaders are said to have fallen. s^/^^^j^^ Shirebumensi epi- 
The course of the nver was ob- ^^^^^^^j^ Ethilwerdus. 

structed by ^ie corpses of the ^^^ ;^.^ ^^^^ 
slam. This battle freed the m- i « 1 

terior of Germany for ever from Bononiam,] Boulogne. 

the invasions of the Northmen. * Apultreo,'} Apuldore. 


fortifle» hfm- ostium Tamensis fluminis intrans, munitionem 
d^eton/ ' " sibi in regia villa quae Middeltun dicitur aediti- 

A.D.894. Pag^ani, qui Northymbriam incoluere, cum 
ura^briarand iEltVedo rc^c paccm firmam juramentis stabiliere : 
Danet vfo-*° similitcr et qui East-Ang^liam inhabitavere, datis 
tJeJty^**' insuper sex obsidibus, fecere ; sed foedere dirupto^ 
quotiescunque exercitus in Cantia residentes prse- 
dandi causa de suis munitionibus exiere^ ipsi tunc 
aut cum illis perrexere, aut per se, ubicunque 
JEifred potuere, praedam egere. Quo cognito, rex 
Sa'in$t* * JEIfredus partem exercitus secum assumens, par- 
tem, ut solebat, domi relinquens, nonnuilos etiam 
praesidii causa in castellis urbibusque constituens, 
Cantiam festinato proficiscitur, et inter utrumque 
Paganorum exercitum, loco quidem situ naturuli 
munito, utpote aquis plene circumfluentibus, 
undis admodum crispantibus, scopulis altis, silvis 
undique se protelantibus, castrametatus est ; ita 
sane ut si aliquem campum praeddB vel proelii 
causa peterent, sine cunctatione cum illis certa- 
men iniret. At illi, nunc pedestres nunc eque- 
stres, turmatim latrocinando, praedam illis in par- 
tibus frequentabant, ubi regis exercitum abesse 
videbant ; quibus tamen inopinantibus, non solum 
de regia expeditione, sed et de urbibus plerique 
singulis fere diebus ac noctibus cdedem intentant, 
adeoque perturbant, ut Cantiam relinquentes 
denuo praedatum simul omnes sedibus exirent; 
nam in prdsdam simul exierant dum illis in locis 
primitus habitare coeperant : sed hac vice ma- 
jorem uberioremque praedam ceperunt, Tamen- 
semque fluvium transire, East-Saxoniam adire, 
sicque classicae manui quam praemiserant cum 
praeda obviare decreverunt. Verum ab exercitu 

* Sax. Chron. 


reg-is prseventi, proelio cum eis juxta Fearnham and defcats 
commisso, praQuaque simul erepta, cum equis, Farnham. 
quos de transmariiiis partibus adduxerant, in 
fug^am omnes vertuntur, Tamenseque fluvio sine 
vadis traasito, in insulam quandam intra meatum 
ColnisB amnis sitam fugerunt ; ubi tam diu ob- 
sidione cin^ntur, donec regio exercitui et esca 
deficeret, et statutum tempus jam adveniret quo 
domum rediret, aliusque illo dirig^eretur exercitus. 
Quo domum redeunte, et ^lfredo reg^e cum sui 
exercitus medietate illo properante, Pagani, quia 
rex illorum oppido vulneratus erat, ideoque se- 
cum ducere ipsum non potuerunt, ibidem rese- 
derunt. Rex vero JElfredus nondum ad expu- 
gnandum bostemiterperegerat, et ecce, nunciatur 
ei Paganos Northhymbriam et East-An^Iiam in- 
colentes cc.xlJ naves congregasse, et quosdam 
illorum australem Anglise plagam centum navi- 
bus, quosdam vero septentrionalem plagam xl. 
navibus circumnavigasse, illos Exanceastram, The Dane« 
istos arcem quandam apud. Domnaniam non mo- Exetfr. 
dica manu obsedisse. His auditis, non hostium 
audacia in timorem, sed de suis in obsidione re- 
lictis, rex vertitur in furorem. Nec mora, omnem 
equitatum reducens, Exanceastram adiit; paucis 
tamen ad debellandum quem insequebatur bostem 
relictis. li Lundoniam usque pergentes, cum 
civibus et cum illis qui sibi ab occidentali Angliae 
plaga in auxilium venerant, Beanflotam adve- 
niunt ; illuc enim maximam exercitus conducti- 
onem, quae apud Apultreo resederat, convenisse, 
regemque Haesten cum suo exercitu de Mid- 
deltun advenisse, ibique munitionem sibi con- 
struxisse, sed tunc denuo in praedam audierant 
descendisse: nam idem paulo ante, cum rege 

^ CO.XL.] An error probably for c.xl. Sum hund scipa. Sax. Chron. 



Hasting de- 
feated at 

His wife and 
children cap- 

The Danes 
about Chi- 

proceed to 

and plnnder 
along the 
Thames and 

-^lfredo pace stabilita, obsides quamplures de- 
dcrat^ insuperque duos filios lavacro salutari re- 
g^enerandos, ut ipse rex petierat JEIfredus, tra- 
diderat ; quorum unum ipse rex -JSlfredus, alte- 
rum de fonte suscepit dux nobilissimus ^there- 
dus. Sed Beanfiotam rex Haesten perveniens, 
facta citato munitione, mox fines regoi compatris 
sui iEtheredi devastat. Inito erg-o cum Pagpanis 
gravi proelio, Christiani prima cong^ressione illos 
in fugam vertunt, opus exstructum destruunt, 
quaeque reperiunt sumunt, mulieres cum filiis 
Lundoniam secum ducuut, naves quasdam con- 
fringunt, quasdam incendunt, quasdam Lundo- 
niam, vel ad civitatem Hrofi deducunt. Uxorem 
quoque regis Hsesten cum duobus filiis, prius- 
quam ille Beanflotam a prseda rediret, coeperunt, 
et ad reg-em -^lfredum perduxerunt ; quibus ille 
mali nil intulit^ nam alter suus, ut diximus, alter 
^theredi ducis erat filiolus ; sed, pace denuo 
stabilita obsidibusque datis, rog^anti patri non 
solum uxorem et filios, verum etiam non modi- 
cum pecuniae reddidit ; qui denique praedictorum 
labore' suorum solicitatus, postquam Exancea- 
stram advenerat, Pagani, adventu illius territi, 
naves petunt ; sicque suas sedes repetentes, prope 
civitatem quae lingua Anglorum Cissaceastre 
dicitur, in provincia Australium Saxonum, prae- 
dam ag^unt ; sed ab urbem inhabitantibus fug>ati, 
maximaque pars illorum vulnerata et caesa, quam- 
pluresque de uavibus eorum captae sunt. In- 
terea Paganorum exercitus de Beanflote, ut 
diximus, a Christianis fugati, urbem quae lingua 
Anglorum Sceobyrig in East-Saxonia sitam 
adeunt, firmamque sibi munitionem ibidem con- 
struunt ; quibus de East-Anglia et Northhymbria 
sociatis Paganorum quampluribus, prius per 
Tamensis, postmodum per Sabrinae fluminis 


ripas prdedam ag^unt. Quorum nimiam Infesta- 
tionem duces nobilissiiui, ^theredus, ^thelmus, 
iEthelnothus, cseterique ministri regis, quos ipse 
prsesidii causa per munitiones^ per oppida^ per 
urbes, non solum in orientali plaga Pedredan^' 
sed ctiam in occidentali plaga Sealwde, nec solum 
in australi, sed et in septentrionali plaga fluminis 
Tamensis constituerat^ non ferentes, in hostem 
haud modicum con^reg^ant exercitum, Walen- 
sibusy qui occidentalem Sabrina) plag^am inhabi- 
tabant, sibi in auxilium occurrentibus. Congrlo-Theyarede- 
bati itaque in unum, hostem vadunt insecutum, Buttington. 
quem apud Butting^tun in ripa Sabrinae fluminis 
sitam comprehenderunt, et mox in quam fug-erant 
munitionem ex utraque parte amnis obsidere 
coeperunt. Multis autem peractis hebdomadibus, 
Paganorum quidam fame moriuntur, quidam 
verO; equis jam comestis^ munitione erumpentes, 
cum illis qui in orientali parte fluminis erant, 
proelium committunt; sed multis Paganorum 
millibus caesis, cseterisque omnibus in fugam 
versiS; Christiani loco funeris dominantur: in 
qua pugna Ordeah nobilissimus^ multique de 
ministris regis occisi sunt. Cumque Pagani qui They coiiect 
aufugerant^ East-Saxoniam reversi^ ad suas mu- anny. 
nitiones et ad naves venissent, hieme jam incum- 
bente, magnum rursus de East-Anglia et North- 
hymbria exercitum congregant ; commendatisque 
uxoribus, pecunia, navibusque suis in East- 
Anglia^ relictisque munitionibus, sine intermis- 
sione iter a^unt, et Civitatem Le&ionum, tunc and proceed 

^ ^ _. toCbester. 

temporis desertam, quae Saxonice Legeceaster 
dicitur, priusquam regis JEIfredi et JEtheredi 
subreguli exercitus, qui illos insecutus est, asse- 
qui poterant, intrant : nonnullos tamen illorum 

* The Parret. 


comprehendentes interficiunt, pecudes et pecora, 

qu8e depraedando ceperant, excutiunt, biduo civi- 

tatem obsident, segetes partim igne comburunt, 

partim sonipedibus distribuunt. Haec acta sunt 

post anni circulum, ex quo partibus de Gallicis 

ostium amnis Limense intraverant.^ 

A.D. 895. Saepe dictus Paganorum exercitus, quia unde 

d«Nwth" viverent non habebant, cuncta enim illis Chri- 

waiei. stiani abstulerant, terram Septentrionalium Bri- 

tonum petunt, quam long^e lateque devastantes, 

Theyoccupy praedam quam maximam secum educunt. Et 

theisleof ^ , ^ ^^ - t... 

Meraey; quouiam proptcr Mercenses repedare per Mer- 
ciam non audebant, prius per Northhymbriam, 
deinde per Mediterraneam Ang-liam, uxoribus 
navibusque suis receptis in East-Ang^Iia, modi- 
cam quandam insulam, Meresig' dictam, et in 
orientali plaga East-Saxoniae in mari sitam, 

ascendthe adcunt. Eodcm anno iidem ipsi per fluvium 

Thames and •■• * 

Lea, and for- Tameusem, et postmodum per amnem Ligean, 
seives. suas uavcs sursum traxerunt, sibique munitionem 

prope ipsum amnem, xx. milliariis a Lundonia, 

a^dificare coeperunt.^ 
A.D. 896. u^Estatis tempore, magna pars civium Lundo- 

TheLondon- . . . -i • • • i • ■■ 

ersattempt meusium, ct 00 vicinis locis quamplures, mum- 

theDi^^ilh tioucm quam sibi Pagani aedificarant destruere 

mJat!^ ' moliuntur ; sed illis fortiter resistentibus, Chri- 

stiani in fugam vertuntur, quatuorque de ministris 

regis JElfredi occiduntur. Ipse autem rex, au- 

tumnali tempore, non longe ab urbe castrame- 

tatus est, ea de causa, ne Pagani messem pro- 

^ifred vincialibus vi auferrent. Quodam vero dierum 

erectstwo . . .•• .. 

forts. per ripas amnis rex equitans, consideravit quo- 

nam in loco alveum illius obstrueret, ne Dani 
suas extrahere naves possent : nec mora, ex 

* The foregoiDg is from the | rently from a MS. varying consi- 
Saxou Chronicle, though appa- I derably from those now extaut. 


utraque amnis parte obstructuram fieri mandat. 
Quod ubi Paganis innotuit» uxoribus io East- The Danet 
Ang-lia denuo commendatis, navibusquc relictis, Quifbrtdge; 
locum qui Quattbrycge dicitur pedestres celeri 
fug^a petunt^ constructaque sibi munitione^ hiemem 
ibidem exignnt; quarum navium Lundonienses 
quasdam Lundoniam vehunt, quasdam vero pe- 
nitus confringnnt. 

JEstivo tempore, Paganorum exercitus, qui a.d.s97. 
apud Cwatbrycg^e hiemaverat, pars qusedam East- pr^e^Si^to^ 
Angliam, pars quaedam Northhymbriam petit ; ex fuTNorth * 
quibus nonnulli ibidem remanserunt, nonnulli vero, "tlSlirtoihe 
navibus acquisitis, saspe dictum flumen Sequa- ^*"'** 
nam adierunt. O quam crebris vexationibus, Apettnenee. 
quam gravibus laboribus, quam diris modisque 
lamentabilibus, non solum a Danis qui partes 
Anglia3 tunc temporis occupaverant, verum etiam 
ab his Satanaf) filiis tota vexata est Ang^Iia. 
Mnlto raagis tamen per triennium, et animalium 
peste et hominum mortalitate nobiliorum, ma- 
xime regis ministrorum, qui per idem tempus de- 
functi sunt, vexabatur ; in quibus erat Suithulfus 
Hrofensis ecclesiae praesul, Ealheardus Dorce- 
cestrensis episcopns, Ceolmundus dux Cantwa- 
riorum, Beorhtwlfus dux Oiientalium Saxonum, 
Eadulfus in Suth-Saxonia regis minister, Beom- 
wlfus Wintoniensium praspositus,' Ecgulfus strator 
regius,^ et quamplures alii, licet hi essent nobilis- 
simi. Eodem anno exercitus Pag^anorum in East- 
Anglia et Northhymbria residentium furtivam xhe Danei 
praedam circa ripas maris agentes, terram Occi- cowtiof* 
dentalium Saxonum graviter vexabant, maxime 
longis celeribusque navibus,^ quas ipsi ante plures 

* Wintoniensium pr4spositu8.'\ 
* The wic-reeve at Winchester.' 
Sax. Chron. 

^ Strator regius.'] * The king^s 
liorse-thane. * Sax. Chron., 

where Wulfred the ealdorman of 
Hampshire is named amoug the 

' Longis celeribusque navibus,"] 
The * aescas ' of the Northmen. 

I 2 



builds largo 

A. D. 900. 
bp. of Lon- 
don, nnd 
ob. ; succeed- 
ed by Theo- 
dred and 

A.D. 901. 

Death of 
King iElf- 

annos fabricarant ; adversum qiios bis longiores, 
altiores, celeriores minusque nutantes, ex praj- 
cepto regis JElfredi fabricantur naves, quarum 
violentia praedictse hostium naves superari pos- 
sent. Quibus in mare missis, mandat rex ut 
quos capere possent, vivos caperent, et quos 
vivos capere nequirent, occiderent. Unde actum 
est ut eodem anno xx. naves Danicorum pira- 
tarum caperentur, quorum quidam occiduntur, 
quidam vivi ad regem ducuntur, et in patibulo 

Heahstanus Lundonia^ episcopus obiit,^ cui 
successit Theodredus. Eardulfus Lindisfarnensis 
prajsul decessit, cui vir religiosus Cuthardus suc- 

Famosus, bellicosus, victoriosus, viduarum, 
pupillorum, orphanorum pauperumque provisor 
studiosus, poetarum Saxonicorum peritissimus, 
suae g-enti carissimus, affabilis omnibus, liberalis- 
simus ; prudentia, fortitudine, justitia, tempe- 
rantia praeditus; infirmitate quam assidue labo- 
rabat patientissimus, in exequendis judiciis in- 
dagator discretissimus, in servitio Dei vigilan- 
tissimus et devotissimus, Angul-Saxonum rex 
j^LFREDUS, piissimi regis Athulfi filius, xxix. 
annis,' sexque mensibus regni sui peractis, in- 
dictione quarta, mortem obiit, feria quarta, v. 
kal. Novembris [28 Oct.], et Wintoniae in Novo 
Monasterio sepultus, beatse immortalitatis stolam. 

' Suspenduntur.'] Sax. Chron. 
DefuQcto Scireburnensi episcopo 
iEtlielwardo, cessavit episcopatus 
VII. aunis, vi hostilitatis cogente. 
A. add. alia manu, ex W. Malm. 
"VVith regard to these naval trans- 
actions, the narrative in the Chro- 
nicle is much more circumstantial 
than that of Florence. 

' Sax. Chron. a. 808. 

' XXIX. annis.'] As JEUred be- 
gan to reign in April 871 and 
died in Oct. 901, we ought, in- 
stead of xxix. to read xxx. The 
Saxon Chronicle, with still greater 
inconsistency, limits his reign to 
twenty-eight years and a half, 
and for y. kai. has vii. kal., or 
20 Oct. 



et resurrectionis gloriam cura jastis expectat. 
Huic filius successit Eadwardus, coij^nomento suceeuion 
Senior, litterarum cultu patre inferior, sed digni- the EJder" 
tate, potentia, pariter et gloria superior; nam, ut hSTiSt^** 
in sequentihus clarebit, multo latius quam pater 
fines reg^ni sui dilatavit^ siquidem civitates et 
urbes multas aedificavit, nonnullas vero destru- 
ctas reaedificavit ; totam East-Saxoniam, East- 
Ang^Iiam^ Northhymbriam, pluresque etiam Mer- 
cise provincias, quas Dani multo possederant tem- 
pore, manibus illorum extorsit ; Merciam, post 
obitam suae g-ermanre JEgelfledae,^ totam obtinuit 
et possedit ; Scottorum, Cumbrorum, Streatgled- 
walorum, omnesque Occidentalium Britonum re- 
ges in deditionem accepit ; reges et duces ab eo, 
proelio victi, caesique quamplurimi. Ex muliere hu progen^ 
nobilissima^ Ecgwyna fillum suum primogenitum 
^thelstanum, ex reg^ina autem sua Eadgiva filios 
tres Eadwinum^ Eadmundum^ Eadredum^ filiam- 
que, Deo devotissimam virginem, Eadburg-am, 
tresque insuper habuit filias ; quarum unam Otto, 
Romanorum imperator octogesimus nonus, alte- 
ram vero in conjugem habuit rex Occidentalium 
Francorum Karolus ;* cujus amitam, Karoli sci- 
licet imperatoris filiam, uxorem duxit rex Occi- 
dentalium Saxonum Athulfus ; tertiam autem 
filiam in uxorem habuit rex Northanhymbrorum 
Sihtricus.* Hujus videlicet regis Eadwardi pa- Theatheiing 
truelis, clito -^thelwoldus, regiam villam, Twe-seixJS^** 

» JEgelfieda.'] In MS. C. proper 
Dames begiDnin^i^ with '/Ethel' 
are generally written *iEgel/ a 
corniption to be found also in 
the Saxon Chronicle. 

' NobUissima ] 'Opilionis ftlia.* 
W. Malni. p. 222, where see the 
romantic story of il£thelstan's 

^ Karoltis,'] Charles the Sim- 

* Sihtricus.] This account of 
Eadward's ofTspring is extremely 
incorrect and defective, omittiug 
all raention of his queen i£lfl<ed. 
See W. Malm. p. 107, and the 
table iu Lappenberg, ii. p. 3()9. 



Twineham oxebeain nominatam, sine licentia regis primo- 
burne. rumque ejiis, invasit ; alteram quoque Win- 
burnan dictam invasit, portis serisque obfirmayit: 
quo in loco, ut prddfati sumus, sancta Cuthburga, 
Ini regis ^ermana, Deo devotarum virginum con- 
struxit monasterium. Qua re cognita, rex Ead- 
wardus, collecto exercitu, in loco qui lingua An- 
g-lorum Baddanbyri^^ dicitur, prope Winbuman 
castrametatus est. Nec mora, clitoni rex man- 
dat exire nequaquam difierat : negat ille ; velle 
iic escapes sc diccns vitam vel mortem ibidem manere. Sed 

to Northum- , ^ 

bria, anci be- haec frustra ; nam reqrii exercitus multitudmem 

conies Kmg ^ 

of theDaues timens, nocte fugam iniit, Northhymbriam petit, 
Danos exposcit, ut non tam ducem se quam com- 
militonem recipiant, unumque ex coUegio suo esse 
velint; quem in regia mox illi dignitate praefi- 
ciunt sibi. Conquestus vero rex talis fugse in- 
juriam, quam citius suis mandat illum insequi; 
verum ubi cognovit eum non posse comprehendi, 
sanctimonialem, quam absque sua et episcopo- 
rum licentia lixorem duxerat, captam jubet ad 
suum monasterium Winburnan reduci.^ 
A.D. 903. Strenuissimus dux Athulfus, Ealhswithse re- 

Sidormln*'* ff^^*» matris rcgis Eadwardi, germanus, et vene- 
rabilis abbas de Scottia Virgilius, obierunt. San- 
ctus etiam presbyter Grimbaldus, magnse vir 
sanctitatis, unusque magistrorum iElfredi regis, 
gaudia scandit regni coelestis [8 Jul.].^ 

Cantwarienses cum multitudine Danicprum 
piratarum, in loco qui Holme dicitur pugnave- 

Th?«thei- runt,^ et victores extiterunt. Multarum apparatu 

JlSd^eturas. navium, quas vel acquisierat, vel quas de East- 
Saxonia contraxerat, clito JSthelwoIdus in An- 
gliam de transmarinis redit partibus.^ 

Atbulf; of 
the abbot 
and of Grim 

A. D. 904. 

Battle with 
the Danes 

* Baddanbyrig,'] Badburynear 
' Sax. Chron. 

' Sax. Chron. a. 902, but 
without any mention of the 



Eclipsis lunae facta est.^ Mag^na praedae por- a.d.dos. 
tione promissa, clito iEtbelwoIdus suadet Dauis uie m'«S)m 
East-Ang^liani iuhabitantibus ut secum praedatum ^lh^/irJ^Da- 
vadant in fines Merciorum. Cui consentientes, Eohrk^pfun- 
mox cum rege Eolirico simul et -dEthelwoldo Mer- "*"' ^"""^' 
ciorum fines irrumpunt, praedaeque instantes, cun- 
cta caedunt ferro^ flamma caetera destruunt^ tan- 
demque Creccanfordam- usque perveniunt, ubi 
Tamensi fiuvio transito, et silva quae Saxonice 
Bradene vocatur peragrata, villas circumcirca 
positas invadunt, quaeque reperiunt diripiunt. 
Jamquc praedas ubertate ditati, domum advolant 
laeti : sed frustra ; namque rex invictissimus Ead- yEtheiwoia 

1 . • A • _> A X and Eohric 

wardus, cong:regatam quam citius poterat expe- defeated and 
ditionem post eos movens, terras illorum, quae'^*°' 
inter terrae limitem sancti regis Eadmundi^ et 
flumen Usam sitae sunt, devastat : qui a devasta- 
tione reversurus, cunctum exercitum simul exire 
mandat : cujus jussa spementes Cantwarienses, 
ibidem remanserunt ; ad quos rex septem nuncios 
mittens, ut exirent praecepit. Verum illi nil ho- 
stilitatis formidantes, in quo coeperant securi per- 
manserunt. Quo cognito, Dani festinato in unum 
conglobati, repente super eos irruerunt, commis- 
soque gravi proelio, multi ex his et ex illis cecide- 
runt. Dux Sigulfus cum Sibrihto filio, comes Namesof 
Sigelmus^ regis minister Eadwoldus, abbas Ken- 
ulfus, quampluresque alii ex parte ceciderunt 
Cantwariorum.* Ex parte vero Danorum cecidit 
Eohric rex illorum, clito JEthelwoldus/ quem sibi 

the slain. 

' Sax. Chron. a. 904, recte. 

^ Creccar^fordamJ] Sax. Ghron. 
Creccagel&d, now Cricklade. 

^ Terra .... Eadmundi,'] Sax. 
Chron. ' betwuh dicnm,' between 
the dikes, See Lappenberg^s £n- 
gland, I. p. 242. 

* Cantwarioimm.'] Among the 

slain, the Chronicle names also 
Eadwald son of Acca. 

* Mthelwoldus,'] To these the 
Chronicle adds Byrhtsige son of 
Beomoth, Ysopa the hold, and 
Oscytel the hold. lu the Latin 
documents these holds are called 
duces. Their wcrgild (4000 



Death of 
queen Ealh- 

A. D. 906. 

Peace uon- 
cluded at 

A. D. 908. 


A. D. 909. 

Denulf bp. of 
Wiuton ob.; 

A. D. 910. 

succeeded by 


St. Oswald'8 

body re- 

rooved from 






A.D. 911. 

Battle at 

regem deleg^erant, multoque. plures quam ex 
Anglis corruenint ; loco tamen funeris dominati 
sunt.* Religiosa Christi famula Ealhswitha re- 
gina^ mater regis Eadwardi, vita decessit, quae 
sanctimonialium monasterium Wintonise con- 

Cometa stella visa est.* Paganorum exercitus 
de East-Anglia et Northhymbria invictum esse 
regem Eadwardum scientes, pacem cum eo fa- 
ciunt in loco qui lin^ua Anglorum Ytting-aford 

Civitas quae Karleg^ion Britannice, et Leg-e- 
ceastre dicitur Saxonice, jussu ^theredi ducis 
et iEg-elfledse, restaurata est/ 

Denulfus Wintoniensis praesul obiit.* 

Mortuo Denulfo, S. Frithestanus successit ei 
in episcopatum.^ S. Oswaldi regis et martyris ossa 
de Bearthoneig in Merciam translata sunt.^ 
Rex invictissimus Eadwardus, quia pactum, quod 
secum Dani pepigerant, praevaricati sunt, West- 
Saxonum et Merciorum exercitum in Northhym- 
briam misit ; qui cum illo venisset, per XL. ferme 
dies eam devastare non cessantes, quamplures 
Danorum occiderunt, multos etiam captos cum 
maxima praeda secum reduxerunt; et reges du- 
cesque eorum, vellent nolleut, cum reg-e Ead- 
wardo pacem quam fregerant redintegrare com- 

In provincia Staeffordensi, in loco qui dicitur 

thrymsas) was double that of a 
thane. According to Biorn, a 
hblldr is dominus fundi aviti, vel 
allodialis. The index to the Gr4- 
g&s descnbes him as colonus oda- 
licus, velfundum avitum tenens. 

* Sax. Chron, 

' Sax. Chron., where her death 
is aiso mentioued under a. 902. 

^ Sax. Chron. a. 905. xiii. kal. 

* Sax. Chron. a. 507, Yttinga- 
ford is supposed to be either liford 
near Christchurch, or Ickford in 

* Sax. Chron. Defuncto Kine- 
fertho Licetfeldensi antistite, suc- 
cessitTunbrihtus.^dd. alia manu, 

^ Sax. Chron. a. 909. 



Teotanhele/ inter Anglos et Danos, insigne proe- 
lium actum est, sed Angli potiti sunt victoria.^ 
Eodem anno victoriosus rex Eadwardus, centum 
naves coadunans, milites legit, naves conscendere 
jussit, sibique per terram iter facturo occurrere in 
Cantia pra3cepit. Interea Danorum exercitus, 
qui Northhymbriam inhabitabant, foedere quod 
cum eo statuerant rursus dirupto, et omni recti- 
tudine, quam ipse suique primates eis obtulerant, 
spreta, agros Merciorum ausu temerario depo- 
pulati sunt ; aestimantes sane majus robur in 
navibus esse, et se quocunque vellent sine proelio 
ire posse. Quod ubi rex audivit, exercitum 
West-Saxonum simul et Merciorum ad repel- 
lendos eos misit ; qui cum illos a depopulatione 
revertentes, in campo qui ling-ua Anglorum Wod- and at wod- 
nesfeld dicitur comprehendissent, duos reges eo- 
rum Eowils et Halfdene, fratres regis Hinguari, 
comitesque duos, Ohter et Scurfa, noveraque 
proceres nobiliores,* multaque millia extinxerunt ; 
caeterisque fugatis, omnem praedam excusserunt.* 
u^gelHeda, Merciorum domina, urbem Bremes- ^theiflsd 

1 . * . .. « baildsBre- 

Oyng COnStrUXlt.^ mesbyrig. 

Eximiae vir probitatis, dux et patricius, do- A.D.912. 
minus et subregulus Merciorum, ./Etheredus, post SSdlrmM*** 
nonnulla quae egerat bona, decessit;* post cujus '®^*'***' 
mortem uxor illius j^gelfleda, regis j^Ifredi filia, 
regnum Merciorum, exceptis Lundonia et Oxeno- 
forda, quas suus germanus rex Eadwardus sibi 
retinuit, haud brevi tempore strenuissime tenuit. 

^ Teotanhele.'] i. e. Tetonhale 
juxta Wfrehampton. A . suprascr. 

man. rec. 

^ Sax. Chron. a. 910. 6 Aug:. 

3 Nobilwres,'] Among the slain 
the Ghronicle also enumemtes 
Othulf the hold, Benesing the 

hold, Anlaf the Black, Thui-ferth 
the hold, Osferth Hlytte, Guth- 
ferth the hold, and Agmund the 

^ Sax. Chron. 

^ Sax. Chron. a. 910. 



A.D. 913. 

build« forts 
at Scargate 
and Bridge- 


A.D. 914, 

The D.ines 
ravage Ox- 
aud Herts. 

in Essex. 




JEgeltieda. Merciorum domina ii. nonas Maii 
[6 Meiii] cum exercitu ad locum qui Sceargete 
dicitur venit, ibidemque arcem munitam coq- 
struxit: dehinc in occidentali plagra Sabrinaa 
fluminis, in loco qui Brycge dicitur^ aliam aedi- 
ficavit.^ Circa festivitatem S. Martini [11 Nov.], 
jussu regis Eadwardi, apud Heortfordam, inter 
amnes Memeran, Ficcean,* Lygean, in plaga se- 
ptentrionali urbs conditur.^ 

Post Pascha [17 Apr.] exercitus Paganorum 
de Northanhamtune et de Leogereceastre * in 
Oxenofordensi provincia pra^dam egerunt, et in 
regia villa Hokernetune, et in multis aliis villis 
quam plures occiderunt ; quibus domum reversis, 
alius mox equitatus paratur, et in provinciam 
Heortfordensem versus Lygetun mittitur. Sed 
illis ad obsistendum provinciales confluebant, et 
multis ex eis occisis ceterisque in fug^am versis, 
equos nonnullos, et arma illorum quamplura ex- 
torquebant, pra&damque quam ceperant reduce- 
bant.^ Relictis quibusdam ad aedificationem 
urbis in australi plaga Lygeae amnis, rex Ead- 
wardus, post Rogationes [23 Maii], cum majori 
parte exercitus, East-Saxoniam profectns, in 
Maeldune castra posuit ; ubi tamdiu moratus est 
donec apud Hwitham urbs aedificaretur, et aedi- 
ficata firmaretur; cui magna pars populi quas 
sub manibus Paganorum erat, cum suis omnibus, 
se dedebant. JBstatis initio u^gelfleda Mer- 
ciorum domina cum Mercensibus, ad Tomweorth- 
igina perrexit, Deique auxilio ipsam urbem 
restauravit ; deinde Staeffordam tetendit, et in 

* Sax. Chron. a. 912. 

* FicceanJ] Beuefica. 

^ Sax. Chrou. 


* Leogereceastre.l Leicester. 

* Sax. Chron. a. 917, excepting 
two MSS., which with Florence 
have 914. 



septentrionali pla^a Sowje amnis arcera con- 
struxit.* Iliems nimis mag^na et dura. Athel- 
mo TVyllensi episcopo, in arcliiepiscopatum Doro- 
bernensem levato, successit Wulflielmus. 

Defuncto Hwicciorum episcopo Werefertho, a.d. 915. 
magnae scientiae et sanctitatis viro, -^thelhun J^!"f?hJ' 
abbas de Beorclea successit.* .^Estatis initio SiTheihi?'*' 
jEii^elfleda Merciorum domina urbem condidit iJSkeky 
quae Eadesbyri^ vocatur, ct in fine autumni alte- S?J!v?«d 
ram quae Waercwic nominatur.^ Pag-ani piratae, SS?rig*^d**'" 
qui ferme ante xix. annos derelicta Britannia ^JfjDanes 
Gallicas adierant partcs, de provincia quae fan™emer 
Lydwiccum* dicitur, ducibus cum duobus, Ohtero *^«s«^'*''"' 
et Hroaldo, Ang^Iiam redeunt, et circumnavig-ata 
West-Saxonia et Cornubia, tandem Sabrinae flu- 
minis ostium ingrediuntur : nec mora, terras Se- 
ptentrionalium Britonum invadunt, et cuncta quae 
circa fluminis ripam reperiunt pene diripiunt. 
Captum quoque in campo Yrcenefeld nuncupato capture the 
Britonum episcopum Cymelgeac, laetantes non cymeigeac. 
modicum, ad naves deducunt secum ; quem non 
multo post XL. libris argenti rex redemit £ad- 
wardus. Nec diu, omnis exercitus navibus ex- They are 
iliunt, versusque praedictum campum, depraeda- themenof 
tionis causa, iter arripiunt : sed eis repente Here- shire and 

-_ ^, -, Gloucester- 

fordenses et Glawornenses quampluresque ex shire. 
vicinis urbibus occurrunt, et cum eis proelium 
committunt : dux hostium Hroaldus fraterque 
ducis alterius Ohteres magnaque pars exercitus 
interficiuntur, caeteri in fugam vertuntur, et a 
Christianis in quoddam sepum* coguntur, ubi 

1 Sax. Ghron. a. 913. 

' SuccessitJ] According to the 
list of bishops of the Hwiccas 
given in Florence, the immediate 
successor of Wereferth was Wil- 
ferth, then iEthelhun. MSS. C. 

and L. follow the order of the 

3 Sax. Chron. a. 914. 

* Lydwiccum.'] Brittany. See 
Lappenberg*s England. 11. p. 

* Sepum.] r. Septum. 



tamcliu obsidentur, quoad obsides ea conditione 
darentur, ut quam citius possent de regno regis 
Eadwardi exirent. Idem itaque rex in australi 
plag-a Sabrinse fluminis, a Cornubia ad ostium 
fluminis Avense^ opportuna per loca suum divise- 
rat exercitum, ne piratas reg-iones illarum vasta- 
They rcut proviuciarum. Verum illi nocturno sub 

^vatchet and tempore iu plag^a orientali TVeced, et rursus in 
loco qui Portlocon dicitur, relictis in littore 
navibus, furtivam agunt prajdam; sed utraque 
vice caesi sunt omnes ab exercitu regis, praeter 
illos qui ad naves turpiter refu;^erant : ii tamen 
clade oppressi, quandam insulam quae Reoric^ 
nominatur petierunt, ubi tamdiu consederunt, 
quousque plures illorum essent fame consumpti : 
Theyfleeto unde nccessitate compulsi, prius ad Deomedum,^ 
thence to ' dciude autumuali tempore ad Hiberniam navi- 
Thurketu garuut. Post haec rex invictissimus Eadwardus 
fr!.mB^rdCum excrcitu Buccingabam perrexit, ubi xxx. 
Sfpton^" diebus consedit, et ex utraque parte amnis Usae 
•ubmit. munitiones aedificari fecit : quamobrem unus ex 
Danorum ducibus, Turketillus, et omnes nobiliores 
de Bedeforda, multique de Northhamtune coacti, 
se dederunt regi.* Defuncto Cuthardo, Lindis- 
famensi episcopo, Tilredus successit. 

Rex invictissimus Eadwardus, ante festivitatem 

S. Martini [11 Nov.], Bedefordam adiit, et eam 

bi^S^atown ^^^ inhabitatoribus ejus in deditionem accepit, 

®" '^® ^""* ibidemque per xxx. dies moratus, urbem in 

australi plaga amnis Usae condi praecepit.* 

^theiflaed jEg^elflcda Morciorum domina post Nativitatem 

builds ^ *^ 

cherbury, Domini duas urbes, Cyricbyriff videlicet et Wead- 

Weddes- ' J j o 

Cuthard bp. 
farne ob. ; 

A. D. 916. 


' Avena.'] The Avon. 

' ReoricJ] Flatholme in Bristol 

^ Deomedum.] Dimctia, South 

* Sax. Chron., where all these 
transactions of a. 915are assigued 
to a. 918. 

* Sax. Chron. a. 919. 



byrig, et tertiam, Runcofan, ante Nativitatem borouRh and 
cxdificavit/ ''""'"'"• 

Ante Nativitatem Johannis Baptistae [24 Jun.] a.d. 917. 
rex invictissimus Eadwardus Maeldunam usque^lS^t"* 
perrexit, ubi urbem reaBdificavit ; nec priusquam m»*«*®°* 
illam militum custodia muniret inde recessit. 
Eodem anno supra memoratus dux Turketil- Thorketu 
lus, pace et juvamine regis Eadwardi, cum suis l^cl 
omnibus Gallicas adiit partes.^ Venerabilis abbas 
Egbrihtus vi. kal. Julii injuste occiditur.^ Et 
post tres noctes ^Egelfleda Merciorum domina 
in terram Britonum, ad expug^nandam arcem apud 
Brycenanmere/ misit exercitum, qui, expug^natacaptureof 
arce, uxorem regis Britonum cum xxxiv. homi- SS^»%*ife. 
nibus captivos^ in Merciam adduxerunt. RoIIo Death oi 
primus dux Normannorum obiit, cui successit ^**"^ 
Wilhelmus filius ejus. 

Ex praecepto regis Eadwardi, civitas quae a.d.918. 
Toveceastre dicitur, ante Pascha, et altera post bu^ "**' 
Pascha, circa Rog^ationes, apud Wigingamere 
conditur. Post nativitatem Johannis Baptistas, be«ieRed by 
Pagani de Northamtune et de Leog^ereceastre, * *""' 
statuta pace violata^ Toveceastran adeunt, quam 
per totum diem impugnantes, expugnare moli- 
untur : sed illis qui intus erant summis viribus 
resistentibus, sibique in auxilium vicinis accur- 
rentibus, omnes in fugam vertuntur. Deinde fre- 
quenter in provincia Buccingamnensi noctu super 
imparatos irruentes, non solum de hominibus, sed 
et de jumentis praedam agunt, multosque inter 
Byrnwdaet-^gelesbyrig interficiunt. Eodemtem- xheDanes 
pore Paganorum exercitus qui East-Angliam etSJtteMat* 
Huntandun inhabitabant, relicta munitione quam InS^^iJSie^ge 

Bedford ; 

» Sax. Chron. a. 915. 
« Sax. Chron. a. 020. 
3 Sax. Chron. a. 916. xvi. kal. 

^ BrycenanmereJ] Brecknock. 

^ Sax. Chron. a. 016. xvi. kal. 



are defeated ; 

repulsed at 



and taken. 

takes Derby. 


in Huntandiin firmaverant, inlocoqui diciturTe- 
meseforda firmiorem sibi construxere; arbitrantes 
sane terram sibi ablatam inde se certamine re- 
cuperaturos esse. Inde ad expugnandam Bede- 
fordam prosiliunt; verum, adventu illorum co- 
gnito, urbem qui custodiunt ipsis in proelium 
occurrunt; congrediuntur> hostes vincuntur, in 
fug-am vertuntur, plurimi interficiuntur. Parvo 
interjecto tempore rursus de East-Anglia, East- 
Saxonia, et de Mercia Pagani conglobati, urbem 
quae Wig^ingamere^ dicitur, adeunt, et per totum 
fere diem impugnare non desinunt ; sed qui intus 
erant ^iriliter illam defendebant, hostesque abi- 
gebant : qui recedentes, maximam secum prae- 
dam reducunt. Post haec, ipso aestatis tempore, 
de proximis civitatibus et regionibus, quae sub 
potestate regis Eadwardi erant, multus populus 
undecunque collectus, Temesefordam pergunt, 
eamque obsident, impugnant, expug^nant, in- 
cendunt, diruunt, regemque Paganorum ducem- 
que Togleas cum filio suo, comite scilicet Man- 
nano, fratrem «quoque illius, omnesque se defen- 
dere volentes intei*ficiunt, reliquos capiunt, et 
quaeque reperiunt tollunt.* Exinde Danorum 
vires pablatim decrescebant, Anglorum vero in- 
dies crescebant. j^elfleda Merciorum domina 
ante kal. Augusti [1 Aug-.] Dorbeiam infringendo 
expugnavit, ipsamque provinciam obtinuit ; cujus 
ministri quatuor de carioribus, in porta urbis 
fortiter pugnantes, occisi sunt.^ Autumnali post 
haec tempore, de Cantia, Suthregia, East-Saxonia, 
et de urbibus regionibusque in vicino positis, 
non parva multitudo populi in unam congregata, 
unanimiter Coleceastram adiit, quam obsidione 

' Wiffiiiffamere.] Supposed to 
be Waymere Castle, on a small 
ishmd iiear Uishop's Stortford. 

' Sax. Chron. a. 921. 
^ Sax. Chron. a. 917. 


cingpentcs^ tamdiu imi^ugnant donec expugnent ; 
omnes autem, exceptis paucis qui aufugerant, 
interficiunt, et quicquid intus reperiunt diripiunt. 
Quod Dani £ast-Ang1iam incolentes gfraviter Tue Danei 
ferentes, suamque injuriam ulcisci cupientes, cum Maidon; 
piratis, quos in auxilium sibi contraxerant, ad 
Maeldunam profecti sunt, et eam tamdiu obsi- 
dentes impugnabant, quoad Anglis de finitimis 
locis auxiliarii yenissent; quos cum Dani adven- are repui»cd. 
tare vidissent, ab urbis impugnatione recesserunt. 
Hoc viso, Angli illos raag^no impetu persecuti, 
multa millia et de pimtis et de cajteris prostra- 
verunt, reliquos vero fugaverunt. Non multo EadTveard 
post rex invictissimus Eadwardus W est-Saxoni- Towcester. 
cam expeditionem ad Passanham duxit, et tamdiu 
ibi consedit donec urbs Toveceastra lapideo 
cingeretur muro : unde Danicus comes Tur- Thurfenh 
fertbus, quia regis diutius strenuitati resistere Eadweard. 
non valebat, cum civibus et provincialibus North- 
amtunensibus, Danis et Anglis, regi se dede- 
bat. His gestis, rex domum rediit, aliumque Huntingdon 
exercitum ad Huntandun e vestigio misit, ut 
oivitatem resarcirent et renovarent, et in ea 
custodes ponerent. Quibus patratis, omnes pro- 
vinciales illi, qui Danorum supererant crudelitati, 
se manibus illorum evasisse gaudentes, pacem et 
patrocinium regis petebant, eique sui deditionem 
offerebant. Paucis vero interjectis diebus, West- coichester 
Saxonico coadunato exercitu, ad Coleceastram 
rex abiit, et murum illius redintegravit, virosque 
in ea bellicosos cum stipendio posuit. Interim submission 

i-n &i. •«•. trC . ■!•*•■ oftheEast 

de East-Anglia et tast-Saxonia multi Anglorum, Angiian». 
qui ferme xxx. annos feritati Paganorum sub- 
jacebant, laeto animo se regi subjiciebant ; ad 
quem etiam Dani East-Angliam incolentes ve- 
nerunt, et se mari terraque nii quod regem offen- 
deret penitus acturos sacramento firmaverunt. 



A. D. 919. 

and York 
iiubraU to 

The Danei 
at Stamford 
submit to 

Death of 

Venit et Danorum exercitus de Grantebrycgreie, 
et illum in dominum et patronum dele^t, et hoc 
juramentis, ut ipse voluit, roboravit.* 

^g^elfleda Merciorum domina in principio 
anni, cum auxilio Dei, Leogereceastram pacifice 
acquisivit, et exercitum Danorum, qui ad illam 
pertinebat, ferme totum in deditionem accepit ; 
cui etiam Dani qui Eboraca; prassidebant, quidam 
pacto quidam juramento, iSrmaverunt se ij^sius 
voluntati et consilio in omnibus consensuros.* 
Hex invictissimus Eadwardus Senior, post Ro- 
gationes [31 Maii], cum exercitu Stanfordam 
profectus est, jSrmamque in australi plag^a amnis 
Welund arcem munivit, et non solum Danos qui 
in septentrionali plaga ejusdem amnis arcem 
tenebant, sed et omiies qui ad illam pertinebant, 
in deditionem accepit. Dum haec a^ntur, soror 
illius JBgelfleda, Merciorum domina, insignis 
prudentiae et justitiae virtutisque eximiae foemina, 
octavo anno ex quo sola regnum Merciorum 
strenuo justoque rexit moderamine, xix. kalend. 
Julii' obiit, et unicam filiam suam JEIfwynnam 
ex JBtheredo subregulo susceptam, baeredem 
regni reliquit ; cujus coi*pus Glawornam"^ delatum, 
in ecclesia Sancti Petri est honorifice tumulatum.^ 
Quod ut regi nunciatum est, Tomwurthigene 

' Sax. Chroa. a. 921. De- 
fuDcto Werstano Scirebumensi 
episcopo, successit iEthelbaldus. 
Add. alia manu. It is obvious, 
as well from the discrepance of 
dates as from the more circum- 
stantial narrative of Florence, 
that he must, in this part of the 
history, have had before him a 
MS. of the Chronicle varyiog 
considerably from any now ex- 

* Sax. Chron. a. 918. 

3 xi\. kal. Jtdii.'] Twelvedays 
before Midsummer. Sax. Chron. 

* Glawomam.'] Gloucester. 

' Tumulatum.] The date here 
given for the death of iEthelflaed 
is consistent with that of her 
eight years' rule over Mercia, 
after the death of iEthered, which 
happened in 912. The Chronicle, 
though assigning the same dura- 
tion to her govemment, places her 
death in 918, and again in 922 ; 
yet records the deposition of her 
daughter in 919. 



mox properavit/ eamquc suo dominio subjugavit. 

Inde movens exercitum, ad Snotingaham pro- Eadweard 

/. , ... repairs 

lectus est, captamque urbem resarcire jussit, et Nouingham. 
in ea Ang-los simul et Danos collocavit. Pro- xhe Mer- 
cessu vero temporis, piius Mercenses omnes et^irwweuh 
Danos Merciam inhabitantes, deinceps tres reges submit. 
Brytonum, videlicet Howel, Clyttwic, et Juthwal, 
cum suis populis, in sui ditionem obtinuit.^ 

Autumnali tempore rex invictissimus Ead- a. 0.020. 
wardus ad Thealwaele profectus est, ibidemque fomuis a 
urbem construxit, et ad ejus praesidium quosque TheiwHii. 
fortissimos de exercitu suo reliquit. Misit etiam Manchester 
in Northhymbriam Merciorum exercitum, ut ur- "**°' 
bem Mamcceaster restaurarent, et in ea fortes 
milites collocarent.* Post haec ab -^lfwynna JEifwyn 
nepte sua potestatem reg^i Merciorum penitus *^* 
ademit, et in West-Saxoniam duci praecepit.* 

Rex invictissimus Eadwardus Senior, ante Na- a.d. 921. 
tivitatem Johannis Baptistae [24 Jun.] cum ex- S?ndi*atown 
peditione Snotingaham adiit, et, in australi ripa*»°**>«^*"*"^' 
fluminis Trentae, urbem, contra urbem quae in 
altera ripa sita erat, aedificavit, et inter utramque 
firmum pontem fieri mandavit. Inde cum exer- and one at 
citu ad Beadecanweallan profectus, non longe 
ab ea urbem construxit, et in illa milites viribus 
robustos posuit. Eo tempore rex Scottorum^^submission 

_,.__, -^ of the Scot- 

cum tota gente sua, Keig-noldus^ rex Danorum tuh and 
cum Anglis et Danis Northhymbriam incolentibus, kingt, 

^ Sax. Chron. a. 922. De- 
functo Athelstano Wiltuniensi 
episcopo, successit Odo. Add, 
(Uia 7nanu, 

^ Sax. Chron. a. 923. 

3 Ib. a. 919. 

* Rex Scottorum.^l Constan- 

* Reignoldus.^i Regnald was a 
son of Guthred, who, it is said, 
was a son of Horthaknud, king 

of Lethra, but had been sold 
as a slave to a widow at Whit- 
tingham in Lincolnshire, from 
whom he was redeemed by the 
ecclesiastics, and raised to tlie 
throne of Deira. Guthred died 
in 894, leaving three sons; Niel, 
Sihtric, and Regnald. See Sim. 
Dunelm. De Gestis, a. 883, ejusd. 
Hist. Dunelm. Eccles. 11. 14. and 
Suhro, Hist. af Danm. 11. 25. 




and of 



A. D. 922. 

rex etiam Streatcledwalorum cum suis, regem 
Eadwardum Seniorem sibi in patrem et domiimm 
elegerunt, lirmumque cum eo Ibedus pepigerunt.^ 
Clito JEtlielwardus, reg^is Eadwardi germanus, 
?he*«t2eiing XVII. kal. Novembris [16 Oct.] defunctus, Win- 
^theiweard; ^^j^j^^ defcrtur ct sepclitur. Hwicciorum epi- 

scopo yEthelhuno defuncto, Wilferthus successit. 
A.D.92S. Defuncto Bernecho- Saelesieusi episcopo, suc- 

Bernegbp.of .^ rr j 

seiseyob.; ccssit Kcnredus. 

cenred. luvictissimus rcx Ang^lorum, Eadwardus Se- 

D^ath of^* nior, qui cunctis Bi^tanniam incolcntibus, Anglo- 

kingEad- rum, Scottorum, Cumbrorum, Danorum, pariter 

^ccewion of et Brytouum populis gloriosissime praefuit, post 

multas res egregie gestas, regni sui anno xxiv**., 

in regia villa quse Fearndun* nominatur, indi- 

ctione xv., ex hac vita transiens, JBthelstano filio 

regni gnbernacula reliquit ; cujus corpus Win- 

toniam delatum, in Novo Monasterio regio more 

Se*2theiin sepclitur. Nou multo post filius ejus ^Elfwardus 

^ifweard. apud Oxcnafordam decessit, et sepultus est ubi 

et pater illius. ^thelstanus vero in Cingestune, 

id est in Regia Villa, in regem levatur, et bono- 

rifice ab Athelmo Dorubernensi archiepiscopo 

consecratur : cujus temporibus oritur puer stre- 

nuus Dunstanus in West-Saxoniae finibus.* 

Strenuus et gloriosus rex Anglorum -^thel- 
stanus sororem suam, cum magno honore et 
gloria, Northhymbrorum regi Sihtrico, Danica 
stirpe progenito, in matrimonium dedit.* 

Ignei per totam Angliam visi sunt radii in se- 
ptentrionali plaga coeli ; nec multo post Northan- 
sihtricdies; hymbrorum rex Sihtricus vita decessit, cujus 


A. D. 925. 


A D. 926. 


» Sax. Chron. a. 924. 

* Bemecho.'\ This bishop, Flo- 
rence informs us, was consecrated 
by archbishop Plegmund, and 
Malmesbury (De Pont. lib. ii.) 
iuserts his name, accompanied by 

the note, ' quem ordinator suus 
Pleimundus archiepiscopus ido- 
neum fuisse pronunciat.' 

3 Feamdun.'] Fariugdon. 

* Sax. Chron. 


regnum rex JSthelstanus, filio illius Guthfertho, Guthfenh 

... . , hiii son 

qui patri m regnum successerat, expulso, suo expeiied. 
adjecit imperio.^ Omnes etiam reijes totius Al- Thekingt 
bionis, regem scilicet Occidentalium Brytonum submit?" 
Huwal, dehinc regem Scottorum Constantinum, 
reg-emque Wentorum^ Wuer,* proelio vicit et 
fugavit. Aldredum quoque, filium Eadulfi, deEaWredex- 
regia urbe, quae ling^ua Anglorum Bebbanbyrig* Bambo!**"* 
nominatur, expulit. li omnes, ubi se viderunt '""^ ** 
non posse strenuitati illius resistere, pacem ab eo 
petentes, in loco qui dicitur Eamotum, iv. idus 
Julii [12 Jul.l convenerunt, datoque sacramento, a. d. 023. 
nrmum cum eo foedus pepig^erunt.^ Linciisfame. 

Tilredus Lindisfarnensis episcopus obiit ; cui berht of ' 
Wig"redus successit. Defuncto Tunbrihto Licet- tucce^ed*by 
feldensi episcopo, successit Mlle. liST** *"** 

Hwicciorum episcopo Wilfertho defuncto, suc- wiiSrth^' 
cessit Cinewoldus. Jf^Sfci^ob.; 

Domnanise praesul Eadulfus obiit, et in Cri- SSfeSl? 
diantune est sepultus. „^?;^^'-, 

* Eadulf bp. of 

Vir eximise sanctitatis Frithestanus Winto- crediton ob. 
niensis episcopus, ordinato pro se in episcopatu priJ^gf^^J* 
viro religioso Byrnstano, Wintoniam resedit.^ J^J^Y.^»^» 
Hic vir sanctus fuit, quotidie missam pro de- g»cMcded by 
functorum requie cantavit, nocte coemeteria cir- 
cuivit, pro animarum salute psalmos decantavit. 
Quadam vice hoc agens, dum expletis omnibus 
subjungeret, 'Requiescant in pace,' subito voces, 
quasi exercitus infiniti e sepulchris, audivit re- 
spondentium, * Amen.' 

Sanctus Frithestanus obiit.^ a.d. 933. 

Strenuus rex Anglorum ^thelstanus, quia rex stanob. *' 
Scottorum Constantinus foedus, quod cum eo 

1 Sax. Chron. 

2 Wentorum,] The people of 
Gwent, or Monmouthshire. 

* Wuer.] Uwen; Sax. Chron. 

* BebbanbyrigJ] Bamborough. 

* Sax. Chron. a. 931. 

* Sax. Chrou. a. 932. 

K 2 






tine's 8on 
given aa 

A. D. 933. 

^lfeah bp. 
of Winton. 

A. D. 936. 

Otto ; he 

A.D.934. pepigerat, dirupit, classica manu pervalida, ct 
equestri exercitu non modico ad Scottiam pro- 
ticiscitur, eamque maxima ex parte depopulatur:* 
uude vi compulsus rex Constantinus, tilium suum 
obsidem cum dignis muneribus illi dcdit, paceque 

st.*B5rattan rcdintcg^rata, rex in West-Saxoniam rediit. Eo- 
dem anno sanctus Bymstanus Wintoniensis epi- 
scopus obiit/ 

Religiosus monachus -^lfegus, cogfnomento 
Calvus, B. Dunstani propinquus, suscepit epi- 
scopatum Wintoniensis ecclesiae.* 

Romanorum nonagesimus Otto rcg^navit an- 

«jnSpOTOT °^^ XXXVI. et mensibus decem. Huic rex An- 
glorum ^thelstanus unam sororum suarum dedit 
in conjug-em.* 
A.D.9S7. Hiberniensium multarumque insularum rex 

Braiuuiburhf P^ganus Anlafus, a socero suo rege Scottoinim 
Constantino incitatus, ostium Humbrse fluminis 
yalida cum classe ingreditur; cui rex i£lthel- 
stanus fraterque suus clito Eadmundus, in loco 
qui dicitur Brunanburh^ cum exercitu occur- 
rerunt, et proelio a diei principio in vesperum 
tracto, quinque regulos, septemque duces, quos 
adversarii sibi in auxilium conduxerant, inter- 
fecerunt ; tantumque sanguinis quantum eate- 
nus in Anglia nullo in bello fusum est fudcrunt ; 
et reges Anlafum et Constantinum ad naves 
fugere compellentes, magno reversi sunt tripudio. 
Illi vero summam infoelicitatem de interitu sui 
exercitus consecuti, cum paucis redeunt in sua.* 
Strenuus et gloriosus rex Anglorum -^thel- 

* Sax. Chron. a. 933. 

» Ib. a. 934. Wlfelmo Doru- 
bemiae archiepiscopo, Athelmi 
successore, defuncto, Odo in pri- 
matum Cantias eligitur. Add, e 
inarg, C. et B. 

^ CoiyMg^em.] A. D. 930. See 

Lappenbcrg's England, ii. p. 

* Sax. Chron.^ where see the 
celebrated poem composed on 
occasion of this battle ; also in 
Warton*s H. of Engl. Poetry, 
vol. I. p. Uvi, edit. 1840, with 



stanus, decimo sexto regni sui anno, indictione a.d. 940. 
XIV., vi. kal. Novembris [27 Oct.], feria iv,, apud ^"ihiitun; 
Glawornam e vita decessit,' et ad Maidulfi ur-gSSSSd.*' 
bem delatus, honorifice est turaulatus ; cui frater 
suus Eadmundus, xviii''. aetatis suas anno, in 
reg-num successit.^ 

Northhymbrenses, fidelitati, quam magnifico a. D.941. 
regfi Angloruni Eadmundo debebant, infidelitatem umbri^ ' 
praeferentes, regem Northmannorum Anlafum forkinff." 
sibi in regem elegerunt.^ Eodem anno iElfredus of sh^burae 
Scireburnensis episcopus obiit. 

Mag^nificus rex Anglorum Eadmundus, quin- A.D.942. 
que civitatcs Lindicolinam, Snoting^aham, Deor- SilJrpSJiet. 
beiam, Leg-ereceastram et Stanfordam, manibus FiTeBiigh». 
Danorum penitus extorsit, totamque Merciam in 
sui potestatem redegit. Hic Dei servo Dun- Dunatan 
stano summus, et ejus consiliis ^loriosus, a quo ^cbi^f^.^ 
diversis honoribus sublimatus, Glaestonias, in qua ^^^' 
educatus est, abbatis jure, praeficitur.^ Willelmus Death ot 
dux Normannorum, filius Rollonis, xvi. kal. Ja- NoraSd/; 
nuarii [17 Dec.] occiditur ; cui successit Bichar- S"^"" ^*^ 
dus filius ejus. 

Magnifico regfi Eadmundo cum sua regina A.D.943. 
sancta JBlfgiva filium peperisset Eadgarum, san- Eadgarbonu 
ctus abbas Dunstanus audivit, quasi in sublimi, 
voces psallentium atque dicentium, ' Pax Anglo- 
rum ecclesiae, exorti nunc pueri, nostrique Dun- 
stani tempore.' Eodem anno idem rex Aniafum Baptism of 

. . , i Anlafand 

reg^em, cujus supra memmimus, de lavacro Regnaid. 
sanctae regenerationis suscepit, regioque munere 
donavit : et parvo post tempore Reignoldum 
Northanhymbrorum reg-em, dum ab episcopo 
confirmaretur, tenuit, sibique in filium ado- 

* Sax. Chron. 

* Ib. a. 943. Defuncto Scire- 
bumensi episcopo yEthelbaldo 

successit iElfredus. Add, alia 
manu. B. 



A. D. 945. 

gives Cum 

A. D. 946. 

Murder of 
Eadmuud ; 

A.D.944. Magnificus rcx Anglorum Eadmundus duos 
S^^Anuf reges, Anlafum regis, videlicet, Sihtrici filium, et 
«ndRegnaid. Reiguoldum Guthfcrthi fiUum, de Northhymbria 
wiffnedbp. expulit, eamque suae ditioni subegit.* Wigredo 
Arnaob. Lindisfamensi episcopo defuncto, Uhtredus snc- 
Eaidredsue- ccssit ; Quo mortuo, Scxhelm loco ejus ordinatur, 


sed paucis mensibus evolutis defungitur, pro quo 

Aldredus consecratur. 

Magnificus rex Anglorum Eadmundus terram 

Cumbrorum depopulatus est, illamque regi Scot- 
Mliwim^of torum Malculmo eo tenore dedit, ut terra mari- 
s.otiand. q^^ gjjjj fidelis existeret^ 

Magnificus rex Anglorum Eadmundus, dio 

festivitatis S. Augustini, Anglorum doctoris [26 

Maii], dum in regia villa, quas Anglice Pucele- 

circe^ dicitur, suum dapiferum e manibus pessimi 

cleptoris Leovae, ne occideretur, vellet eripere, 

quinque annis septemque mensibus regni sui 

peractis, indictione iv., septimo kal. Junii [26 

Maii], feria iii., ab eodem interficitur, et Glas- 

stoniam delatus, a B. Dunstano abbate sepelitur. 

Elld/ed^*'° **' Mox proximus haeres Edredus, fratri succedens, 

regnum naturale suscepit, et xvii. kal. Septem- 

bris [16 Aug.], die Dominica, in Cingestune a S. 

Odone Dorubernensi archiepiscopo rex est con- 

secratus. Hic, ut suus germanus prius egit, 

totam Northhymbriam in suum dominium redegit, 

et a Scottis, ut sibi fideles essent, juramentum 


A. D. 949. Wlstanus, Eboracensis archiepiscopus, pro- 

J^^^g^^^^^oj ceresque Northhymbrenses omnes, in villa quae 

to?r^"™' dicitur Taddenes-scylf,* egregio regi Anglorum 

' Sax. Chrou. 

* Pucelecirce.'] Pucklechurcb. 

^ Sax. Chron. ; but less cir- 
cunistantially than Floreuce. A° 
048. Defuncto Kenredo Saelesi- 

ensi episcopo, successit Gnthar- 
dus. Add, aiia manu* Eodem 
anno uxor regis Ottonis, nomiiie 
Eadgyva, soror ipsius Edredi et 
Eadmundi decessit. B, 

* Taddenes-sctfif,'] Tadcaster. 


Edredo fidelitatem juraverunt, sed non illam diu 
tenuerunt ; nam quendam Danica stirpe progpe- 
uitum, Yrcum nomine, super se regem levave- 

Pro intidelitate Northhymbrensium, egregius a.d. 950. 
rex Ang-lorum Edredus totam Northhymbriam S?i*iJrtii- 
devastat; in qua devastatione monasterium quod SjjSS^unit. 
dicitur In-Hripum, a S. Wilfrido episcopo quon- 
dam coustructum , igne est combustum. Redeunte 
vero domum rege, exercitus de Eboraca erum- 
pens civitate, in loco qui dicitur Casterford,- de 
extrema parte exercitus regis multam stragem 
dedit ; unde rex nimis oifensus, voluit illico red- 
ire, et totam illam terram penitus delere : ve- vrc deposcu. 
rum hoc cog-nito, Northhymbrenses timore per- 
territi, Yrcum, quem sibi regem praefecerant, 
abjecerunt ; regis injurias bonoribus, detrimenta 
muneribus expleverunt, ejusque ofifensam pe- 
cunia non modica placaverunt.' 

Sanctus JElfegus, cognomento Calvus, Wen- A.D.951. 
tanus episcopus, qui B. Dunstanum monachatus or wtnton' 
et presbyteratus gradu decoravit, huic vitae mo- jSiieeds,* ** 
dum fecit^* cui ^lfsinus in episcopatum suc- 

Inclitusrex Anglorum Edredus Eboracensem A.D.952. 
archiepiscopum Wlstanum in Juthanbyrig ar-^jjp-^^-^ 
ctam posuit in custodiam, quia frequenter apud *' Jedburgb. 
eum certis e& causis accusabatur. Jussit etiam Many put to 
cives Theodfordenses quam plures occidere, in Thetford. 
ultionem abbatis Aldelmi injuste ab eis occisi.* 

^thelgarus Cridionensis praesul, xxi°. accepti a.d. 953. 
episcopatus anno, vitam in Christo finivit, ibi-^!ofcre- 
demque sepultus est ; pro quo, beati Dunstani ^^^^oid* 


» Sax. Chron. aa. 947, 948, * Caster/ord.] Chesterford. 
where Vrc is called Yryc. Eric 

was a son of the Uauish king ' Sax. Chron. a. 948. 
Harald Blataud. See Lappen> 
berg, II. p. 124. * Sax. Chron. 



A. D. 954. 

released ; 
the «ee of 

A. D. 955. 

Death of 
king Eadred, 

of Eadwig. 

Deatb of 
Lewis king 
of the West 
Franks, and 
son of the 

A. D. 956. 


Abp. Wulf- 
stan ob. ; 

abbatis consilio, vir venerandus iElfwoldus fun- 
ctus est praesulatus officio. 

Wlstano Eboracensi archiepiscopo, a custodia 
soluto, episcopalis honor apud Dorceceastre re- 

Egregius rex Anglorum Edredus x**. anno regni 
sui ag^rotavit et desperatus est, qui missa celeri 
legatione, confes.sionum suarum patrem, beatum 
scilicet Dunstanum abbatem, accersivit; quo 
festine ad palatium tendente, et medium jam iter 
peragente, vox desuper clare sonuit, ipso audi- 
ente, * Rex Edredus nunc in pace quiescit.' Ad 
hanc vocem equus cui insedit, pondus vocis an- 
gelicaj ferre non valens, absque ulla sessoris lae- 
sione, cum interitu sui, in terram corruit. Regis 
autem corpus Wintoniam defertur, et ab ipso 
abbate Dunstano in Veteri Monasterio sepulturas 
honestissime traditur ; cujus fratruus, clito Ead- 
wius, regis scilicet Eadmundi et sanctse MLfgiyad 
reginae filius, monarchiam imperii suscepit, et 
eodem anno in Cingestune, ab Odone Doru- 
bemiae archiepiscopo, rex consecratus est. 
Eodem anno Luduwicus, rex Occidentalium 
Francorum, iSlius Karoli regis et filiae regis An- 
glorum Eadwardi Senioris, obiit. Liutolfus quo- 
que, filius Ottonis imperatoris, et alterius filiae 
ejusdem rcgis Eadwardi, obiit, et sepelitur in 
choro monasterii Sancti Albani Moguntiae. 

Beatus Dunstanus abbas, a rege Anglorum 
Eadwio pro justitia asscriptus, mare transiit, et 
ab Arnulfo regiae stirpis viro honorifice susce- 
ptus, in monasterio quod Blandinium^ dicitur, sub 
exilii sui tempore, mansionem accepit, Wlstanus 
Eboracensium archiepiscopus vii. kal. Januarii 

* Sax. Chron. 

I ^ Blandinium,'] The abbey of 
I Blandiiiy or St. Peter, at Gheut. 



[26 Dec.] defunctus, in Undalan* tumulatur;- 

cui vir reverendus Oscytellus successit. by"tkl^i. 

Rex Anglorum Eadwius^ quoniam in commisso a. d. 957. 
regimine iusipienter egit, a Mercensibus et North- SSs^nd 
hymbrensibus contemptus relinquitur, et suus Si^Jna",?.' 
jjermanus, clito Eadgarus, ab eis rex eli^itur ;^ JSe^Mw^to 
sicque res regum sejuncta est, ut flumen Ta- SS^w^^fead-** 
mense reg^um disterminaret amborum. MoxrfJnstan 
rex Mercensium Eadgarus B. Dunstanum ab- '***^^***' 
batem cum honore et gloria revocavit.* Ex- cenwaid bp. 
curso dchinc parvi spatii tempore, pastor Wig^or- ob.^^inVtwi 
nicnsis ccclesise Coenwaldus, vir magnae humi- '^*^*^****'* 
litatis et monasticae professionis, defungitur : pro 
quo beatus abbas Dunstanus ad episcopatum 
eligitur, et ab Odone Dorubernensi archiepiscopo 
consecratur ; cui etiam anno sequenti rex Mer- and aiso to 
censium Eadgarus Lundoniensem ecclesiam, pio ^°"**"°- 
pastore'^ viduatam, commisit regendam.^ 

.^lsius Dorsetensium episcopus obiit, cui a.d. 953. 
Byrhthelmus, vir mitis et modestus, humilis et ("^f^heimf) 
benignus, successit. Sanctus Odo Dorubernise ^'^^1^0^^ 
archiepiscopus reg-em West-Saxonum Eadwium ^JI^1^^°* 
et JSlfgivam, vel quia, ut fertur, propinqua illius raus^lSdwfg 
extitit, vel quia illam sub propria uxore adama- *°** ^^^e^^- 
vit, ab invicem separavit.^ Eodem anno idem Archbiahop 
archiprsesul, vir quidem clarus ingenio et virtute **° * 
laudabilis, spiritu quoque prophetise poUens, hu- 
manis excessit rebus, angelorum manibus ad 
Paradisum deductus. Huic successit Wentanus sueceeded by 
episcopus ^lfsinus,^ et pro ipso ad episcopatum of wintoi^* 

* Undalan.'] Oundle. 

* Sax. Chron. a. 957. 

3 Sax. Chron. Jiid^ng from 
the few lincs in which the events 
of £adwig's reign are dismissed 
iu the Chronicle, it would seera 
they were peuned durin^r the 
reign of Eadgar. 

* Sax. Chron. a. 959. 

* Pio pastore,'] Byrhthelm. 

* Sax. Chron. 

^ M\fsinus,'\ See the account of 
his simoniacal acquirement of the 
archiepiscopal dignity in ' Flores 
Historiarum/ p. 196 ; R. Wen- 
dover, i. p, 407. 



andheby WintoDiensis ecclesise ordmatus est Brihthel- 
mus, W ellensis episcopus v' 



tha Alps. 
Death of 

of Eadgar. 

^lfsinus Dorubemensis archiepiscopus, dum 
^^ruh« to*' Romam pro petendo pallio tenderet, in Alpinis 
montibus g^elu niveque obstrictus defecit.^ Rex 
West-Saxonum Eadwius, iv. annis regni sui per- 
actis, defunctus, Wintoniae in Novo Monasterio 
est sepultus ; cujus regnum suus germanus, rex 
Mercensium Eadgarus, ab omni Anglorum po- 
pulo electus, anno setatis suae xvi°., adventus vero 
Anglorum in Britanniam quingentesimo decimo, 
trecentesimo autem sexagesimo tertio ex quo 
sauctus Augustinus et socii ejus Angliam vene- 
runt, suscepit, divisaque reg^na in unum copula- 
Byrhtheim vit. Byrhthelmus Sumorsetensium episcopus 
canterbaiV: ad archiprsesulatum Cantwarise sedis deligitur ; 

deposed, and j . j . . . . • j 

succeeded by scd quia ad tantam rem mmus erat idoneus 

Dunstan. .... » o t i*^ -i* 

judicio omnium/ ad rehctam nuper ecclesiam 
suam rediit. Dehinc beatus Dunstanus, Athelmi 
archiepiscopi ex fratre nepos, Glaestoniae abbas^ 
post Hwicciorum et Lundoniensium episcopus, ex 
respectu divino et sapientum consilio, primae 
metropolis Anglorum primas et patriarcha in- 
stituitur : a quo et caeteris sapientibus ipse rex 
Anglorum Eadgarus dccenter instructus, passim 
improbos oppressit^ rebelles sub asperitatis cor- 
rectione redarguit, justos et modestos dilexit, 
Restoration dcstructas Dci ecclcsias renovavit et ditavit, ab- 

ofchurches ... i... -i • .. j i i 

aiidmonas- jectis cx coenobiis clcncorum nemis, ad laudem 


' Obstrictus d^ecit.'] Malmes- 
bury (De Pont. lib. i.) and Wen- 
dover (i. p. 407) inform us, that 
i£lfsige, when ^^ ad recipiendum 
paliium Romam per Alpes con- 
teudebat, ibi nivali -frigore gela- 
tus, nihil aliud remedii commi- 
nisci potuit quam ut exentera- 
toruni equorum adhuc spirantibus 
extis immergeret pedcs, quibus 

sancti (Odonis) sepulchrum vio- 
larat; sed, nec sic algore defi- 
ciente sed potius invalescente, 
vitam flagitiosam morte misera 
terminavit." For the account of 
the violation of the tomb, see the 
same authorities. 

^ Judicio omnium,'\ Jussus a 
rege Cantuaria discedit, atque 
ad relictam, etc. Editt, 


summi Creatoris, monachorum et sanctimonialium 
catervas a^g^regavit, et plusquam xl. monasteria 
cum eis constitui jussit; quos omues ut fratres 
honorabat, et ut filios carissimos diligpebat, ad- 
monens per se pastores, quos ipsis prdeposuit, ut 
illos regulariter et irreprehensibiliter vivere ad- 
monerent, quatenus Christo et sanctis ejus in 
omnibus placerent. Erat itaque vir discretus, 
mitis, humilis, benignus, liberalis, misericors, 
armipotens, bellicosus, jura regni bellica pote- 
state regaliter prote^ens ; populum in obsequio 
principum, principes ad justitiam imperiorum for- 
mavit, leges rectas instituit, regno tranquil- 
lissimo potitus est : neque bello alium lacesserc, 
neque lacessitus inferre alii bellum necesse ha- 
buit; sed regni sui fines prudentia, fortitudine, 
justitia, temperantia, quoad vixit, Deo auxili- 
ante, custodivit; et quoniam iram ferocis leonis 
contra inimicos habuit, non solum insularum 
principes et tyranni illum pertimuerunt, verum 
etiam reges plurimarum gentium, ipsius audi- 
entes sapientiam et strenuitatem, quidam timore 
atque terrore perculsi sunt, quidam vero pro sua 
munificentia eum diligebant, honorabant, magni- 
ficeque laudabant. Imperator etiam primus The emperor 
Otto, qui suam amitam in conjugem babebat, girut?" ' 
mira illi munera direxit, et cum eo pactum fir- fo?^n*° 

r» •. alliance 

missimdB pacis nrmavit. wuh him. 

Sanctus Dunstanus ad Romuleam urbem pro- a.d. 96o. 
fectus, indictione tertia, pallium a Johanne papa g™t?" 
suscepit: sicque per pacis itinera ad patriam^"*®' 
remeavit. Paucis exinde mensibus interjectis, oswaw 

1. ... 1. . . . ' j. j.- made bp. of 

regalia petit limina, januam regiae pietatis sug- winton. 
gestione preceque pulsat humillima, ut religio- 
sum, mitem, humilemque monachum, sui proede- 
cessoris Odonis fratruelem, B. Oswaldum, quem 
in timore divino, sanctisque virtutum operibus 



A. D. 963. 

bp. of Wln- 
ton ob.; 

verissime probaverat excrevisse, promoveret ad 
poDtificale decus Wig^orniensis ecclesias. Annuit 
rex Ead^arus quod sanctus petebat Dunstanus, 
Guthheard ot ab ipso inthrouizatur ad summum sacerdotium 
S:rilS3 beatus Oswaldus. Defuncto Guthardo Saelesi- 
ensi episcopo, successit iElfredus. 

Sanctus -dEthelwoldus/ venerabilis abbas, a B. 
Danstano educatus, mortuo Brihthelmo, episco- 
patum Wintoniensis ecclesise suscepit ; et eodem 
anno, jussu regis expalsis clericis, Vetus Mo- 
dergy nastcrium cum monachis instituit. Hic namque 

cxpeUed; . . . «t • J u 

moiiksesta. rcffem, cuius cximius erat consiliarius, ad hoc 

blished. o > J ^ > 

maxime provocavit, ut clericos a monastenis ex- 
pelleret, et monachos sanctimonialesque in eis 
collocari juberet.* 

Rex Anglorum pacificus Eadgarus Ordgari 

ducis Domnaniae filiam, ^lfthrytham nomine, post 

mortem viri sui ^Ethelwoldi, gloriosi ducis Ori- 

entalium Anglorum, in matrimonium accepit;' 

his offspring. ex qua duos filios, Eadmundum et iEthelredum, 

suscepit. Habuit etiam prius ex ^gelfleda 

Candida, cognomento Eneda,^ Ordmseri ducis filia, 

Eadwardum, postea regem et martyrem ; et de 

sancta Wlfthrytha, virginem Deo devotissimam 

Mgnks^**- Eadgitham. Eodem anno rex idem monachos in 

ITSi?".*"*^ Novo Monasterio et in Middeltune coUocavit, et 

MiddletoD. ' 

illis iEthelgarum, istis Cinewardum abbates con- 

A. D. 964. 


^ ^thelwoldus.'] Abbendonen- 
sis ecclesiae. L. add. 

* Sax. Chron. Vice vero S. 
iEthelwoldi, Abbendoniae abbas 
constituitur Osganis, ejusdem 
monasterii monachus ; sed quia 
ecciesiam Abbendonensem ante 
susceptum episcopatum dedican- 
dam reliquerat, post sui conse- 
cratiouem et ipsam una cum H. 
Duustauo et aliis nounullis co- 

episcopis suis in honore Dei 
genitricis Mariae consecravit, v. 
Kal. Jan. [28 Dec]. Add, L, 

3 Accepit.'] Sax. Chron. For 
the romantic story of iEIfthryth 
(Elfrida) see W. Malm. § 157. 
G. Gaimar apud Petrie, v. 3601 
seqq., Bromton. 

* Eneda,'] i. e. The Duck. 

* Sax. Chron. 



Rex Anglorum pacificus Eadgarus^ in mona- a. d. dc?. 
sterio Rumesige, quod avus suus rex Anglorum Rom*8ey: 
Eadwardus Seuior coustruxerat, sanctimoniales fibisT''^" 
collocavit, sanctamque Maerwynnam super eas 
abbatissam constituit. 

Rex Anglorum pacificus Eadgarus, monachis a. d. oes. 
in Exanceastra congre^atis, virum religiosum Ex«e?r' 
Sidemannum illis abbatis jure praefecit. Mortuo bolr E*hi?^ 
Aldredo Lindisfarnensi episcopo, successit Al- dfsVarnVSb.; 

«.:„- iElfaig 

oiixo, succeedt. 

Rex Anglorum pacificus Eadgarus S. Dun- a.d. 009. 
stano Dorubernensis, et B. Oswaldo Wig^or- ^ur^^x- 
niensis, et S. JEthelwoldo Wintoniensis ecclesife Siercla^''®™ 
episcopis praecepit, ut, expulsis clericis, in ma- f"j^^J2Sl 
joribus monasteriis per Merciam constructis mo- 
nachos collocarent. Unde S. Oswaldus, sui voti secuiar 
compos eflectus, clericos Wigorniensis ecclesia; peued*f^m 

,.,,,.. . . j Worcetter. 

monachilem habitum suscipere renuentes de mo- 
nasterio expulit; consentientes vero hoc anno, 
ipso teste, monachizavit, eisque Ramesiensem 
coenobitam Wynsinum, magnse religionis virum, 
loco decani prajfecit.* 

Sancti ac venerabilis antistitis Swithuni reli- A.D.970. 
quiae, peractis a sepultura ejus cx. annis, in- o/lt.^sw?" 
dictione xiii., idus Julii [15 Jul.], feria sexta, ***'"• 
sublatae sunt de monumento a S. ^thelwoldo, 
venerabili praesule, et ab iElfstano Glaestoniensis, 
et JEthelgaro Novi Monasterii abbatibus, et in 
basilica Apostolorum Petri et Pauli decentissime 
sunt reconditae. Eodem anno Osulfus Wiltoni- osuifbp. of 
ensis praesul obiit, et in Wiltonia tumulatus est; ^ifgTr" " 
pro quo vir venerandus ordinatus est iEIfgcarus.- 

* Wynsinum prafecit,'] 

Hist. Rames. c. xx. 

^ jEl/garus,'] The authorities 
vary with regard to the order of 
succession of ^fgar and ^lf- 

stan: MS. B. and Malmesbury 
(De Pont. lib. ii.) agree with the 
text ; while, according to the list 
at the end of Florence, aud the 
other MSS., iEIfstan appears as 


A. D. 971. Clito Eadmundus, regis Eadguri iSIius, obiit» et 
SdSundl"*^ ^^ monasterio Rumesige honorifice est sepultus.^ 
roen*°iElr-'' Eodem anno Alfegus Suthamtunensium dux 
ordgwSb. obiit, et Glasstonide tumulatus est. Non multo 

post Ordg^arus dux Domnaniae^ socer regis Ead- 

gari, decessit, et in Exanceastre sepultus est. 
A. D. 972. Rex Anglorum paciiScus Eadgarus Novi Mo- 
Jnhe*NeIi nasterii ecclesiam, a patre suo rege Eadmundo 
wlStin.** inceptam, a se vero periectam, honorifice dedi- 
iEifwoid bp. care praecepit. Eodem anno iElfwoldus Domna- 
ob. ' * **" niae praesul xix*. episcopatus sui anno decessit, 
oakytei abp. ct iu Cridiantuno sepultus requiescit.* Defuncto 

Eboracensi archiepiscopo Oskyteilo, suus pro- 
^cTeids pinquus S. Oswaldus, Wigorniensis episcopus, 

pro eo in archiepiscopatum eligitnr. 
A.D.97S. [Stephanus papa c.xxxiv.*] : a quo sanctus 
cewet thT Oswaldus pallium suscepit. Rex Anglorum pa- 
Sonsecrat^ cificus Eadgarus, suas aetatis anno xxx^., in- 

and anointed i... . .. » :% -m«->. r-m-m -mA- ••t ^» 

atBath; dictioue prima, quinto idus Mau [11 Mauj, die 
Pentecostes, a beatis praesulibus Dunstano et 
Oswaldo, et a caeteris totius Angliae antistitibus, 
in Civitate Acamanni benedicitur, et cum maximo 
bonore ct gloria consecratur, et in regem ungi- 

saiisround tur. Intcrjecto deinde tempore, ille cum ingenti 

Britain tOi xa«i«t»j..» • ^ 

chetter: classc, septentrionali Brytannia circumnavigata, 
payhim^' ad Lcgionum Civitatem appulit; cui subreguli 
rowwSSJ €jus octo,* Kyuath, scilicet, rex Scottorum, 
Malcolm rex Cumbrorum, Maccus plurimarum 
rex insularum, et alii quinque, Dufnal, Siferth, 
Huwal, Jacob, Juchil, ut mandarat, occurre- 
runt, et quod sibi fideles et terra et mari co- 

theiminediate successor of Osulf. I ^ Stephaniis papa cxxxiv.] 

Defuncto iElfredo Saelesiensi epi 
scopo, successit Eadelmus. Add. 
alia manu. 

' Sepultus,'] Sax.ChroD.a.972. 

^ Requieacit.'] Cui Sidemannus 
successit. Add. alia tnanu. 

This should be BenedictVI., who 
reigned from 972 to 974. 

^ Subreguli ^us octo.] The Sax. 
Chron. says six, but does not 
give the names. 



operatores esse vellent, juraverunt : cum quibus 
die quadam scapham ascendit, illisque ad remos 
locatis, ipse clavum g^ubernaculi arripiens, eam 
per cursum fluminis Dese perite g^ubemavit, omni- 
que turba ducum et procerum, simili navigio 
comitante, a palatio ad monasterium S. Johannis 
Baptistas navigavit; ubi facta oratione, eadem 
pompa ad palatium remcayit : quod dum intraret, 
optimatibus fertur dixisse, tunc demum quemque 
suorum successorum se gloriari posse reg^em An- 
glorum fore, cum tot reg^ibus sibi obsequentibus, 
potiretur pompa talium honorum. Sumertunen- Byrhtheim 
sis episcopus Brihthelmus obiit^ et in Wyllum^ ob.'; 
humatus est ; cui successit Middeltunensis abbas cyneweard 

-^ . - succeeds. 


Hoc anno terrae motus per totam Angliam A.D.974. 
factus est maximus. [Ebergerius archiepiscopus ^«".riibp. 
Coloniensis obtulit in sempiternum Scottis mona- ^tow^the 
sterium Sancti Martini in Colonia, quibus primus Mi^in^^af ^' 
praefuit abbas Minborinus ScottusJ. ^1*12,*^ 

Ang^Iici orbis basileus, flos et decus antecesso- a. d. 975. 

. /* T^ 1 • Death of 

rum regum, pacincus rex Eadgarus, non minus king Eadgar. 
memorabilis Anglis quam Romulus Romanis, 
Cyrus Persis^ Alexander Macedonibus, Arsaces 
Parthis, Karolus Magnus Francis, postquam 
cuncta reg^aliter consummavit^ anno setatis suae 
XXXII''., regni autem illius in Mercia et Northhym- 
bria xix**., ex quo vero per totam Angliam re- 
gnavit xvi**., indictione tertia, viii. idus Julii [8 
Jul.], feria quinta, ex hac vita transivit, filium- 
que suum Eadwardum et reg-ni et morum haere- 
dem reliquit : ^ corpus vero illius Gla^stoniam 
delatum, re^o more est tumulatum.^ Is itaqueof Eadgar'» 

___ naval pro- 

dum viveret lli.DC. robustas sibi congregaverat ceedingji. 

' Wyllum.'} Wells. See *A 
brief History of the Bishoprick of 
Somerset/ edited for the Camden 

Society by the Rev. Joseph Hun< 

ter, F.S.A. * Sax. Chrou. 

' Hist. Rames. cap. xxxvi. 


naveSy ex quibus, Paschali emensa solennitate, 

omui anno iu orientali, in occidentali, in septentrionali insulas plag^a coadunare, 

et ad occidentalem cum orientali classe, et, illa 

remissa, ad borealem cum occidentali, ipsaque 

remissa, cum boreali ad orientalem classem remi- 

gare^ eoque modo totam insulam omni sestate 

consueverat circumnavigare, viriliter hoc agens 

ad defensionem contra exteros regni sui, et suum 

Hia adminis- suorumque ad bellicos usus exercitium. Hieme 

jStlJfc*^' autem et vere, infra regnum usquequaque per 

omnes provincias Anglorum transire, et quomodo 

legfum jura, et suorum statuta decretorum a prin- 

cipibus observarentur, neve pauperes a potenti- 

bus praejudicium passi opprimerentur, dilig^enter 

solebat investigare. In uno fortitudini, in altero 

justitia) studens, in utroque reipublica) et regni 

utilitatibus consulens. Hinc hostibus circum- 

quaque timor, et omnium sibi subditorum erga 

eum excreverat amor: cujus decessu totius regni 

status est perturbatus, et post tempus laetitiae, 

quod illius tempore stabat pacifice, coepit tribu- 

jGifhere latio undiquc advenire ; nam princeps Merciorum 

m^u!'' ^lfere quampluresque regni primates, magnis 

obcoecati muneribus, abbates cum monachis de 

monasteriis, in quibus rex pacificus Eadgurus 

eos locaverat, expulerunt, et clericos cum uxori- 

heisopposedbus suis introduxeruut. Sed huic vesaniae viri 

wine, M\{- timorati, dux Orientalium Anglorum ^Ethelwinus, 

Byrhtnoth. Dei amicus, et suus germanus -^lfwoldus, et 

Byrhtnothus comes, vir religiosus, restiterunt; 

et, in synodo constituti, se nequaquam ferre posse 

dixerunt, ut monachi ejicerentur de regno, qui 

omnem religionem tenuerunt in regno: congregato 

dein exercito, monasteria Orientalium Anglorum 

Eadweard maxima strenuitate defenderunt.^ Dum ha;c 

elected king. __________„^______^___________^_____^^______________„_____ 

' Sax. Chron. Hist. Rames. cap. xxxviii. Ingulph. 


aguntur, de rege eligendo mag^na inter regni 
primores oborta est dissensio ; quidam namque 
regis filium Edwardum, quidam vero fratrem 
illius elegerunt ^gelredum. Quam ob causam 
archipraesules Dunstanus et Oswaldus, cum co- 
episcopis, abbatibus, ducibusque quam plurimis, 
in unum convenerunt, et Eadwardum, ut pater 
suus praeceperat, eleg^erunt ; electum consecrave- 
runt, et in regem unxerunt.^ Cinewardus Su- cyneweard 
mertunensis episcopus obiit. Cometes stella ob* ° 

.1.. * . o ^ comet. 

autumnali tempore visa est.* 

Fames valida Angliam invasit. Quo anno A.D.970. 
vir magnificus dux Oslacus injuste expellitur baiuhed. 

In East-Anglia, apud villam quae Cyrtling* a.d. 977. 
nominatur, maxima synodus celebratur.^ Dehinc K^itHiT^oD: 
apud Kalne, regiam villam, dum aliacelebraretur, ^idmt 
totius Augliae majores natu, qui ibidem congregati ^' 
fuerant, excepto sancto Dunstano, de solario 
corruerunt, quorum quidam mortui sunt, qui- 
dam vero mortis periculum vix evaserunt.^ 
Tertia apud Ambresbyrig sjmodus celebrata est. ^^^ 
Domnaniae pra&sul Sidemanuus obiit ; ^ cui Alfri- sidemm b^. 

,^ ofCiedifcon 

CUS SUCCeSSlt. ob. 

Rex Anglorum Eadwardus, jussu novercae suae a.d. 978. 
JBIfthrythae reginae, in loco qui Corvesgeate dici- E^^e^at 
tur, a suis injuste occiditur, et apud Werham non mweS^^nli 
regio more sepelitur ; cujus frater ^Egelredus, ^'***^* 
clito egregius, moribus elegans, pulcher vultu, 
decorus aspectu, indictione sexta, die Dominica, 
xviii. kal. Maii [14 Apr.], post Paschalem festi- 

* Osbern, Vita Dunstani. 

' Sax. Chron. 

' Sax. Chron. Defuncto Al- 
garo Wiltunensi praesule, suc- 
cessit i£lfstanus abbas Sancti 
iEthelwoldi apud Abbendoniam : 

illi substituitur Siricius. Add. 
alia manu, B, 

* Sidemannitsobiit,'] Cujuscor- 
pus Abbandoniam defertur, et in 
porticu S. Pauli Apostoli illic 
decenter humatur. L, Add, 



A flery 


Corpse of 

yitatem^ a sanctis archiprsesulibus Dunstano et 

Oswaldo^ et decem episcopis, in Cyngfestuney ad 

iEifwoidbp. rerai fastigium est consecratus.^ -^lfwoldus Dor- 

ofSherbume 7 . . , ... . • o • u 

ob. setensium episcopus obiit, et in Scireburnan 

sepultus est.- Nubes per totam Angliam, media 
nocte, nunc sang^inea, nunc ignea yisa est; 
dehinc, in radios diversos et colores varios mu- 
tata, circa auroram disparuit.^ 

Dux Merciorum ^lferus cum multitudine 

populi Werham venit, sanctumque corpus pre- 

"hSfuSbil!^. tiosi regis et martyris Eadwardi de tumulo suble- 

vari prsecepit ; quod dum esset nudatum, sanum 

atque incolume ab omni clade et contagione est 

inventum : lotum deinde, novisque vestimentis 

indutum, ad Sceaftesbyrig' est delatum, et honori- 

fice tumulatum.^ 

A. D. 980. ^thelgarus Novi Monasterii venerabilis abbas, 

S&ui"oS; defuncto Eadelmo, sexto nonas Maii [2 Maii], 

^ccmSs! Seolisigensis ecclesiae prsesulatum suscepit. £o- 

dem anno Suthamtonia a Danicis piratis devasta- 

tur, et ejus cives omnes fere vel occisi, vel ca- 

TheNorth- .ptivi suut abducti. Nec multo post Tenetland 

tateThanet insulam idem devastat exercitus. Quo etiam 

•hire. *" anno Civitatis Leg^onum provincia a Norwegen- 

sibus piratis devastatur.* 

Sancti Petroci confessoris monasterium in 
Comubia devastatum est a piratis, qui anno 
SJJSSfhire praeterito Suthamtoniam devastarunt : qui deinde 
5?undeSd.*^^ iii Domnania, et in ipsa Comubia, circa ripas 
^ifktanbp. maris, frequentes praedas agebant. ^lfstanus 
sigeric **** " Wiltoniensis episcopus defunctus, Abbandoniae^ 

succeeds. i*< o o* • • • ^ 

sepelitur;* pro quo Sincius episcopatum susce- 

A. D. 981. 


' Sax. ChroD. aa. 978 and 979, 
the latter evidently wrong^, as in- 
consistent with the indiction. 

* Sax. Chron. « 

' Sax. Chron. a. 979. 
* Sax. Chron. a. 980. 
^ AbbandtmuB.'] Sicut ipse op- 
taverat, honorifice. L, add. 


pit/ Eximias vir relig^ionis Wulstanus Glasto- wuirstnn 

j , . . ^ dean of 

niensis decanus obiit. Giastonbury 

Ad provinciam Dorsetensium tres naves pira-*^A.D.982. 
tarum applicuerunt, et Portland devastarunt. ^J»'^ 
Lundonia igne cremata est. Suthamtanensium [JJfJSS*** 
dux -^thelmarus, et Suth-Saxonum dux Ead-S?"*-,. 

' The ealdor- 

winus decesserunt, et istius corpus Abbandoniae^ SSiS?*^* 
illius vero "Wintoniae in Novo Monasterio sepul- Eadwine ob. 
tum est, Hereluve Sceaftesbyriensis, et Wlfwin Hereiufti 
Werhamnensis abbatissa) de hac vita transierunt. shafteebury 
[Eodem anno Romanorum imperator Otto Secun- o«odefeat. 
dus, cum in partes Graeciae devenisset, Saraceno- «»»«saracen8; 
rum exercitum, terras Christianorum depopulatu- 
rum, obvium habuit, cum quibus proelium iniit, 
caesisque multis ex his et illis, victor extitit. 
Quo domum revertente, Otto, filius fratris sui 
Liutolfi, filii imperatoris Ottonis Primi, et filiae hia nephew 
regis Anglorum Eadwardi Senioris, obiit.' 

Dux Merciorum Alferus, regis Anglorum Ead- Thi e^dor- 
gari propinquus, decessit, ejusque ducatum filius J^^^- 
suus Alfricus suscepit,* SS?**'* ^^ 

Sanctus u£theIwoIdus Wintoniensis episcopns, a.d.984. 
indictione secunda/ kal. Augusti [1 Aug.], e secu- to!ofwtoton 
lo migravit ; cui successit Bathonicus abbas -^l- Juw^^**** 
phegus.* Hic in monasterio, cui Deorhyrste voca- 
bulum est, religionis susceperat habitum.^ 

Venerabilis monachus Eadwinus Abbandu- a.d.985. 
nensi monasterio abbatis jure praeficitur.^ Kyne- SS>T?f* 

I ...^___-_ AMngdon. 

' Siriciusepiscopatttm8U8cepit,'\ 
Some confusion preyails in the 
order of succession of the bishops 
of Wilton ; in the list at the end 
of Florence, iElfstan stands be- 
fore ^fgar, while in Malmes- 
bury (De Pont. lib. ii.) it is the 
reverse ; Sigericus (Siricius) then 
foUows. For iElfgarus two MSS. 
have Wulfgar, as in the printed 
editions of Florence's text, and 
Sax. Chron. 

• Sax. Chron. 

' Secunda,"] An error appa- 
rently for ' duodecima.' 

• HabUum.'\ Domnus etiam 
Osgarus abbas AbbendoniaB per 
idem tempus diem clausit ulti- 
mum. L, add, 

• Pr<Bficitur,] For this entry 
MS. L. (a. 984—5) has * Erat 
tunc majordomusregiae ^fricus 
quidam praepotens, fratrem ha- 
bens Edwinum institutione mo- 

L 2 



bp. ofWella 
ob.; Sigegar 

A. D. 986. 





Abbot Min- 
borinus ob. ; 
suceeeded by 

A. D. 987. 

A fever and 

A. D. 988. 

The Danes 



Goda and 




sacceeded by 

A. D. 989. 

wardo Wellensi episcopo defuncto, successit 
Sigarus abbas. 

Rex Anglorum ^gelredus, propter quasdam 
dissensiones, civitatem Hrofi obsedit, et visa ca- 
piendi illam difficultate, iratus discessit, et terras 
Sancti Andreae Apostoli devastavit.* Dux Merci- 
orum AlfricuSy JBlferi ducis filiuSy Anglia expelli- 
tur.^ [Minborinus abbas Scottus, in monasterio 
S. Martini in Colonia obiit xv. kal. Aug-usti [18 
Jul.], die Dominica ; Kilianus ei successit]. 

Hoc anno duae retro saeculis Anglorum genti 
incognitas pestes, scilicet, febris hominum, et lues 
animalium, quae Anglice Scitta vocatur, Latine 
autem fluxus iuteraneorum dici potest, totam An- 
gliam plurimum vexaverunt, et clade pervalida 
tam homines afficiendo, quam animalia penitus 
consumendo, per omnes fines Anglise inedicibili- 
ter desaevierunt.* 

Wecedport a Danicis piratis devastatur^ a 
quibus etiam' satrapa DomnaniaBy Goda nomine,^ 
et miles fortissimus Strenwoldus, cum aliis non- 
nullis perimuntur; sed tamen ex illis pluribus 
occisis, Angli loco dominantur funeris. B. Dun- 
stanus archiepiscopus, indictione prima, xiv. ka- 
lend. Junii [19 Maii], Sabbato/ obiit, cui successit 
^thelgarus, primus in Novo Monasterio abbas a 
B. JEthelwoIdo Wintoniae factus, post Australium 
Saxonum episcopus.* 

wdEthelgaro Dorubemiae archiepiscopo successit 
Siricius^ Wiltunensium episcopus, qui, clericis a 

nachum : hic apud regem pretio 
exegit ut frater ejus Abbendoniae 
abbas praeficeretur, quod et fa- 
ctum est.' 

* Sax. Chron. 

' Sax. Chron. a. 985. 
' Sax. Chron. a. 986. 

* Sabbato.'] In988,xiv.kal. Jun. 
fell on a Saturday ; but, a. 1012, 

Florence renders ' Satemes d»g * 
by Sabbatum. 

^ EpiscopttsJ] Cui sedes tunc 
erat apud Selesium ; illique soc- 
cessit Ordbrihtus ad Selesium. 
C. B. Add, alia manu. 

* iStrictiM.] To this archbishop 
Sigeric ilSlfric dedicated his Ho- 



Cantuaria proturbatiSy monachos induxit. De- a.d. 990. 
functo Alsio Lindisfarnensi praesule, Aldhunus uidifSiJSi*' 

SUCCeSSlt. ceeded by 

Eodeni anno Gipeswic Dani depopulati sunt, ^*^'*^"^^ 
quorum duces fuerunt Justin, et Outhmund TheDanes 
filius Steitan ;' cum quibus non multo post stre- ^uii^of **^ 
nuus dux Orientalium Saxonum Byrhtnothus Jjjj^^j^' 
juxta Mselduuan proelium commisit; sed utrin- ^*'"^***'*"'**- 
que infinita multitudine caesa, ipse dux occubuit ; 
Danica vero fortuna vicit.* Quo insuper anno, Tribute iirtt 
Sirici, Dorubernensis archiepiscopi, et ducum Danes. 
iEthelwardi et Alfrici consilio, Danis tributum, 
quod erat decem millia librarum, primitus datum 
est, ut a crebris rapinis, cremationibus, et homi- 
num occisionibus, quas circa ripas maris frequen- 
ter agebant, desisterent, pacemque firmam cum eis 
tenerent.' Sanctus Oswaidus archiepiscopus mo- ^^J^^^ 
nasterium Ramesege, quod ipse et Dei amicus ^^^ 
dux Orientalium Anglorum ^SBthelwinus con- 
struxerunt, divino adjutus auxilio, et confortatus 
adminiculo ^scwii Lincolniensis episcopi, sexto 
idus Novembris [8 Nov.], feria tertia, conse- 

Sanctus Oswaldus archiepiscopus, indictione a.d. 991. 
V., secundo kal. Martii [29 Feb.], feria secunda, ob.?" 
transien.s ex hac vita, regni coelestis gaudia con- 
scendit,^ et Wigomiae iu ecclesia sanctae Mariae, 
quam ipse a fundamentis construxerat, requie- 
scit; cui venerabilis Medeshamstudensis^ abbas Eaid^ 

' suceeedt. 

Aldulfus successit, pro quo Kenulfus abbatis 

lure funffitur. Nec diu post excessum beati Death «f 

J ^ xr iBthelwine. 

» SteitanJ] See the treaty with 
these chieftains in the ' Ancient 
Laws and Institutes of England.' 

' Sax. Chron. See the poem 
un the battle of Maldou and death 
of Byrhtnoth in ' Analccta Anglo- 
Saxonica/ p. 131. 

3 Sax.Chron.a. OQI^andagain 
a. 993. 

* Hist. Rames. cap. lxii. 

* Sax. Chron. 

* 3IedeshaMstudensU.'] Of Pe- 


Oswaldi^ egregiae dux memoriae -^thelwinus, Dei 
amicus, defunctus est/ qui fratribus suis -^thel- 
woldo, et Alfwoldo, et iBgelsino, licet junior 
setate, illos tamen mansuetudine, pietate, bonitate, 
et justitia excellebat, et, ut vir maximaB hone- 
statis et munditiae, Paradisi civibus, uti credilibet, 
est allectus; cujus corpus maximo cum honore 
Rameseg^iam delatum, a sancto Alphego Winto- 
A fleet niensi episcopo est tumulatum.* Consilio jussuque 

collected at . a i ^n i i • 

London. TCgis AngloFum ^gelrcdi, procerumque suorum, 
de tota Anglia robustiores Lundoniae congregatae 
sunt naves, quas rex, lectis instruens militibus, 
illis Alfricum, cujus supra meminimus, et Tho- 
redum duces, JSIfstanum Wiltoniensem, et -^9Esc- 
wium^ episcopos praefecit, mandans ut, si quo 
modo possent, Danorum exercitum in aliquo 
^ifric sends portu circumvallando comprehenderent. Verum 
and fleet to dux Alfricus clanculo nuntium ad hostes mittens, 

the Danet. 

hortatur ut sibi consulerent, et praecaverent ne 
ab exercitu regis improvise circumvenirentur : 
ipse vero dux, exemplum flagitii singulare, nocte 
quas praecessit diem quo cum Danis Angli statue- 
rant fortiter dimicare, clam omnibus ad classem 
profugit Danicam, et cum eis mox fcedam iniit 
gjf«aj^<»^^« fugam. Quod ubi cognovit classis regia, fu- 
gientes insequitur : nec mora, ex illis una tantum 
navis capitur, omnique in ea multitudine caesa, 
spoliatur, caeteris per fugam lapsis, solum Lun- 
donienses cum Orientalibus Anglis fortuito casu 
occurrerunt, commissoque prcelio, multa millia 
Danorum occiderunt; insuper etiam ducis Alfrici 
navem, cum militibus et armis, ipso per fugam 
vix elapso, ceperunt, et victores extiterunt.^ 
A.D. 993. Hoc anno praedictus exercitus Danorum Beb- 

sackedr"^*banburh infregit, et omnia quae in ea sunt 

^ — — _— ._^ — — ~— 

* Sax. Chron. 1 ^ ^scwium.'] Bishop of Dor- 

^ Hist. Rames. cap. lxii. I chester. 



reperta secum asportavit ; debinc ad ostium Hum- Lincuey «ui 

«/!•• !•• •■^•1 Northum* 

Drae numinis cursum suum dirigens, in Lindesege briaravacwi- 
et in Northhymbria^ multis yillis incensis homini- 
busque csesis^ mag^nam prsedam cepit ; contra 
quos provinciales quamplures cong^Iobati pro- 
peranter ascenderunt; sed cum proelium essent Treachery of 
commissuri, duces exercitus^ Frana videlicet^ thog?*t, and 
Frithogist, et Godwinus, quia ex paterno ge- 
nere Danici fuerunt, suis insidiantes, auctores 
fugae primitus extiterunt. Eodem anno, jussu^ir?ar 
regis JEg-elredi, excascatus est Alfgurus, prsedicti 
ducis Alfrici filius.^ 

Anlafus rex Norreganorum* et Sweinus rex a.d. m. 
Danorum, die Nativitatis sanctae Marise [8 Sept.], s^hf Stlick 
xciv. trieribus Lundoniam advehuntur, quam 5S{JJli«'|jnd 
mox effringfere et incendere conantur ; sed, Dei ElHl^^Krat, 
suseque genetricis Mariae juvamine, non sineniSS!**^ 
parvo detrimento sui exercitus a civibus repel- 
luntur : unde, furore simul et tristitia exasperati, 
eadem die recesserunt inde, et primitus in East- 
Saxonia, et Cantia, circaque ripas maris, deinde 
in Suth-Saxonia, Suthamtunensique provincia 
villas incendunt, agros devastant, et, sine respectu 
sexus, quamplures ferro et flamma absumunt, 
praedamque ingentem agrunt. Ad postremum vero, 
equos sibi rapientes, multasque per provincias 
debacchando discurrentes, ne sexui quidem mu- 
liebri, vel innocuae parvulorum pepercerunt setati, 
quin universos atrocitate ferina contraderent xbey reeeive 

txibute. and 

morti. Tunc rex ^gelredus, procerum suorum winterat 

* Sax. Chron. 

' Rex Norreffanorum,'] This 
was the famous Norwegian kinp^ 
Oiaf Tryggvason, who, aiter bis 
conversion and baptism by a 
hermit on one of the Scilly 
islandsy became a most cniel 
persecutor of his pagan coun- 
trymen. He perished by leap- 

ing overboard with the survi- 
vors of his crew, in the battle 
of Svoldr (a. 1000), against the 
combined fleets of his former ally, 
Svein king of Denmark, and 
Olaf of Sweden^ See the Treaty 
between him and Athelred in the 
* Ancient Laws and Institutes of 


southamp. consilio, ad eos legatos misit^ promittens tribu- 

tum et stipendinm ea conventione illis se datu- 

rum, ut a sua crudelitate omnino desisterent; 

qui petitioni regis acquiescentes^ ad suas regn^essi 

sunt naves^ et sic ad Suthamtun totus cong^rega- 

tus exercitus ibidem hiemaverunt ; quibus de 

tota West-Saxonia stipendium dabatur; de tota 

vero Anglia tributum, quod erat xvi. millia libra- 

Aniafi» rum, dependebatur. Interea, jussu regis MgeU 

Andover; rcdi, W mtonieusis episcopus Alphegus, nobilisque 

dux ^thelwardus regem Anlafum adierunt^ obsi- 

dibusque datis^ illum ad regiam villam Andeafa- 

ran^ ubi rex manebat, cum honore deduxerunt ; 

quem rex honorifice suscepit, confirmari ab epi- 

scopo fecit, sibi in filium adoptavit^ regioque 

promiset not muncre donavit : ille vero se non amplius ad An- 

Engiand gliam cum exercitu venturum^ regi JBgebredo 

army. promisit, et ad naves postea rediit, aestateque 

imminente ad patriam devectus, sua promissa 

bene custodivit.* 

A.D.995. Cometa visus est. Siricio Doruberniae archi- 

Ab^^si^eric episcopo succcssit Alfricus monachus Glastonien- 

c^e?bV sis^ Wiltuniensium episcopus, illique successit^ 

wuS^.^M/ad Wiltuniam Brihtwoldus. Lindisfame-Ii dici- 

wtwL^'"**' tur insula quae a vulgo Halig-ealond appellatur : 

in mari sita est, maris recessus quotidie intran- 

tibus siccum prsebet iter. In hac insula sedes 

episcopalis fuit Cuthberti et antecessorum ejus^ 

5st.'<?utE successorum quoque multo tempore. Ea vero 

iwht. tempestate, qua Hinguar et Hubba Angliam 

vastaverunt,* Eardulfus, qui tunc episcopus erat 

Lindisfamensis ecclesiae, cum his qui in ecclesia 

erant, incorruptum S. Cuthberti corpus tollens, 

insulam reliquit, propter barbarorum immanita- 

tem, et per aliquot annos incertis sedibus cum S. 

* Sax. Chron. ' Vastaverunt,'] A. D. 875. 



Cuthberti corpore vagabatur, donec in loco quiseeofLin- 
Cuneg^aceastre dicitur, episcopalis cathedra esset remored to 
locata, quod factum est tempore ^Elfredi reffis «treet, 

A 1 *^ . ^ , andthence 

Anglorum. Post annorum curricula multorum, to Durham. 
regnante -^gelredo rege Ang^lorum, corpus san- 
ctum, sicut oraculo coelesti praemonstratum fuerat, 
in Dunhelmum perlatum est, atque sedes episco- 
palis ibidem constituta. Idcirco sanctus Beda 
Lindisfarnensem ecclesiam ponit, ubi primitus 
sedes erat episcopalis; tempore namque Beda; 
nulla erat cognitio Dunhelmi. Anno vero ab in- 
carnatione Domini nostri Jesu Christi d.cccc.xcv., 
sedes episcopalis in Dunhelmum translata est. 

Alfricus Doruberniae archiepiscopus consecra- a.d. 99«. 

. l Abp. ^lfrie 

tUr. consecrated. 

Danorum exercitus, qui remanserat in Anglia, ^- ^- ^^» 
circumnavigata West-Saxonia, ostium Sabrinse enterthe^ 
fluminis intravit, et nunc septentrionalem Bry- raJi^' 

. • ^-^ t • • -rv • Comwall, 

tanniam, nunc Cornubiam, nunc m Domnania Devon, etc.; 
Wecedport devastavit, villisque quamplurimis in- 
censis, multas hominum strages dedit. Deinde, land in the 
Penwithsteort* regirato, in ostium fluminis Ta- 
mera) Domnaniam et Comubiam sequestrantis 
devectus, navibus prosilivit, nulloque prohibente, 
usque ad Lydefordam suum incendium continua- 
vit, et csedes hominum reiteravit. Ad haec etiam burn Tavu 
Ordulfi Domnaniae primatis monasterium, quod ****'* ^' 
Teavistoce nominatur, combussit, ingentique 
praeda onustus, ad naves repedavit, eodemque in 
loco hiemavit.^ 

Memoratus Paganorum exercitus ostium fln- a.d. 998. 
minis quod Frome dicitur appulsus, Dorsetaniam ?avt^*Dor- 
maxima ex parte devastavit ; dein frequenter In- "un^diV 
sulam Vectam adiit, saepe Dorsetaniam repetiit, Hau" *°** 

' Sax. Chrou. 

' Penwithsteort,] Tlie Land's 

3 Sax.Chron. Defuncto Sigaro 
Wellensi cpiscopo, succcssit Al- 
wiuus. Add. alin manu. 



A. D. 999. 

The Danei 



nnd ntvage 


They sail to 





and Man. 

A.D. 1001. 

Invention of 
St. Ive. 

moreque solito praedas institit^ et quotiescuDque 
in Vecta jacuit, de Sutb-Saxonia, et de Sutham- 
tunensi provincia sibi victum accepit. Adversus 
tantam tempestatem multotiens congreg^tus est 
exercitus^sed quotiens prceliumessentcommissuri, 
Ang^li^ aut insidiis^ aut aliquo infortunio impediti, 
terga verterunt, et bostibus victoriam dederunt.* 

Saepe dictus exercitus Pag^anorum ostium Ta- 
mensis fluminis ingressus, per flumen Meode- 
weage Roveceastram advebitur, eamque paucis 
diebus obsidione cinxit. Ad quos repellendos con« 
globati Cantwarienses, asperum cnm eis proelium 
ineunt, sed multis ex his et illis csesis, Dani loco 
dominantur funeris. Hinc equites effecti, occiden- 
talem Cantias plagam ferme totam sunt demoliti. 
Qua re cognita, rex Anglorum ^gelredus, suo- 
rum primatum consilio, et classem et pedestrem 
congjegavit exercitum; verum dum paratas es- 
sent naves, duces exercitus de die in diem mbram 
cceptis innectentes, populum graviter vexabant. 
Ad ultimum vero, nec classica nec pedestris 
manus quicquam communis utilitatis agebat, 
praeter populi laborem, pecunias perditionem, 
hostium incitationem.^ 

Danorum classis praefata hoc anno Nortman- 
niam petit. Rex ^Egelredus terram Cumbro- 
rum fere totam depopulatus est. Hic suae classi 
mandavit, ut circumnavigata Septentrionali Bry- 
tannia, in loco constituto sibi occurreret ; sed vi 
ventorum praepedita non potuit: insulam tamen 
quae Monege dicitur devastavit.* 

Inventio corporis sancti Ivonis archiepiscopi.' 
Memoratus Paganorum exercitus de Normannia 

' Sax. Chrou. Domnaniae prae- 
sule iElfrico defuncto, successit 
Alfvtroldus, iliique alter Alf- 
woldus. Add, alia manu. 

* Sax. Chron. 

' Archiepiscopi,'] For the full 
particulars of this discovery see 
Hist. Rames. cap. lxviii. 


Ang^Iiam revectus, ostiuin fluminis Eaxae ing^redi- The Danes 
tur^ et mox ad expugnandam urbem Exancea- Exet^. 
stram eg^reditur ; sed dum murum illius destruere 
moliretur, a civibus, urbem viriliter defendenti- 
bus, repellitur; unde nimis exasperatus, more 
solito villas succendendo, agros depopulando, 
homines caedendo, per Domnaniam vagatur. 
Quare Domnanienses, et Sumersetunenses insattieat 
unum congregati, in loco qui dicitur Penho, cer- 
tamen cum eis ineunt; sed Angli, pro militum 
paucitate, Danorum multitudinem non ferentes, 
fug-am capessunt; illi vero multa strag^e facta 
victores existunt. Deinde adeptis caballis, per 
totam fere Domnaniam pejora prioribus mala 
gesserunt, ingentique prseda capta, naves repe- 
tierunt. Inde ad Vectam Insulam cursum direxe- Th« oanes 

ravage tbe 

runt, et modo in ea, modo in Suthamtonia, modo l^^^f 
in Dorsetania, nullo obsistente, diu solitae prsedas H«ntB* «nd 

*^ Donetshiie. 

institerunt, et in homines ferro, et in villas igne 
sunt in tantum grassati, ut cum illis nec classica 
manus navali, nec pedestris exercitus certare 
auderet proelio terrestri: idcirco et regi lion 
parva moestitia, et populo indicibilis inerat tri- 

Rex Anglorum ^gelredus, habito consilio a.d. 1002. 

..1 ..1 1 «x Tx • Trlbotepaid 

cum regni sui pnmatibus, utile duxit a DanistotheDanes. 
dextras accipere, illisque, ut a malis cessarent, 
stipendium dare, et placabile tributum solvere. 
Hujus rei gratia dux Leofsius ad eos est trans- 
missus, qui cum venisset, stipendium et tributum 
ut acciperent flagitavit. Illi vero legationem 
ejus libenter amplectentes, petitis acquieverunt, 
et, pro tenenda pace, quantum tributi sibi depen- 
deretur statuerunt. Nec diu post xxiv. millia 
librarum illis persolvebantur. Interea idem dux iEficmui- 

* Sax. Chron. 


deredby Leofsius nobilem virum Eafic, summum regpis 
prsepositumy occidit^ unde rex ira succensus, 

jEtheired patda illum expulit. Eodem anno Emmam, Sa- 

£mma! xonicc JSIfg^ivam vocatam^ ducis Nortmannorum 
Primi Ricardi filiam, rex iEgelredus duxit uxo- 

TransiatioD rcm. Aldulfus archipraesul Eboracensis^ coepi- 

ofSt.Oswald . - , ... i_ X • !_• !• • • 

abp. scopis, abbatibus, presbyteris, monachis^ religiosis 

quoque viris agg^regatis, sancti Oswaldi archiprae- 
sulis ossa, anno regis Anglorum JSg^elredi xxv^ 
indictione xv., xvii. kal. Maii [15 Apr.], feria 
quarta, e tumulo levavit, et in scrinio, quod para- 

Eaiduif abp. vemt, houorifice locavit : et non multo post, id est, 

" secundo nonas Maii [6 Maii], ipse defuuctus, in 

ecclesia Sanctae Mariae Wigorniae est sepultus ; 

succeeded by cui succcssit abbas Wlstauus. Quo etiam anno 

Wulfstan. *^ , , .^ A -.. . 

Massaereof rcx ^grelredus omnes Danos An^liam inco- 

theDaoet. , ^ ° . ^ . ^ . 

lentes, majores et minores, utriusque 3exus, 

occidi jussit ; quia illum suosque primates vita 

regnoque privare, et totius Angliae dominium 

suae ditioni conati sunt subdere.^ 

A.D. 1003. Hoc anno rex Danorum Swein, per insilium, 

Exeter. ^ incuiiam, et traditionem Nortmannici comitis Hu- 

gonis, quem regina Emma Domnaniae praefecit, 

civitatem Exanceastram infregit, spoliavit, mu- 

rum ab orientali usque ad occidentalem portam 

destruxit, et cum ingenti praeda naves repetiit. 

Post haec autem, cum Wiltoniensem provinciain 

dcvastaret, fortis exercitus de Suthamtunensi et 

Wiltonensi provinciis congregatus, viriliter et 

constanter adversus hostes puguaturus, ascendit ; 

sed cum tam prope essent exercitus, ut alter al- 

Treachery of terum vidcrc quivissct, Alfricus dux supra me- 

maniEifric. moratus, qui loco ducis Anglis tunc extitit, anti- 

quas artes statim prodidit, et, simulata infirmi- 

tate, voraere coepit, dicens se magnam infirmita- 

* Sax. ChroD. 


tem incurrisse, et ob hoc cum hostibus dimicare 
nequivisse; cujus inertiam et timiditatem ut 
vidit exercitus, a suis inimicis sine pugna divertit 
moestissimus : unde dictum est in antiquo pro- 
verbio, ' Tremescente duce in proelio, caeteri 
omnes proeliatores efficiuntur pavidiores/ Svvein 
autem videns Anglorum inconstantiam^ ad civi- 
tatem Wiltoniam suum duxit exercitum, eamque 
devastavit et incendit. Simili quoque modo 
Searebyriam consumpsit, et post suas naves re- 
petiit.^ [Kilianus abbas Scottorum Sancti 
Martini, ipseque Scottus, obiit xix. kal. Ja- 
nuarii [14 Dec.]. Helias Scottus post eum 

Rex Danorum Swein cum sua classe North- a.d. 1004. 
wic advectus, illam devastavit et incendit. Tunc N^michr* 
magnae strenuitatis dux East-Anglorum Ulfke- \tV^n him 

. 1 . . . .. . andUlfkytel; 

tel, quia ex improviso vemt, nec contra eum 
spatium congregandi exercitum habuit^ cum ma- 
joribus East-Angliae habito consilio, pacem cum 
eo pepigit. Verum aie, dirupto foedere, tertia he bums 
post haec hebdomada, cum copiis snis latenter e 
navibus prosiliens, Theodfordam invasit, deva- 
stavit, nocte una in ea mansit, diluculo incendit. 
Quo cognito, dux Ulfketel quibusdam de pro- Battie 
vincialibus mandavit, ut hostium naves confrin- sveT^Md 
gerent ; at illi vel non audebant, vel jussa per- ^*^''^**'* 
ficere negligebant Ipse vero interim, qnam 
citius potuit, clam suum congregans exercitum, 
adversus hostes audacter ascendit ; quibus ad 
naves repedantibus, non aequa manu militum illis 
occurrit, durissimumque cum eis proelium com- 
misit, multisque ex his et ex illis caesis, nobiliores 
quique de East-Anglia corruerunt, Dani vero vix 
evaserunt ; sed si vires East-Anglorum jam ades- 
sent, nullo modo naves suas repeterent: ut 
enim ipsi testati sunt, durius et asperius bellum 



A. D. 1005. 

A famine. 
returnt to 
^lfwine bp. 

A. D. 1006. 

Abp. ^irric 

ob. ; JElfeah 


sueceeds ; 




Murder of 
iElf helm by 




of Winton 
ob. ; suc- 
ceeded by 

in Anglia nunquam experti sunt qnam illis dux 
Ulfketel intulerat,* 

Hoc anno dira magfnaque fames Ang^liam in- 
vasit, quapropter rex Danorum Swein Denemar- 
ciam revertitur, post non longum tempus rever- 
surus.^ Alwino Wellensi episcopo defuncto, suc- 
cessit Livingns, qui et iEthelstanus. 

Alfricus Dorubernensis archiepiscopus obiit,^ 
cui Wintoniensis episcopus Alphegus successit, et 
pro illo Bui^ensis^ abbas Kenulfus episcopatum 
suscepit. Rex ^g^elredus Wlfg^eatum Leovecae 
filium, quem pene omnibus plus dilexerat, propter 
injusta judicia, et superba quae gesserat openiy 
possessionibuSy omnique honore privavit.^ Dolo- 
sus et perfidus Edricus Streona dolum adversus 
nobilem ducem ^SBUfhelmum cogitanSy apud Scrob- 
besbyrig magnum ei paravit convivium, ad quod 
cum invitatus venisset, suscepit eum Edricus, 
quasi suus familiaris amicus : sed insidiis praepa- 
ratis, tertio vel quarto die convivii, illum secum 
venatum in sylvam duxit ; ubi cunctis circa vena- 
tionem occupatis, quidam Scrobbesbyriensis car- 
nifexy Godwinus Porthund, id est, Oppidi Canis^ 
quem multo ante, donis magnis multisque pro- 
missionibus, pro patrando facinore, excaecaverat 
Edricus, ex insidiis subito prosiluit, et ducem 
^lfhelmum nefarie peremit.^ Parvo interjecto 
temporCy filii ejus Wlfeagus, et Ufegetus, jussn 
regis iEgelredi, apud Cocham, ubi ipse tunc 
degebat^ caecati sunt. Kenulfus Wintoniensis 
episcopus obiity cui iEthelwoldus successit. 
Mense dehinc Julio, Danorum classis innumera^ 

* Sax. Chron. 

' 06tt^.] £t sepultus est Ab- 
bendonise, unde monachus exti- 
terat. £. add. 

• Burgensis,'] Of Burh or Peter- 

* Peremit.} These particu- 
lars are not given in the Sax. 


Angliam advecta, portum Sandicum subiit, ctTheDanei 
cajde et incendio obvia qua^que consumens, sandwich; 
modo in Cantia, modo in Suth-Saxonia maximam 
praedam eg-it. Ob hoc rex ^&felredus de Mercia avow a 

^ ^ battle, but 

et West-Saxonia exercitum congre^avit, et cum ^^!»?!»*»» 

• /». «•• . 1 .11. country. 

eis fortiter dimicare statuit ; sed illi cum eo pa- 
lam confligere nuUatenus voluerunt, verum nunc 
in his, nunc in illis locis rapinas frequentes ex- 
ercuerunt, et mox ad naves more solito repe- 
dabant, eoque modo per totum autumnum An- 
glorum vexabant exercitum ; quo domum re- 
deunte, nam hiems imminebat, illi cum enormi 
prasda Vectam Insulam adiere, et ibidem usque 
ad Nativitatem Domini mansere: qua adveni- 
ente, quia rex tunc temporis in Scrobbesbyriensi 
provincia morabatur, per Suthamtunensem pro- 
vinciam ad Bearrucscire venerunt, et Readingum, 
Walingafordam, Ceolesegiam vicosque quamplu- 
res combusserunt. Inde moventes, Eascesdune 
transito, Cwicelmeslawe adierunt; unde per 
aliam viam revertentes, juxta Kenetan incolas 
loci paratos ad proelium offenderunt, statimque 
cum eis commiserunt, illosque fiigaverunt, et 
postmodum, cum praeda quam ceperant, ad naves 

Hoc anno rex Anglorum ^gelredus, cum a.d.ioo7. 
consilio primatum suonim, nuncios ad Danos folSSDanes^ 
legans, eis nunciare mandavit, quod sumptus et 
tributum eo tenore illis dare vellet, ut a rapinis 
desisterent, et pacem cum eo firmam tenerent ; 
cujus postulationi consenserunt, et ex eo tempore 
de tota Anglia sumptus illis dabatur, et tribu- 
tum, quod erat xxxvi. millia librarum, persolve- 
batur.^ Quo etiam anno, rex Edricum supra EadHc made 

* Sax. Chron.y thougli more circumstantially than in the existing 



of Mercia. 

A. D. 1008. 

raises a flcet, 





who flees 



the king^s 


A. D. 1009. 

and Heming 
with Eglaf 

mcmoratum iEgelrici filiumy hominem humili qui- 
dem ^enere, sed cui lingua divitias ac nobilitatem 
comparaveraty callentem ing^enio» suavem eloquio^ 
et qui omnes id temporis mortales, tum invidia 
atque perfidia, tum superbia et crudelitate^ supe- 
ravit^ Merciorum constituit ducem ; cujus fratres 
extiterunt BrihtricuSy iEIfricuSy Goda, iEgelwinus^ 
iEgelwarduSy ^g^elmserus, pater Wlnothiy patris 
West-Saxonum ducis Godwini. 

Rex Angflorum JBgelredus de ccc.x. cassatis 
unam trierem^ de novem vero loricam et cassidem 
fieriy et per totam Angliam naves intente praece- 
pit fabricari :^ quibus paratis, electos in eis mi- 
lites cum alimentis posuit^ et ut ab exterorum 
irruptionibus fines regni sui defenderenty illas ad 
Sandicum portum congregavit. Eo tempore^ vel 
paulo ante, frater perfidi ducis Edrici Streonse, 
Brihtric, homo lubricus^ ambitiosus, et superbus, 
apud regem injuste accusavit Suth-Saxonicum 
ministrum Wlnothum, qui, ne caperetur^ mox 
fugam iniit^ et xx. navibus acquisitis, circa ripas 
maris rapinas frequentes exercuit. Ubi autem 
regiae classi nunciatum est, quod si quis vellet, 
illum facile capere posset, Lxxx. trieribns as- 
sumptis^ ad persequendum illum Brihtricus pro- 
fectus est : sed cum diu prospere navigasset, 
subito validissima tempestas oborta naves di- 
verberavity conquassavit^ et in aridam projecit, 
quas Wlnothus non multo post exussit. £a re 
cognita^ rex cum ducibus et proceribus domum 
rediit^ classis vero jussu illius Lundoniam adiit, 
sicque totius populi maximus labor periit.^ 

Danicus comes Turkillus sua cum classe ad 
Angliam venit: exinde^ mense Augusto, alia 
classis Danorum innumerabilis^ cui praeerant 

^ Sax. Chron. 


duces Hemin^s et Esflafus. ad Tenedland insu- arrive at 
lam applicuit^ et pra^dictae classi sine dilatione se 
junxit. Deinde ambae Sandicum portum subeunt, 
et e navibus prosilientes, civitatem Cantuariam 
hostiliter adeunt, eamque effringere cceperunt ; a reeeiv* sooo 
quibus mox cives Cantwarienses cum Onentali- Kent; goto 
bus Cantwariis dextras petentes^ acceperunt, etwight; 
eis III. libras pro firma pace dederunt. Illisaesexand 
autem naves repetentes, ad Vectam Insulam cur- *"^ *** 
sum direxerunt, deinde in Suth-Saxonia et Suth- 
hamtunensi provincia circa ripas maris, uti con- 
sueverant, frequenter praedam egerunt, et villas 
quamplures incenderunt. Quocirca rex JEgel- JEtheired 
redus de tota Anglia exercitum congregavit, etSin7.*" 
per provincias mari vicinas adversus illorum 
irruptiones locavit : sed illi pro hoc non destite- 
runt, quin pro situ ubique locorum rapinas age- 
rent. Quadam igitur vice, dum illi solito longius 
a mari prsedatum descederent, et onerati prseda 
redirent, viam qua ad naves suas reversuri erant 
rex prseoccupavit, multis millibus armatorum 
instructus, et, ut totus erat exercitus, mori 
vel vincere paratus. At perfidus dux Edricus The Danet 
Streona, gener ejus, habuit enim in conjugio through the 
filiam ejus Edgitham, et insidiis et perpIexisESwc''^* 
orationibus ne proelium imrent, sed ea vice suos 
hostes abire permitterent, modis omnibus allabo- 
ravit : suasit et persuasit, et a manibus Anglorum 
Danos, ut patriae proditor, eripuit, et abire per- 
misit. Illi vero ab eis divertentes, magno cum 
i^audio ad suas reffressi sunt naves. Post haec, They piun- 

^ der on the 

emensa S. Martini festivitate [11 Nov.l, in Can-bankiofthe 

. . m . /« • 1 • -1 Thamea; 

tiam devecti, m Tamensi flumme hiemalem sta- 
tionem elegerunt, et sumptus de East-Saxonia 
aliisque provinciis utrique ripae fluminis vicinis, 
sibi rapuerunt. Saepe etiam civitatem Lundo- are repuued 
niam aggressi, expugnare moliti sunt, sed a civi- Loodon, 




Osbriht bp. 
^lfmKr luc* 

A. D. 1010. 

The Danes 

return to 
their ships; 

land at 
defeat the 

Anglians at 

buSy non sine parvo suorum detrimento, repulsi 
sunt/ Defuncto Osbiihto" Saelesiensi episcopo, 
successit ^lmarus. 

Memoratus Danorum exercitus mense Januario 
navibus exilientes^ per saltum qui dicitur Ciltem, 
Oxenaibrdam adeunt, eamque devastantes incen- 
dunt, et sic in utraque parte Tamensis fluminis 
in revertendo praedam agunt. Quibus cum nun- 
ciatum fuisset^ exercitum adversus illos Lun- 
donise congregatum^ et cum eis proelium commis- 
surum^ pars exercitus per septentrionalem ripam 
gradientiSy in loco qui dicitur Stane^ transivit, et 
in unum collecti, praedaeque ubertate ditati, per 
Suthregiam ad suas repedarunt naves, quas tem- 
pore Quadragesimali, dum consisterent in Cantia, 
refecerunt.^ Post Pascha [9 Apr.] East-Angliam 
advecti, et prope Gipeswic navibus egressi» ad lo- 
qum qui Ringmere dicitur, ubi ducem Ulfketelum 
cognovere cum exercitu consedisse, perrexerunt, 
et durum cum eo proelium, tertio nonas Maii [5 
Maii]y commiserunt;^ sed cum pugna vehemens 
esset, East-Angli terga vertere, quodam Danico 
ministro Turkytelo^ Myrenheafod^ cognomentOy 
fugam primitus incipiente : verum Grantebrycgen- 
ses viriliter pugnantes diu restiterunt, victique de- 
mum fugerunt. In eo proelio gener regis ^thel- 
stanus, nobilis minister Oswius cum filiOy Wlfricus 
Leofwini filius, Eadwius JBfici praefati germanus, 
et multi alii nobiles ministri, populusque innume- 
rabilis, corruerunt. Dani vero, loco funeris domi- 
nati, East-Angliam obtinuerunt, et equites effecti. 

' Sax. Chron., but more cir- 
cumstantially than Florence. 

' Osbrihto,^ This is an error; 
his name was Ordbriht. 

' Stane.'] Staines. 

* Sax. Chron. a. 1009. 

* Commiserunt,^ The Chro- 
nicle dates this battle on the 
' Prima Ascensio Domini/ or 
18th May. 

• Myrenheafod,'] * Equae caput/ 
superscr. C. 


tribus mensibus per totam provinciam discurrere, 
prsedas agere, villas cremare, homines et animalia 
non cessabant trucidare; in paludibus etiam id 
idem per omnia fecerunt. Exin Theodfordam et burn Thet- 
Grantebrycge devastantes^ cremaverunt. His cambrtdge; 
gestis^ pedites navibus devecti^ equites vero equis 
subvectiy Tamensem fluvium repetierunt. Paucis deTuut« 
diebus interjectis, iterum deprsedaturi exierunt^ of oxford, 
et recto tramite ad Oxenafordensem provinciam bam, b^i 
tetenderunt, eamque primitus^ deinde Buccingam- Hertfoni; 
nensem^ Bedefordensem^ Heortfordensem provin- 
cias^ villasque cremando^ homines et animalia 
trucidando^ depopulati sunt, et post ad naves 
suas cum ingenti praeda regressi sunt. Post haec, «>am North- 
circa festivitatem sancti Andreae Apostoli [30 ««tw ' , 

*^ *" Wetsex, and 

Nov.], Northamtuniam, et in circuitu ejus quan- *»J*™^*J^^ 
tum volebant, igni tradiderunt, et inde Tamen- wntsbire. 
sem fluvium transeuntes, West-Saxoniam adie- 
runt, et Caningamersce, majorique parte Wilto- 
niensis provincias cremata, more solito, cum 
praeda magna ad suas naves circa Nativitatem 
Domini reversi sunt.^ 

East-Anglia, East-Saxonia, Middel-Saxonia, a.d.iou. 
Heortfordensi, Buccingahamnensi, Oxenaforden- saes for 
siy Bedefordensi, Grantebrycgensi provinciis^ me- mh^g^^ 
dietate quoque Huntedunensis provinciae, magna- *"* ^^^- 
que parte Northamtunensis pagi> in australi vero 
plaga Tamensis fluminis, Cantia, Suthregia, Suth- 
Saxonia, Suthamtunensi, Wiltoniensi, Bearruc- 
scirensi provinciis, a memorato Danorum exer- 
citu, ferro flammaque demolitis, rex Anglorum 
iEgelredus, et regni sui primates ad illos mise- 
runt legatos pacem ab eis petentes, et ut a depo- 
pulatione desisterent, stipendium et tributum eis 
promittentes. Quibus auditis> ut rei probavit 

* Sax. Chron., but more circamstanUally than Florence. 

M 2 


exitus, non sine dolo et simulatione oblatis con- 
senserunt; licet enim eis affluenter sumptus 
pararetufy et ad sua vota tributum penderetUTy 
non tamen destiterunt quin turmatim per proTin- 
cias ubivis discurreutes, villas devastarent, rebus 
suis miseros quosdam spoliarenty quosdam vero 

ThtDanei necarcnt. Ad ultimum, inter Nativitatem S. 

terburT' Maride [8 Sept.], et S. Michaelis festivitatem [29 

treteheryof Scpt.], Cantwariam circumvallantes, obsederunt. 

coQiEiniuer. Vicesimo autem obsidionis die, per insidias JBl- 
mari archidiaconiy quem S. Alphegus ne morti 
traderetur prius eripuit, pars civitatis incenditur, 

Theircruei. excrcitus inffreditur, urbs capitur; alii ferro jugu- 

tietthere. - ,. ® . * , 

lantur, ahi flammis consumuntur, plures quoque 
de muris praecipites dantur, nonnulli per yerenda 
suspensi deficiunt ; matronae crinibus per plateas 
civitatis distractse, demum flammis injectae, mori- 
untur; parvuli a matrum uberibus avulsi, aut 
lanceis excipiuntur, aut superacto carro minuta- 
tim conteruntur. Interea archipraesul Alphe^s 
rapitur, vincitur, tenetur, et variis modis afficitur. 
u£lmarus abbas monasterii S. Augustini abire 
permittitur. Capiuntur Godwinus Hrofensis epi- 
scopus, Leofruna abbatissa monasterii S. Mildry- 
tbse,^ ^fredus regis praepositus, monachi quoque 
et clerici, populusque utriusque sexus innnmera- 
bilis. Exin ecclesia Christi spoliata comburitur, 
grex monachilis et turba virilis, sed muliebris nec 
infantilis, decimatur, novem trucidantur, decimus 
vitae reservatur. Quatuor monachis et d.ccc. 
viris decimatorum summa perficitur. Populo 
caeso, urbe spoliata, et tota cremata, archi- 
praesul Alphegus vinctus extrahitur, impellitur, 
graviter sauciatur, ad classem ducitur, post in 
carcerem retruditur, ibique vii. mensibus affligi- 

J S. Mildrytha.J In the isle of Thanet. , 



tur. Interea ira Dei in homicidam populum 
desseyiens, ex eis duo millia per diros internorum 
cruciatus prostravit : caeteri quoque simili modo 
percussi, a fidelibus commonentur ut pontifici 
satisfaciant ; sed differunt. Praevaluit interim 
clades, et nunc denos^ nunc vicenos, nunc plures 

Perfidus dux Edricus Streona, et omnes An- a.d. 1012. 
g^Iiae primates utriusque ordinis, ante Pascha [13 
Apr.] Lundoniae con^regati sunt, et ibi tamdiu 
morati sunt, quousque tributum Danis promis- 
sum, quod erat XLViii. millia librarum, persolve- 
retur. Interea sacrosancto Dominicae requiei Murder of 
Sabbato [19 Apr.], archipraesuli Alphego a Danis Stfeah!***^ 
proponitur conditio, ut si vita ac libertate velit 
potiri in. librarum persolvat ; illo nolente, necem 
ejus usque ad aliud Sabbatum^ protelant. Quo 
adveniente, adversus illum exarserunt ira magna; 
et quia vino nimis inebriati fuerant, et quia prohi- 
buerat ne quis pro sua redemptione quicquam eis 
daret, proinde de carcere ducitur, ad eorum con- 
cilium protrahitur. Mox illi e sedibus prosiliunt, 
aversis securibus illum dejiciunt, lapidibus, ossi- 
bus, bovinis capitibus obruunt. Ad ultimum 
quidam, Thrum nomine, quem confirmavit pridie, 
impia motus pietate, securim capiti illius infixit ; 
qui statim in Domino xiii. kal. Maii [19 Apr.] 
obdormivit, et victorem spiritum cum triumpho 
ad coelum direxit : cujus corpus die sequenti 
Lundoniam defertur, a civibus honorifice suscipi- 
tur, et ab episcopis Eadnotho Lindicolinensi, et 
Alfhuno Lundoniensi in ecclesia S. Pauli sepelitur. 
Post haec, tributo soluto, et pace juramentis fir- 

' Sax. Chron., Osberni Vita 
S. Elphegi apud Wharton, t. ii. ; 
Ditmar Merseberg. lib. vii. 

^ Sabbatum,'] Here Florence 
renders Ihe * Saetemes-dajg' of 
the Chrouicle by Sabbatum. See 
p. 148, note *, 


mata, Danica classis, ut prius erat congpregata, 

longe lateque disper^itur; sed cum rege xlv. 

naves remansere^ eique fidelitatem juravere, et 

adversus exteros Angliam se defensuros eo te- 

nore promiserCy ut eis victum tegimenque prse- 


A D. lois. Livin^s^ archipraesulatum DorubemiaB sus- 

itcmu^^' cepit. Mense Julio rex Danorum Suanus cum 

Snd*SJir*** valida classe ad Sandicum portum est appulsus, 

tero^hT ibique paucis diebus moratus, discessit^ et East- 

Anglia circumnavigata, ostium Humbrae fiominis 

intravity de quo in flumen Trentam intravit, et 

submission Geaguesburh navig^avit» ubi et castra posuit : cui 

uh*red,tb« sine cunctatione comes Uhtredus et Northhym- 

biiant. Lin- brcnses^ et Lindisienses primitus^ deinde Fif-bur- 

FiVe^Bur. gcnses» mox etiam omnis populus qui habitabat 

ghcTs, etc. .^ septentrionali plaga WeatUnga-stretae, id est, 

strata quam filii Weatlae regis^ ab Orientale mare 

usque ad Occidentale, per Angliam straverunt, 

deditionem obtulerunt, et pace cum illo stabilita, 

obsidibusque datis, fidelitatem ei juraverunt; 

quibus praecepit, ut equos et alimenta suo exer- 

svein citui pararcut. His impletis et classe cum obsi- 

againstthe dibus Cauuto filio suo commeudata, sibi lectos 

MMcians; auxiliarios de deditis sumens, adversus Australes 

thJ^ountnr; Mcrcios expeditionem movit, et pertransitaWeat- 

linga-streta, suis edictum posuit, videlicet, ut 

a^os devastarent, villas cremarent, ecclesias 

spoliarent, quicquid masculini sexus in manus 

veniret, sine respectu misericordiad, jugularent, 

feminas ad suam libidinem explendam reserva- 

rent, et omnia quae possent mala peragerent. 

ol^ord- Quibus ita facientibus, et rabie ferina debacchan- 

tibus, venit Oxenafordam, et illam citius quam 

putavit obtinuit, obsidibusque acceptis, festinato 

1 Sax. Chron. I stanus, Wyllensis episcopus ix"*. 

' Livin^us,'] Qui et Athel- C supraifcr. 


Wintoniam properavit : quo cum Tenisset, crude- proc«edt to 
litatis ejus magmtudme cives Wmtonienses per- aod Loiidoo. 
territi^ pacem cum eo sine mora fecerunty et 
obsides quos vel quot expetiit^ dederunt. Quibus 
acceptis, versus Lundoniam movit exercitum^ de 
quo multi in Tamensi flnvio submersi interierunt, 
quia nunquam pontem neque vadum quaerere 
voluerunt. Cumque Lundoniam venisset^ multis Repnited 

j. .-, 1 j 1 •• • from Lon- 

modis illam vel dolo capere, vel vi expugnare don, he 
conatus est ; sed rex Anglorum .^gelredus cum waiiingford 
civibus^ et juvamlne Danici comitis Turkilli saepe *" 
memorati^ qui secum tunc temporis intus erat^ 
muros urbis viriliter defendit^ et illum abeg^it : qui 
repulsus^ primo Walingafordam, dein Bathan, ob- 
via quseque more solito rapiendo et demoliendo^ 
adiity ibique exercitum suum refrigerando con- 
sedit. Tanc venit ad eum ^thelmarus Domna- submitsion 

.1 ,1 .... . oftbeealdor- 

niae comes^ et cum eo occidentales ministn, et man .Ethei- 
pace cum illo facta^ obsides illi dederunt. Quibus wftt^ 
omnibus ad velle peractis, ad suam classem re- sveirde. 

V • A 1 1 • • clared king. 

versus^ ab omm Anglorum populo rex, si jure 
queat rex vocari^ qui fere cuncta tyrannice facie- 
bat, et appellabatur et habebatur. Cives etiam 
Lundonienses obsides illi miserunt, et pacem cum 
eo fecerunt; metuebant enim furorem illius in tan- 
tum super se exardescere, ut omnibus suis rebus 
ablatis^ vel oculos illorum erui, vel manus vel 
pedes detruncari^ juberet. Quod cum vidisset Emma and 
rex .^£gelredus, reginam Emmam Nortmanniam tent'?o ' 
ad suum fratrem, Secundum Ricardum Nortman- ^®™*" ^' 
norum comitemy et filios suos^ Eadwardum et 
jE^lfredum, cum magistro illorum JBIfhuno Lun- 
doniensi episcopo, et Alsium Medeshamstuden- 
sem abbatem naviter misit. Ipse vero cum 
Danica classCy quae in Tamensi jacebat, in loco 
qui Grenewic nominatur, aliquantisper mansit^ 
et post ad Vectam Insulam devectus, Nativita- ^uSSiws 



to the Itl« 
and th«nce 
Tribute and 
pay for the 
fleet at 
exacted by 
Svein and 

A.D. 1014. 

Svein leviee 
tions on St. 

His death 
at Gains- 

tem * Domini in illa celebravit. Qua peracta^ 
Nortmanniam deyehitur^ et a Ricardo comite 
honorifice suscipitur. Interea Suanus tyrannus 
suae classi sumtus affluenter parari^ et tributum 
fere importabile solvi praecepit: similiter per 
omnia comes Turkillus classi, quae apud Grene- 
wic jacebaty solvi mandavit* £t super haec omnia, 
uterque illorum quotiescunque eis libuerat^ prae- 
das egerunt^ et multa mala fecerunt/ 

Suanus tyrannuSy post innumerabilia et crudelia 
mala, quae vel in Anglia vel in aliis terris gesse- 
rat^ ad cumulum suae damnationis^ ex oppido ubi 
corpus pretiosi martyris Eadmundi incorruptum 
requiescit» quod nemo prius audebat facere ex 
quo id oppidum datum fuerat memorati sancti 
ecclesiae^ grande tributum ausus est exigere : 
quod si cito non penderetur, se proculdubio ipsum- 
oppidum cum oppidanis crematurum, ipsius mar- 
tyris ecclesiam funditus eversurum^ clericos va- 
riis modis cruciaturum, minatus est saepissime. 
Insuper frequenter ipsi martyri multis modis de- 
trahere, et illum nil sanctitatis habere, fuit ausus 
dicere : at quia modum suas malitiae noluit po- 
nere^ ultio divina non permisit blasphemum diu- 
tius yivere. Denique imminente vespera diei, 
qua in generali placito^ quod apud Geag^esburh 
tenuerat^ haec eadem minitans reiteravit, cum Da- 
norum cuneis circumvallatus esset densissimis, 
S. Eadmundum ex adverso venientem solus vidit 
armatum. Quem cum vidisset^ expavit^ et nimio 
cum clamore vociferari coepit, ^ Succurrite,' in- 
quiens, * commilitones, succurrite ; ecce sanctus 
Eadmundus me venit occidere;' et haec dicendo, 
acriter a sancto confossus cuspide, de emissario, 
cui insederat, decidit, et usque ad noctis crepu- 

* Sax. ChroD. 


sculum^ magno cruciatus tormentOy tertio nonas 
Februarii [3 Feb.] miserabili morte vitam finivit.* 
Quo mortuo, filium ejus Canutum sibi regem con- Heitiuc 
stituit classica manus Danorum. At majorescnut. ^ 
natu totius Angliae ad regem ^Egelredum pari iEtheired. 
consensu nuntios festinanter misere^ dicentes^ 
se nuUum plus amare vel amaturos esse quam 
suum naturalem dominimiy si ipse vel rectius 
gubernare, vel mitius eos tractare vellet quam 
prius tractarat. Quibus auditis, Eadwardum 
filium suum cum legatis suis ad eos dirigenSy 
majores minoresque gentis susey amicabiliter salu- 
tavit, promittens se illis mitem devotumque do- 
minum futurumy in omnibus eorum voluntati con- 
sensurum, consiliis acquietunmi, et quicquid sibi 
vel suis ab illis probrose et dedecorose dictum 
vel contrarie factum fuerat, placido animo con- 
donaturum ; si omnes unanimiter, et sine perfidia, 
illum recipere vellent in regnum. Ad ha^c cuncti 
benigni responderunt. Dein amicitia plenaria ex 
utraque parte et verbis et pacto confirmatur. 
Ad heec principes se non amplius Danicum regem 
admissuros in Angliam unanimiter spoponderunt. 
His gestisy ab Anglis in Mormanniam mittitur, 
rex festinato Quadragesimali tempore reducitur, 
et ab omnibus honorabiliter excipitur. Interea cnut driTen 
Canuto et Lindisiensibus convenit, ut caballis ley? 
exercitui suo paratis, praedatum simul descende- 
rent ; sed antequam essent parati, venit illo rex 
^gelredus cum exercitu valido, et Canuto cum 
classica manu expulso, Lindesegiam totam de- 

* Vitam Jinivit,'] The Chro- 
nicle siroply records the death of 
Svein, omitting the miracle. The 
Knytlinga Saga (p. 184) iaforms 

slew him in the same mamier as 
St. Mercurius slew Julian the 
Apostate. The Legend of St. 
Mercurius is printed in the 

us, that Englishmen say that the * Homilles of the Anglo-Saxou 
holy king Edmund (J^tmundr) I Church,' vol. i. p. 449. 


populans flammisque consumens, omnes incolas^ 
proceedito Quos potcrat. occldlt. IUe vero. fu^ae prsesidio 

Sandwich, ^ , .5 \ ^ j- - 

and muci. celeriter arrepto^ versus. austrum cursum durigens^ 

hottagea. brcvi Saudicum ad portum est appulsus ; et ob- 

sides^ qui de tota Anglia patri sno dati fuerant, in 

terram exposuit ; illorumque manibus truncatis, 

auribus amputatis^ naribus praecisis^ abire per- 

misit, et deinceps profectus est Denemardam, 

Acontribu. auuo sequcuti reversurus. Super haec omnia 

thefleet. mala rex ^Egelredus classi^ quae apnd Grenewic 

jacuit, tributum, quod erat xxx. millia librarum, 

A great pcudi maudavit. Mare litus esreditur tertio kal. 


Octobris [29 Sept.], et in Anglia villas quamplu- 

rimas innumerabilemque populi multitudinem 


A.D. 1015. Hoc anno, cum apud Oxenafordam magnum 

sigef^h^ haberetur placitum, perfidus dux Edricus Streona 

andMorkere. ^j^^j,gg ct potcntiores ministros ex Seoven- 

burhgensibus, Sigeferthum et Moricerum, filios 

Eamgrimi, in cameram suam dolose suscepit, et 

pcculte eos ibi necari jussit ; quorum facultates 

rex JBgelredus accepit, et derelictam Sigeferthi, 

Aldgitham, ad Maidulfi Urbem^ deduci praecepit : 

Thestheiing quas cum ibi custodiretur, venit illuc Eadmundus 

maiTies ^ cllto, ct, coutra . voluutatem sui patris, illam sibi 

widow. uxorem accepit, et inter Assumptionem [15 Aug.] 

et Nativitatem S. Mariae [8 Sept.] profectus ad 

Fifburhgingos, terram Sigeferthi et Morkeriin- 

cnut arrives vasit, ac populum iUarum sibi subjugavit. Eo- 

atSandwich; , ^ '^ ^ ^ ^* ^ 

dem tempore Canutus rex Danorum cum magna 

classe ad Sandicum portum venit, et mox Cantia 

piundersin circumnavigata, ostium Fromae fiuminis introivit, 

Dorsetthire, • t% • « • •n-r-t 

etc. et m Dorsetania, et Sumerseatania, Wiltomen- 

sique provincia magnam praedam egit. Tunc, 

» Sax. Chron. 1 , ' ^^«'^"?^ ^''^'"J ^*^"*^*- 

I bury. 


quia rex iBgelrediis apud Cossham aegrotavit, EAdmund 
Eadmundus clito^ filius ejus^ ex sua parte, et dux raiMan 
insidiis et dolo plenus^ Edricus Streona^ in sua, 
magnum congregaverunt exercitum : sed cum in Eadric'i 

, j. ., . . j. Tx • treachery. 

unum convemrent^ modis omnibus insidias chtom 
dux tetendit, illumque dolo perimere tentavit: 
quibus cognitiSy mox ab invicem discesserunt^ et 
locum suis inimicis dederunt. Non diu post^ Eadricand 
idem dux de regcia classe xl. naves^ Danicis miii- saxom 
tibus instructasy sibi allexit^ et Canutum adiens, cuut. 
ipsius dominio se mancipavit. Idem West-Sa- 
xones datis obsidibus fecerunt, et post exercitui 
caballos paraverunt.^ Defuncto -^thelwoldo ^|**of wta- 
Wintoniensi episcopo^ successit iBIsius, eique ^"f,^;'then 
^lfwinus. ^iS:S?* 

Rex Danorum Canutus, et perfidus dux Edri- a. d. loie. 
cus Streona^ cum multo equitatu amnem Tamen- iSSri"* 
sem, in loco qui Cricgelade dicitur, transeuntes, wUiSlhi^?'* 
ante Epiphaniam Domini [6 Jan.] Merciam ho- 
stiliter intraverunt^ et multas villas in Weari- 
wicana provincia populantes, incenderunt, ac 
omnes quos invenerant occiderunt. Quod utEadmund 

■ ▼ainly raiaet 

audivit clito Eadmundus^ cognomine Ferreum ao army. 
Latus^ exercitum festinato congfregavit^ sed cum 
congregatus esset, cum West-Saxonicis et Danis 
nolebant congredi Mercenses^ nisi cum illis essent 
rex ^gelredus et cives Lundonienses : quapro- 
pter expeditione dimissa, unusquisque redit in sua. 
Festivitate vero transacta^ iterum Eadmundus it agaia 

«... .. .. ftustrated. 

clito majorem congregavit exercitum : quo con- 
gregato, nuntios Lundoniam misit^ rogans patrem 
suum^ ut^ cum omnibus quos habere poterat, sibi 
quam citius posset occurreret : qui, multis pugna- 
toribus coadunatis, illi festinanter occurrit. Sed 
cum exercitus in unum convenissent, intimatum 

' Sax. Chron. 


est regi^ quod nisi praBcaveret sibi^ quidam ex 
withdnwt suis auxiliariis essent illum tradituri: idcirco 
Ma. °™*mox exercitu dimisso» Lundoniam rediit, clito 
vero in Northhymbriam ivit : unde putabant non- 
nulli^ quod adhuc adversus Canutum congregaxe 
cnut and majorcm yellet exercitum ; sed sicut Canutus et 
Eadmund Edricus cx uua partc. ita ille et Uhtredus, North- 

and Uhtred r ^ ' . ^ 

raTanatha hymbrorum comeSy provincias sunt populati 

^^ ' nonnullas ; nam prius Staeffordensem, deinde 

Scrobbesbyriensem, et L^ecestrensem provincias 

devastayere, quia adversus Danorum exercitum 

ad pug^am exire noluerunt. Interea Canutus et 

Edricus Streona primitus Buccingahamnensem, 

Bedefordensem, Huntadunensem, Northamtu- 

nensem, Lindicolinensem, Snotingahamnensem 

provincias, dein Northhymbriam depopulantur : 

quo cog^ito/clito Eadmundus, depopulatione di- 

. : ,./missa, ad patrem suum Lundoniam properavit.. 

uhtrediub- Coines vero Uhtredus domum festinanter. rediit, 

cnat; ia ct nccessitate compulsus; ad Canutum cum omni- 

bus Northhjrmbrensibusse contulit, et obsides ei 

■ dedit : set tamen ejus jussu vel permissu, a Ture- 

brando^. nobili et Danico viro, est peremptas, et 

cnutmaket cum co. Turketclus Neavanae filius. • Quo "pa- 

of NorthiLn. trato, Cauutus Egricum pro Uhtredo ' comitem 

retuma posuit^ et post alaccr versus austrum per < aliam 

viam regressus^ ante Paschalem festivitatem suas 

Deathof cum omui exercitu naves repetiit. Eo tempore 

rex Anglorum JBgelredus xiv. indictione, nono 

kal. Maii [23 Apr.]^ feria ii.> Lundoniae defdnctus 

est, post magfnos labores et multas vitae suae 

Danitan't tribulationes/ quas super illum venturas, regalis 

wor^iatthe consccrationis suae die^ post impositam coronam, 

coronationof i -• ... ^ . j. . T-k 

jEtheired. prophctico spiritu, sauctus ei praedixerat Dun- 
stanus: ^' Quoniam/' inquit^ '^aspirasti ad re- 

* Sax. ChroD. 


gnum per mortem fratris tui, quem occidit mater 
tua, propterea audi verbum Domini : haec dicit 
Dominus : * Non deficiet gladius de domo tua, 
saeviens in te omnibus diebus vitas tuae, inter- 
ficiens de semine tuo, quousque reg^num tuum 
transferatur in reg^num alienum cujus ritum et 
linguam gens cui pra^sides, non novit/ Nec 
expiabitur nisi longa yindicta peccatum tuum^ et 
peccatum matris tuas^ et peccatum virorum^ qui 
interfuere consilio ejus nequam."^ Corpus au- 
tem illius in ecclesia S. Pauli Apostoli honorifice 
sepultum est. Cujus post mortem^ episcopi, The buhopt, 
abbates, duces^ et quique nobiliores Angliae, in nobie*' ^" 

. . . • j • ^ choose Cnut 

UDum cong^regati, pari consensu^ m dommum et ror king. and 
regem sibi Canutum elegere, et ad eum in Suth- Snpr?n^of * 
amtonia venientes, omnemque progeniem regis ^'***^'**- 
^gelredi coram illo abnegando repudiantes, pa- 
cem cum eo composuere, et fideli tatem illi juravere ; 
quibus et ille juravit quod, et secundum Deum 
et secundum seculum, fidelis esse vellet eis domi- 
nus. At cives Lundonienses, et pars nobilium, TheLon- 

. . • A \ i^ "r j. 1.^ donert niAke 

qui eo tempore consistebant Lundoniae, cutonem Eadmund 
Eadmundum unanimi consensu in regem levavere ; '* 
qui solii regalis sublimatus culmine, intrepidus 
West-Saxoniam adiit sine cunctatione, et ab 
omni populo mag^a susceptus gratulatione, suse 
ditioni subegit eam citissime : quibus auditis, 
multi Anglorum populi magna cum festinatione 
illi se dederunt voluntarie. Canutus autem in- cnnt 
terim cum tota sua classe circa Rogationes L^ndl?. 
[7 Maii] Lundoniamdevehitur: quo cum venisset, 
in australi parte Tamensis magnam scrobem 
foderunt, et naves suas in occidentalem plagam 
pontis traxerunt; dein urbem alta lataque fossa 
et obsidione cingentes, ingressum et egressum 

Nequam.'] See Osberni Vita S. Dunstani. 



Battle of 

Battle of 

I » 

cunctis interclaseranty ac eam frequenter expu- 
gnare moliti sunt, sed a ciyibus, illis viriliter resi- 
stentibos, procul a mcenibas repellantur. Qaa- 
propter^ obsidione ad tempas dimissa, exercitos- 
qae parte ad naves castodiendas relicta^in West- 
Saxoniam abierant propere^ et regi Eadmando 
Ferreo Lateri, spatiam congregandi exerdtam 
non dedere; qaibas tamen ille cam exercita, 
qaem in tantillo spatio congregarat, Dei fretas 
aaxiliOy aadacter in Dorsetania occarrit, et in 
loco qai Peonnam yocatar, jaxta GiUingaham, 
cum eis congressus, vicit, et eos in fugam vertit. 
Post haec, media aestate transacta, denuo majori 
quam prias exercitu congregato, fortiter confli- 
gere statuitcam Canuto, cui occurrit in Hwiccia, 
in loco qui Scearstan^ nominatur. Ubi exerci- 
tum pro loco et copiis instruit, optimum qaemque 
in primam aciem subducit, cseterum exerdtum in 
subsidiis locat, unumquemque nominans^ appellat, 
hortatur^ rogat, ut meminerint se pro patria/pro 
liberis, pro. conjugibus^ .^atque suis domibus 
certare, et optimis' sermonibus militum animos 
accendebat : deinde tubicines canere^ et cohorte^ 
paulatim incedere jubet. ..Idem facit hostium' 
exercitus. • Ubi eo. ventum est ubi ab illis proelium' 
committi posset^ maximo clamore cum infestis 
signis occurrunt; lanceiset gladiis pugna geritur/ 

^ Scearstan.'] Sheraton in Wilta 
(the Sontain or, Sorestone of 
Domesdaj), according to Cam- 
den; but this is not 'in Hwic- 
cia :' according to othen, a boun- 
dary-stone, separating the coun- 
ties of Oxford, Gloucester, Wor- 
cester, and Warwick. May not 
Chimney be the spot, a hamlet 
in Oxfordshire, in the parisli of 
Bampton-in-the-6ush, near the 
edge of Gloucestenhire : the 

name of Chimney being merely 
a translation (introduced after 
the Norman Conquest) of Scear^ 
stan or Sceontan {Dan, Skor- 
steen, Ger, Schomstein, a cAim- 
ney); and may probably haTe 
owed its origin to a Saxon house 
or hall, conspicuous for haring 
a chimney, at a time when that 
luxury was elsewhere unknown 
or of very rare occurrence. 



maxima vi certatur. Interea rex Eadmundus 
Ferreum Latus in prima acie comiDus acriter 
instabat, omnia providebat, multum ipse pu^na- 
bat^ saepe hostem feribat, strenui militis et boni 
imperatoris ofScia simul exequebatur: sed quia 
Edricus Streona^ dux perfidissimus, et JSlmarus 
Dilectus^ Al^arusque filius Meawes, qui ei auxi- 
lio esse debuerant^ cum Suthamtoniensibus et 
Wiltoniensibus provincialibus, innumeraque po- 
puli multitudine in parte Danorum fuerant^ ejus 
exercitus nimis erat defatigatus. Attamen primo 
die belli^ Lunas scilicet die^ tam durum tamque 
cruentum extitit proelium^ ut uterque exercitus 
prae lassitudine diutius non valens pugnare» sole 
jam occidente^ ab invicem sit digressus spontanea 
voluntate. Sed postera die rex Danos protereret saae ttnta. 

ffctn of 

omnes^ si perfidi ducis Edrici Streonae non essent Eadric 
insidiae. Siquidem cum pugna vehemens esset^ 
et Anglos fortiores esse cemeret, cujusdam viri, 
regi Eadmundo facie capillisque simillimi^ Os- 
meari nomine, capite amputato et in altum levato, 
exclamat Anglos frustra pug^are^ dicens ; ' Vos 
Dorsetenses, Domnani, Wiltonienses, amisso 
capite prascipites fugite, en domini vestri caput, 
Eadmundi basilei^ hic teneo manibus : cedite 
quantocius.' Quod ubi Angli accepere, magpis 
atrocitate rei quam fide nuncii terrentur : unde 
factum est, ut inconstantiores quique paulum a 
fuga abessent ; sed illico quod rex viveret com- 
pertOy animos tollebant, et in Danos acrius ince- 
debanty ex illisque multos prosternabant^ summis 
certantes viribus usque ad crepusculum noctis; 
qua adveniente, ut pridie, digressi sunt spontanee.^ 

1 Spontanee,'] The account of 
the battle of Sceorstan in the 
Chronicle is very brief, omitting 
all mention of the base stratagem 

of Eadric. The Knytlinga Saga 
(p. 190) informs us, that * king 
Eadmund rode forwards into the 
Danish host, and came so near to 



Cnut again 






Battle of 




Battle of 

At ubi plerumque noctis processit, Canutus e 
castris suos abire silentio jussit, et versus Lun- 
doniam iter arripiens, ad naves repedavit, ac non 
multo post LuDdoniam reobsedit. Ubi autem 
dies advenit^ et rex Eadmundus FerreumLatus 
Danos fugisse comperit, majorem congregaturus 
exercitum, in West-Saxoniam revertitur: cujus 
strenuitatem videns sororius ejus perfidus dux 
Edricus, ut naturalem dominum requisivit illum, 
et pace cum eo redintegrata, se fidelem ei per- 
mansurum juravit. Itaque exercitu vice tertia 
congregato^ Lundonienses cives ab obsidione rex 
liberavit^ Danos ad suas naves fugavit. Post 
biduum Tamensim, in loco qui Brentford nomi- 
natur, transfretavit, cum Danis tertio proelium 
commisit^ et fugatis eis victor extitit. £a vice 
multi Anglorum populi, dum incautius flumen 
transirent^ demerguntur. Exinde rex^ numero- 
siorem congregaturus exercitum, in West-Saxo- 
niam properat. - Dani vero Lundoniam repetunt, 
obsidioneillam cingunt, et omni ex parte oppu- 
gnant^'sed Deo juvante, nil omnino proficiunt. 
Ob quam rem cum sua classe recedentes inde^ 
amnem - qui 'Arewe dicitur intrant^ et navibus 
exilientes^ praedatum in Merciam pergunt, obvios 
quosque caedunt, more solito villas incendunt^ 
praedam agunt, post ad naves redeunt ; pedestres 
in fiumen^ quod Meodeweage nuncupatur^ navi- 
bus devehuntur» equestres vero vivam praedam 
per terram minantur. Interea rex Eadmundus 
Ferreum Latus exercitum fortem de tota Anglia 
quarto congregavit^ et in loco ubi prius Tamensi 

his step-father king KducI that 
he could strike at him with his 
sword. King Knud thrust his 
shield forwards orer the neck of 
his horse, so that the blow fell on 

the shield a little below the hand- 
strapy and was so strong that it 
cut the shield asunder^ and cloye 
the fore-hand of the horse; but 
the Danes pressing on him/ etc. 


fluvio transmeato, in Cantiam citus intravit, ac 
juxta Ottafordam cum Danis pugnam iniit: at 
illi non ferentes impetum ejus, terga verterunt» 
et cum suis equis in Sceapege fugerunt ; ex qui- 
bus tamen omnes^ quos comprehendere potuit» 
occidit, et nisi perfidus dux Edricus Streona suis 
insidiis et insiliis eum apud Eagelesford,^ ne suos 
persequeretur hostes^ retineret, eo die plena po- 
tiretur victoria. Quo in West-Saxoniam reverso, canuteagain 
Canutus suas copias in East-Saxoniam trajecit, Mercia. 
et iterum prsedandi causa Merciam repetiit, et 
pejora prioribus exercitum facere jussit. Illi 
autem satis impigre jussa peragunt, et omnibus 
qui in manus venerant obtruncatis, villis quam 
plurimis incensis, agris depopulatis, prsedae uber- 
tate ditati, ad naves repedant festini : quos rex 
Anglorum Eadmundus Ferreum Latus, cum 
exercitu, quem de tota Anglia contraxerat, inse- 
cutus, in monte qui Assandun,^ id est, Mons Asini, Batueof 

^ Aasandun. 

nominatur^ abeuntes est consecutus : ibi festine 
triplicibus subsidiis aciem instruit, dein singulas 
turmas circumiens, monet atque obtestatur uti, 
memores pristinae virtutis atque victoriae, sese 
regnumque suum a Danorum avaritia defendant : 
cum eis certamen fore quos antea vicerunt. In- 
terea Canutus paulatim in sequum locum suos 
deducit ; at contra, rex Eadmundus aciem, sicuti 
instruxerat, velociter movet, et repente signo dato 
Danos invadit. Summa vi utiinque dimicatur, 
ex his et illis multi cadunt ; verum perfidus dux 
Edricus Streona, videns Danorum aciem inclina- 
tam, et Anglos habituros victoriam, ut prius 
Canuto proraiserat, cum Magesetensibus,^ et exer- 
citus parte cui praeerat, fugam capessit, et domi- 

' Eageletfard,'] Aylesford. 
' Assandun,] Assington, ac- 
cording to Gibson. 

' 3Iage8etensibu8,'\ The Mage- 
saetas, or people of the Hwiccas, 
the present diocese of Worcester. 




Namet of 
the tlain. 

num suum regem Eadmundum et Anglorum 
exercitum dolis circumvenit, et Danis victoriam 
suis insidiis dedit. Occisus est in ea pogtia 
iElfricus duXy Godwinus dux,^ Ulfketelus East- 
Anglorum dux, iEthelwardus dux, filius ducls 
East-Anglorum ^thelwini Dei Amici, totusque 
fere globus nobilitatis Anglorum^ qui nullo in 
bello majus unquam vulnus quam ibi acceperunt* 
Eadnothus quoque Lindicolinensis episcopus, 
Ramesigensis quondam praepositus» et Wulsius 
abbas,^ qui ad exorandum Deum pro milite bel- 
co«ference lum agentc convcncrant, interfecti sunt. Inter- 
Sd cJJS? J^c^^s post haec paucis diebus, cum rex Eadmun- 
dus Ferreum Latus cum Canuto vellet aidhuc 
congredi, perfidus dux Edricus et quidam alii id 
nuUo modo sinebant fieri, sed illi consilium 
dabant, tit pace facta cnin Canuto, regnom dlTi- 
deret: quorum sngsrestiombus/ Ucet invitos, ad 
_.*/; postremum cum consentiret, recurrentibus inter- 
nuntiis, et obsidibus ad invicem datis, ambo reges> 
ad locum qui Deorhjrrst nominatur, in onum icon-^ 
venerunt: Eadmundus cum suis in occidentali 
tipa Sabrinae, Canutus vero in orientali cum suis 
Therdiride consedit. Dciu utcrque rex in -insulam-qti» 
Olanege appellatur, et est in ipsius- fluminis 
medio sita, trabariis advehitur ; ubi pace, ami- 
citia, fratemitate, et pacto et sacramentis con- 
firmata, regnum dividitur. West-Saxoniam, 
East-Angliam, East-Saxoniam cum Lundonia 
[civitate, et totam terram ad australem plagam 
Tamesis fiuminis obtinuit Eadmundus, Canuto 
aquilonares partes Anglias obtinente; corona 
tamen]' regni Eadmundo remansit. Dein armis 


1 Godwinus dvx.] EaldormaD 
of Lindsey. Sax. Ghron. 

* WvXsius abbas,\ OfRamsey. 
Hist. Rames. c. ucxii. 

' Lundimia . . regni»'] Here in all 
the MSS. a space occarsof about 
a line in lengrtli. Immediately 
following the word ' Lundoniay' 


et vestibus mutatis, tributoque quod classicse 
manui penderetur statuto^ ab invicem discesse- 
runt. Dani tamen cum praeda quam diripuerant 
suas ad naves redierunt ; cum quibus pacem dato 
pretio cives Lundonienses fecerunt, et eos secum 
hiemare permiserunt. Post haec, rex Eadmun- !>«*"> of 
dus Ferreum Latus, circa festivitatem S. An- 
dreae Apostoli [30 Nov.], xv. indictione, decessit 
Lundoniae, sed cum avo suo, rege pacifico £ad- 
ffaro, sepultus est Gleastoniae :* cujus post mor- cnut as- 
tem, rex Canutus omnes episcopos et duces, wahopa ana 

* * . nobles, who 

necnon et principes, cunctosque optimates gentis decure him 
Ang^liae, Lundoniae cong^regfari jussit. Qui, cum Engi*nd. 
venissent ante eum, quasi nesciens, interrogavit 
eos sagacissime qui fuerunt testes inter eum et 
Eadmundum, quando conventionem amicitiae et 
divisionem regni inter ipsos gesserunt, qualiter 
ipse et Eadmundus de fratribus et filiis ejusdem 
inter se locuti fuissent ? Utrum fratribus et filiis^ 
ejus liceret in regno Occidentalium Saxonum 
post patrem eorum regnare, si Eadmundus more- 
retur vivente illo ? At illi coeperunt dicere, se 
proculdubio scire quod rex Eadmundus fratribus 
suis nullam portionem regni sui, nec se spirante 
neque moriente, commendasset ; dixeruntque hoc 
se nosse, Eadmundum regem velle Canutum ad- 
jutorem et protectorem esse filiorum ejus, donec 
regnandi aetatem habuissent. Verum illi, te- 
stante Deo, falsum perhibuerunt testimonium, et 
fraudulenter mentiti sunt, existimantes illum sibi 
et mitiorem esse propter mendacium eorum, et 
se ab eo pretium sumere magnum. Ex quibus 
falsis testibus quidam, non post multum tempus, 
ab eodem rege sunt interfecti. Tunc rex Canu- 

* Canuto' is written in a later 
hand. The words within brackets 
are supplied from R. Wendorer. 

' Sax. Chron., though less cir- 
cumstantially. . 




Cnut emo 
Eadric to 
dMtroy tbe 

ivL8, post supradictam intcrrogationem^ conatus 
est a praefatis optimatibus fidelia juramenta re- 
cipere. At ipsi juraverunt illi, quod eum reg^em 
sibi • eligere vellent^ eique humiUter obedire, et 
suo exercitui vectigalia dare ; et, accepto pignore 
de manu sua nuda, cum juramentis a principibus 
Danorum^ fratres et filios Eadmundi omnino de- 
spexerunt» eosque reges esse negaverunt. Unus 
autem ex ipsis praefatis clitonibus erat Eadwius» 
egregius ac reverendissimus regis Eadmundi ger* 
manus, quem ibidem cum consilio pessimo exu- 
lem esse debere constituerunt. Et cum audisset 
Canutus rex adulationem supradictorum^ et de- 
spectionem quam fecerunt in Eadwium, gaudens 
introivit in cameram suam, vocansque ad se per- 
fidum ducem Edricum^ sciscitabatur.ah eo quo^ 
modo Mdecipere valuisset Eadwium> ut: mortis 
subiret ) periculum, ^^Qui respondens»: dixit.rse 
SCire ' qaendam yirum aliuniv^-^thelwardum ^no- 
IQiqe, qui se facilius evxt^ in morteB^ tmdere qni? 
viss^et> p.uni quo OoUoquium habere posset, illiquQ 
niniiam '.imerQedem propaittere; •^iiCognito autetn 
nriri nomipe., vocavi.t eum k^exad se^fistatiQ^im^ 
dicens'.:. frSic et $ic allocutu^ est me dux £!dricus> 
dicens te pQsse $educere E^adwiui^cIitQiiem)» ut 
occidatur. i/Modo acquiesce consiliis tiostris^ et 
potieris omni honore et dignitate patrum tuorum; 
et quaere mihi caput ejus^ et eris mihi carior 
fratre germano/ IUe vero dicebat se velle eum 
quserere ut interficeretur, si ullo modo valuisset. 
Veruntamen nondum illum necare volebat^ sed 
propter excusationem hoc promittebat ; erat enim 
Leoftige ille ex nobilissimo genere Anglorum ortus.^ Rcr 
ofworcester. vcreudus vir Leofsius Thomegiensis abbas su$- 
cepit episcopatum Wigorniensis ecclesiae. 

* Ortus,'] Of the preceding | the existmg MSS. of the Saxon 
particulars there are no traces in | Chronicle. 



Hoc anno rex Canutus totius Ang^lise suscepit a.d. 1017. 
imperium, idque in quatuor partes divisit: West- IngiMd'***" 
Saxoniam sibi, East-Ang^liam Turkillo comiti, ^'vera-' 
Merciara Edrico duci, Northhymbriam Yrco co- ™*"'** 
miti.^ Fcedus etiam cum priucipibus et omni 
populo ipse, et illi cum ipso percusserunt, et 
amicitiam firmam inter se juramentis stabilierunt, 
omnesque veteres inimicitias postponentes seda- 
verunt. Dein consilio perfidi ducis Edrici, rex Hebani»het 
Canutus clitonem Eadwium, reg^is Eadmundi ger- ShHSg'** 
manum, et Eadwium, qui rex appellabatur rusti- *kfng ofThl 
corum, exleg-avit : verum sequcnti tempore cum p*"^^** 
reg^e pacificatus est Eadwius; Eadwius vero Eadwiff the 
clito, deceptus illorum insidiis quos eo tenus SliU!*"' 
amicissimos habuit, jussu et petitione regis Ca- 
nnti, eodem anno innocenter occiditur. Dedit Eadmund't 
etiam consilium Edricus, ut clitunculos, Eadwarr unl!^.^ 
dum et Eadmundum, regis Eadmundi filios, ne- 
caret ; sed quia mag-num dedecus sibi videbatur 
ut in Anglia perimerentur, parvo elapso tempore, 
ad regem Suanorum occidendos misit ; qui, licet 
foedus esset inter eos, precibus illius nullatenus 
voluit acquiescere, sed illos ad reg*em Ungario- 
rum, Salomonum* nomine, misit nutriendos, vitse- 
que reservandos : quonim unus, scilicet Ead- 
mundus, processu temporis ibidem vitam finivit ; 
Eadwardus vero Agatham, filiam gqrmani im- 
peratoris Heinrici,' in matrimonium accepit, ex 
qua Margaretam Scottorum reginam, et Christi- 
nam. sanctimonialem virg-inem, et clitonera Ead- 
garum suscepit. Mense Julio rex Canutus dere- cmumwTie» 
lictam regis ^gelredi, regiuam -^lfgivam, in con- 
jugium accepit : ac in Nativitate Domini, cum 


* Sax. ChroD. 

' ScUomonvm,'] From a. 997 to 
1038 Stephen was king of Huu- 

^ Heinrici,'] The secoud of that 

name. Suhm (H. af Danm. Bd. 
III. p. 726) takes Agatha for a 
daughter of Bruno, a brother of 
Henry II., and afterwards bishop 
of Augsburg (ob. 1029). 






esset Lundoniae, perfidum dacem Edricum in 

palatio jussit occidere, quia timebat insidiis ab eo 

aliquando circumveniri, sicut domini sui priores 

^gelredus et Eadmundus frequenter sunt cir- 

cumventi ; et corpus illius super murum civitatis 

Northman. projici, ac insepultum praecepit dimitti : cum quo 

andothert dux Nortmannus, filius Leofwini ducis, frater 

scilicet Leofrici comitis ; et ^thelwardus, filius 

Agelmari ducis ; et Brihtricus filius Alphegi Do- 

mnaniensis satrapae, sine culpa interfecti sunt. 

Leofricum, pro Nortmanno suo germano^ rex con- 

stituit ducem, et eum postmodum valde carum 


A.D.10I8. Hoc anno de tota Anglia Lxxii. millia, et de 

^?DanSh^ Lundonia x. millia d. librae excrcitui Danorum 

^^' sunt persoluta; et cum rege Canuto xl. naves 

remansere, caeterae vero Denemarciam sunt re- 

Theiawtof vcctas. Augli ct Dani apud Oxenafordam de 

Eftdgar to be ^ '^ 

obeenred. legc rcgis Eadgari tenenda concprdes sunt ef- 



/. : • 

A.D.1019. .: :H0C anno rex Anglorum etDanomm Canutus 
D^nnu^.^:Denemarciam adiit, et ibi per :totam hiemein 
^s!^?b.;niansit.^ .^Defuncto .^lmaro Saelesiensi episcopo. 

ww^ successit .^thelricus. 

■ ^ • ^ I 

\\' i 

A.D. 1020. 
Cnut retumt 

Canutus rex Angliam .rediit^^et in .Paschali 

' Sax. Chron., though less cir- 
cumstantiaily. Piuspastor abbas 
AbbendoniaeWuIgarus obiit, anno 
xxYiii^. ex quo illum divina pietas 
eidem ecclesiae praefecit. Cujus 
abbatis industria vigilante, necnon 
et Dei misericordia protegente, 
inter tam dissidentes in Anglia 
motus, coenobium Abbendonense 
a Danorum devastatione perman- 
sit immune, cum dextra iaeyaque 
hostium incursio passim loca uni- 
versa subrueret; aut si benevo- 
lentior fieret, maximo sese pretio 
habitatores eorum redimere siue- 

ret. Cui in pastoralitate domnas 
Adelwinus successit, quem rex 
Kanutus, pro laudabilis Titas me- 
rito, secretorum suorum conscium 
efficiens, a noxiis sese retrahere 
ac recta appetere ejus suasionibus 
studebat. Hinc et coenobium 
Abbendonense a rege diligitur, 
et muneribus ejus cumulatur; 
nam inter alia sua donaria,capsam 
de argento et auro parari fecit, in 
qua S. Vincentii levitas et mar- 
tyris reliquiae coUocarentur. L, 

' Sax. Chron. 


festivitate [17 Apr.], apud Cireuceastram ma- to Engiand. 
guum consilium habuit, et iEthelwardum ducem iEtheiweard 
exlegavit. Livingus Doruberniae archiepiscopus Lyang abp. 
vita decessit, cui JSthelnothus, qui Bonus appel-iEtheinoth" 
labatur, nobilis viri ^gelmari filius, successit. 
Eodem anno ecclesia, quam rex Canutus et comes cnutdedu 
Turkillus, in monte qui Assandun dicitur, con-churchst 


struxerant, illis prsesentibus, a Wlstano Ebora- 
censi archiepiscopo, et multis aliis cpiscopis, cum 
magno honore et g^loria dedicata est.^ Defuncto Aidhon bp. 
Aldhuno Lindisfarnensi episcopo, tribus pene farne ob.l 
annis ecclesia pastorali destituebatur solatio. Eadmund. 
Facto in unum conventu, cum de episcopi ele- 
ctione tractaretur, relig^iosus presbyter quidam, 
Eadmundus nomine, supervenit, et joco dixit: 
* Cur me episcopum non elig^itis V Cujus jocum 
non jocose accepere qui aderant, sed elegerunt 
illum, et triduano indicto jejunio, S. Cuthberhti 
velle super hoc quaerebant. Celebrante presby- 
tero missam ad caput ipsius sancti, in medio 
canone, quasi de ejusdem patris sepulchro, vox 
audita est, quae tribus vicibus Eadmundum epi- 
scopum nominavit.^ 

Canutus rex Anglorum et Danorum, ante fe- a.d. 1021. 
stivitatem S. Martini [11 Nov.], Turkillum ssepe gS^^Si. 
dictum comitem cum uxore sua Edgitha expulit 5j; of^"^ 
Anglia. Algarus Orientalium Anglorum episco- SlTlElfwine 
pus obiit/ cui Alwinus successit. »ucccedi. 

JSthelnothus Dorubernide archiepiscopus Ro- a.d. 1022. 
mam ivit ; quem Benedictus papa magno cum ^JJof Smt. 
honore suscepit, et pallium illi dedit.^ K^t. 

Corpus sancti Alphegi martyris de Lundonia a. d. 1023. 
Doruberniam est translatum.^ Wlstanus, Ebo- Jfl^^^fj^Jj^ 
racensium archiepiscopus, Eboraci, quinto kal. S^^Jl^York 

ob. ; 

• Sai. Chron. „ ' ^«J'"»'"'' ' : ' •••»<"»«'«««'".] 

Froni the roargin of C. 


Junii [28 Maii], feria tei*tia, defungitur, sed 

iiieeecded corpus ejos HeU defertur, et ibi sepelitur;^ cui 

successit ^lfricus Puttuc* Wintoniensis praepo- 


Etdm Ji?* Eadmundus vir religiosus Lindisfamensem epi- 

jg^iaii. scopatum suscepit. 

A.D.10M. ^lfricus Eboracensis archiepiscopus Romam 
^^^to ^iit» et a Johanne papa pallium suscepit.' Obiit 
RidbLdii. Ricardus Secundus dux Normannorum, cui suc- 
mli^dy ob['''' cessit Ricardus Tertius, qui eodem anno mortuus 

est ; cui Rotbertus frater ejus successit. 

A.D. 1027. Cum regi Anglorum et Danorum Canuto inti- 

SrNoSJS matum fuisset^ quod Norregani regem suum Ola- 

Sm th^ir^ vum, propter ejus simplicitatem et mansuetudi- 

kingst.oiaf. nem^ aequitatem et religiositatem, nimis vili pen- 

derent, multum auri et argenti quibusdam illorum 

misit, multis rogans petitionibus» ut illo spreto et 

objecto, deditionem illi facerent, ac illum super 

se regnare perinitterent : qai, cum ea qu» miserat 

aviditate magna suscepissent, ei remandari jusse- 

runt^ ad illum suscipiendum se paratos fore quan- 

docunque yellet venire. -.. . .":• ,--u;o i:/ 

A.D. 1028. Canutus rex Anglorum et Danorum L. navibus 

^oi?^ magnis Norregam devectus, Olavum regemde 

Marianne ' Ula cxpulit^ sibiquc oam subjugavit.' .[Eodem 

tus rn. ^j^^ natus est Marianus^ Hibemensis probabilis 

Scottus» cujus studio et labore haec chronica 

prsecellens est de diversis libris coadanata.] • 

A. D. 1029. Canutus rex Anglorum, Danorum, et Norfega- 

fuma'*" norum ad Angliam rediit, et post festivitatem 

HlaJn7«ri. ^* Martini [11 Nov.] Danicum comitem Hs^cun^ 

qui nobilem matronam Gimnildam, sororis suae et 

Wyrtgeorni regis Winidorum filiam, in matrimo- 

nio habuit, quasi legationis causa, in exilium 

' Sax. Chron. Hist. Eliens. 


' Puttuc^ C. B, suprasc. 

' Sax. Chron. 

* Marianus.l Add. frum MS. 
Coft. Nero, C. v. 


misit : timebat enim ab illo vel vita privari vel 
regno expelli. 

Prsedictus comes Hacun in mari periit:^ qui- a.d. loso. 
dam tamen dicunt eum fuisse occisum in Orcada "^«hM at 
insula. Sanctus Olavus, rex et martyr, Haroldi St^oiaf 
reg-is Norreganorum filius, in Norrega injuste ****"* 
perimitur a Norreg^anis.* 

Canutus rex Anglorum, Danorum, et Norre- a.d. loai. 
ganorum, de Denemarcia mas^o cum honore to°Ro^* 
Romam ivit,^ et S. Petro, Apostolorum principi, 
ing-entia dona, in auro et argento, aliisque rebus 
pretiosis obtulit, et a Johanne papa, ut Scholam 
Anglorum ab omni tributo et thelone liberaret, 
impetravit ; et in eundo et redeundo larg^as pau- 
peribus eleemosynas erogavit, ac multas per 
viam clausuras, ubi thelon a peregrinis extor- 
quebatur, ingenti pretio dato, dissipavit. Hic 
etiam ante sepulchrum Apostolorum suae vita5 
morumque emendationem Deo devovit; unde et 
epistolam memoria dignam, per virum prudentis- 
simum Living^um, tunc Teavestokensis ecclesise 
abbatem, post vero mox eodem anno in Cridia- 
tunensis ecclesias pontificatu Eadnothi successo- 
rem, qui sibi comes itineris extitit, aliosque suos 
legatos Angliam misit, dum ipse Roma rediens 
per viam quam ierat, Denemarciam priusquam 
Angliam peteret : cujus epistolas textum hic sub- 
scribere dignum duximus. 

Canutus rex totius Angliae, et Denemarcia^, Hi« letter 

* Sax. Chron. 1 of Cnuf s journey : it has with 

^ Venerabilis abbas Abben- much probability been assigned 

donias Adelwinus obiit, cui ex 
hac vita decedenti Siwardus, ex 
Glestohiensi coenobio monachus, 
successit, tam saecularium qnam 
ecclesiasticarum vigore admodum 
fultus. L» add, 

^ Ronutm ivit,'] Great doubt 
prcvails with respect to thc date 

to the latter half of the year 1026. 
The objection that he was not 
then in possession of Norway, of 
which he styles himself king, is 
of no great weight, being appa- 
rently an error of tlie later chro- 
niclers. See Lappenberg^s En- 
gland, II. p. 211. 


deseriptwe et NorreganoruiD, et partis Suanorum, ^thel- 
ney tV«nd Dotho metropolitano, et Alfrico Eboracensi archi- 
Rome. episcopo^ omnibusque episcopis et primatibus, et 
toti genti Ang^Iorum, tam nobilibus quam ple- 
beis, salutem. Notifico vobis me noviter ivisse 
Romam, oratum pro redemptione peccaminum 
meorum, et pro salute regnorum, quique meo 
subjacent regimini populorum. Hanc quidem 
profectionem Deo jam olim devoveram, sed pro 
negotiis regni, et causis impedientibus^ huc 
usque perficere non poteram: nunc autem ipsi 
Deo meo Omnipotenti valde humiliter gratias 
ago^ qui mihi concessit in vita mea sanctos 
Apostolos SUOS9 Petrum et Paulum, et omne 
sanctuarium^ quod intra urbem Romam autextra 
addiscere potui, expetere, et secundum deside- 
rium meum pra^sentialiter venerari et adorare. 
Ob id ergo maxime hoc patravi^ quia a sapieutt- 
bus didici» Sanctum Petrum Apostolum magnam 
potestatem a Domino accepisse ligtmdi atque 
solvendi, clavlgerumque esse coelestis.regni, .et 
ideo specialius ejus patrocinium apud Dominum 
diligenter expetere valde utile duxi. . Sit autem 
.vobis nptum, quia magna congregatio nobilium 
in ipsa Paschali solemnitate ibi cum domino papa 
Johanne et imperatore Cuonrado erat, scilicet 
omnes principes gentium a monte Gargauo lisque 
ad istud proximum mare^ qui omnes me et ho- 
norifice suscepere^ et donis pretiosis honoravere : 
maxime autem ab imperatore donis variis, et 
muneribus pretiosis honoratus sum, tam in vasis 
aureis et argenteis, quam in palliis et vestibus 
valde pretiosis. Locutus sum igitur cum ipso 
imperatore^ et domino papa^ et principibus qui 
ibi erant, de necessitatibus totius populi universi 
regni mei^ tam Anglorum quam Danorum, ut 
eis concederetur lex aequior et pax securior in 


via Romam adeundi^ et ne tot clausuris per viam 
artentur, et propter thelon injustum fatigentur; 
annuitque postulatis imperator, et Rodulphus' 
rex, qui maxime ipsarum clausurarum domina- 
tur; cunctique principes edictis firmaverunt, ut 
homines mei, tam mercatores quam alii orandi 
causa viatores, absque omni angaria clausurarum 
et theloneariorum, firma pace et justa lege securi, 
Romam eant et redeant. Conquestus sum ite- 
rum coram domino papa, et mihi valde displicere 
causabar, quod mei archiepiscopi in tantum 
angariabantur immensitate pecuniarum, quse ab 
eis expetebatur, dum pro pallio accipiendo, 
secundum morem, apostolicam sedem expeterent ; 
decretumque est ne id deinceps fiat. Cuncta 
enim quae a domino papa, et ab ipso imperatore, 
et a rege Rodulpho, caeterisque principibus, per 
quorum terras nobis transitus est ad Romam, 
pro meae gentis utilitate postulabam, libentissime 
annuerunt, et concessa sacramento etiam firma- 
verunt, sub testimonio iv. archiepiscoporum, et 
XX. episcoporum, et innumerae multitudiuis du- 
cum et nobilium, qui ibi aderant. Quapropter 
Deo Omnipotenti gratias magnificas reddo, quia 
omnia quse desideraveram, prout mente decreve- 
ram, prospere perfeci, votisque meis ad velle 
satisfeci. Nunc itaque notiim sit omnibus vobis, 
quia ipsi Deo Omnipotenti supplex devovi vitam 
meam amodo in omnibus justificare, et regna 
mihi subdita populosque juste et pie regere, 

* Rodulphus.'] The MSS. yary i bert, son of Hugh Capet, was at 
as to the prince here spoken of Rome during the reign of tbat 
by Cnut. C. and B, read * Rod- pontiff, who died in the year 
bertus' and *Rodberto;' while 1024, while Cnufs visit did not 
L, and the editions have ' Rudol- take place till 1026, or, perhaps, 
phus' and * Rudolpho.' He was 
Rudolf II. king of Burgundy. 
But from a letter of pope Bene- 
dict VIII. it appears that Ro- j 

even later. See Recueil des 
Histoires, tom. x. p. 434. Will. 
Godell, and Chron. Turonense. 


aequnmque jndicium per omnia obsenrare : et si 

quid per meae juyentutis intemperantiam ant 

ue^Iigentiam hactenus praster id quod justnm 

erat actum est, totum^ Deo auxiliante^ deinceps 

dispono emendare*. Idcirco obtestor^ et praecipio 

meis consiliariis» quibus regni consilia credidi^ ne 

ullo modo^ aut propter timorem mei, aut alicujus 

potentis personse favorem^ aliquam injustitiam 

amodo consentiant^ vel patiantur pnllulare in 

omni regno meo. Pnecipio etiam omnibus vice- 

comitibus et prsepositis universi regni mei, sicut 

meam amicitiam aut suam salutem habere vo- 

lunt, ut nulli homini^ nec diviti nec pauperi, vim 

injustam inferant ; sed omnibus, tam nobilibus 

quam ignobilibus, et divitibus et pauperibus^ sit 

fas justa lege potiundi, a qua nec propter favo- 

rem regium, aut alicujus potentis personam^. nec 

propter mihi congregandam pecuniam, ullo modo 

devietur ; quia nuUa mihi necessitas est, ut ini* 

qua exactione mihi pecunia congn^egetur. > £go 

itaque^ quod vobis notum fieri Tolo^.eadem via 

qua exivi regrediens^ Denemarciam eo^ pacem et 

firmum pactum, omnium Danorum consilio^ cum 

eis gentibus et populis compositums^ qui nos et 

regno et vita privare^ si eis possibile esset, vole- 

bant, sed non poterant; Deo scilicet virtutem 

eorum destruente, qui nos sua benigna pietate in 

regao et honore conservet, omniumque inimico- 

rum nostrorum potentiam et fortitudinem dein- 

ceps dissipet et annihilet. Composita denique 

pace cum gentibus quse in circuitu nostro sunt^ 

dispositoque et pacato omni regno nostro hic in 

Oriente, ita ut a nulla parte bellum aut inimici- 

tias aliquorum timere habeamus, quam citius hac 

sestate apparatum navigii procurare potero, An- 

gliam venire dispono. Hanc autem epistolam 

idcirco prsemisi^ ut de mea prosperitate omnis 


populus regni mei laetificetur ; quia, ut vos ipsi 
scitis, nunquam memetipsum nec meum laborem 
abstinui, nec adhuc abstinebo, impendere pro 
omnis populi mei necessaria utilitate. Nunc 
igitur pra^cipio, et obtestor omnes meos episco- 
pos et reg^i pra^positos, per fidem quam Deo et 
mihi debetis, quatenus faciatis, ut antequam ego 
Angliam veniam, omnia debita quae Deo, secun- 
dum leg^em antiquam^ debemus, sint persoluta, 
scilicet eleemosynae pro aratris, et decimae aui- 
malium ipsius anni procreatorum, et denarii quos 
Romae ad Sanctum Petrum debemus, sive ex 
urbibus, sive ex villis ; et mediante Aug^usto de- 
cimse frugum, et in festivitate S. Martini [11 
Nov.] primitiae seminum ad ecclesiam sub cujus 
parochia quisque deget, quae Anglice ciric-sceat' 
nominantur. Haec et his similia, si, dum venero, 
non erunt persoluta, i*egia exactio secundum 
leges, in quem culpa cadit^ districte absque venia 
comparabit/ Valete. a. d. 1032. 

Ecclesia S. Eadmundi regis et martyris hoctht>^^h^h°' 
anno dedicata est. mundK. 

Magnas religionis et modestiae vir, Leofeius *°*^' .„ 
Wicciorum episcopus, in episcopali villa Keme- LeoAigebp. 
segia XIV. kalend. Septembris [19 Aug.], feriacJob.; 
tertia, obiit, et, ut credi fas est, ad ccelica regna 
migravit; cujus corpus in ecclesia S. Marias 
Wigorniae tumulatur honorifice :^ in cujus sedem ■ucceededby 

° •* Brihteah. 

Persorensis abbas Brihteagus, filius videlicet 
sororis Wlstani Eboracensis archiepiscopi, leva- 

tUS est. X.D. 1034. 

Eathericus Lindicolinensis^ episcopus defungi- ^atheric bp. 
tur, et in monasterio Ramesige sepelitur ; cui suc- *^^'b*"*'" 
cessit Eadnothus. Malcolm rex Scottorum obiit.^ 5*1"**,'**w 

Malcoim K. 

. _^ of Scotland 


* Eleemosyna .... ciric-sceatJ] 
See Aqc. LL. aod Instt. of Eug- 
laud. ' Sax. Cliron. 

' Lindicolinensis,'] The see was 
not transferred to Lincoln until 
about a. 1035. 




Denmark to jam Depensse 


A.D.1035. Ganutns rex AnglorniD, ante snnm obitnm, 
N^fy^^to snper Norreganos regem constitnit Snannm, qni 
snus et Northamtnnensis Alfgiyae, filiae yidelicet 
Alfhelmi ducis et nobilis matronae Wlfmnae, dice- 
batur filinSy quem tamen nonnulli.asserebant non 
regis et ejusdem Alfgivae filinm extitisse; sed 
eandem Alfgivam ex rege filinm habere volnisse 
sed nequivisse, et idcirco recenter natum infiin- 
tem cujusdam presbyteri sibi afferri jussisse, 
regemque omnino credulum fecisse> se filium illi 

Super Danos etiam sunm et 

AlfgivsB reginae filium Heardecanutum regem 

constituit.^ Et postea^ hoc anno^ secundo idus 

Novembris [12 Nov.], feria qnarta^ apnd Sceafles- 

byriam vita decessit, sed Wintoniae in Veteri 

Monasterio satis honorifice sepelitur. Qnotn- 

£ ^^d^ mulato regina Alfgiva ibidem resedit. Haroldus 

bjrHanid. vero dixit sc filium esse Canuti regis et North- 

aintnnensis Alfgivae^ licet id vemm esset minime ; 

dicnnt enim nonnulli filinm cujusdam sutdris 

illum fuisse, sed Alfgivam eodem modo de illo . 

fecisse, quo de Suano fertur eg^isse: nos vero^ 

/'qnia res in dubio agitur, de neutromm genitura 

Hanidde-- quid ccrti scivimus definire."' Is tamcu, adepta 

K^?Srb«r regia dignitate, misit Wintoniam suos constipa- 

tores celerrime> et gazarum opumque, quas rex 

Canutus Alfg^vae reliquerat reginae, majorem 

melioremque partem ademit illi tyrannice, spa- 

liatamque dimisit ibidem^ ut coeperat, residere;' 

atque consentientibus quam plurimis majoribus 

natu Angliae^ quasi justus haeres coepit regnare ; 

nec tamen ita potenter ut Canutus^ quia justior 

haeres expectabatur Heardecanutus. Unde 

brevi post tempore regnum sorte dividitur An- 


' Regem constituU/l The fore- 
going particulara are Dotfrom the 
Saxon Chronicle. 

' Sax. Chron., though with 
some variations. 


gliae, et Haroldo pars septeiitrionalis, Hearde- 
canuto provenit australis. Obiit Rotbertus dux Robert duke 
Normannorum, cui successit TVillelmus Bastar- ob.;*suc. 

j /.-,. . . •!• A X ceededby 

dus, nlius ejus, in puerili aetate. wiuiam. 

[Piligrinus archiepiscopus Coloniensis, instig^a- a.d. io36. 
tus quorundam invidorum monachorum, de mo- rbpfj?"* 
nasterio S. Pantaleonis, verbis, qui Heliam ^^t» 
abbatem Scottorum, qui illis quoque praefuit, SJnlS!"*'^ 
propter districtionem suam, et alios Scottos quos 
secum habuit, odio habebant ; praefatus archiepi- 
scopus minatus est eidem Heliae, quod postquam 
de curte regia venisset, nullum Scottum neque 
ipsum ibi dimisisset. Tunc Helias et alii Scotti 
responderunt : *Si Christus in nobis vere est 
peregrinus, non revertetur vivus ad Coloniam 
archiepiscopus Piligrinus/ Ita quoque Domi- 
nus efifecit, et Helias duo monasteria rexit.] 

Innocentes clitones iEIfredus et Eadwardus, Thesetbei- 
^gelredi quondam regis Anglorum filii, deandEadward 
Normannia, ubi cum Ricardo avunculo suo man- sngiand. 
serant tempore longo, multis Normannicis militi- 
bus secum assumptis, in Angliam paucis trans- 
vecti navibus, ad suas matris colloquium, quae 
morabatur Wintoniae, venere : quod indigne gra- 
viterque ferebant potentes nonnulli, quia, licet 
injustum esset, Haroldo multo devotiores exti- 
tere quam illis, maxime, ut fertur, comes God- 
winus. Hic quidem ^lfredum, cum versus «ifreds 
Lundoniam, ad regis Haroldi colloquium, utcraeiiy 
mandarat, properaret, retinuit, et arcta in custo- 
dia posuit: sociorum vero illius quosdam distur* 
bavit, quosdam catenavit, et postea ccecavit ; 
nonnullos cute capitis abstracta cruciavit, et 
manibus ac pedibus amputatis multavit, multos 
etiam vendi jussit, et mortibus variis ac miserabi- 
libus apud Gyldefordam sexcentos viros occidit. 
Sed illorum nunc animas in paradiso creditur 


^audere cum sanctis, quorum corpora tam crude- 
liter sine culpa perempta sunt in ar.vis. Quo 
audito, regina Alfgiva filium suum Eadwardum^ 
qui secum remansit^ maxima cum festinatione 
Barbarout Nortmanuiam remisit. Deinde Godwini et quo- 
and death of ruudam aliorum jussione^ ad insulam Elig clito 
Eijr. iEIfredus strictissime vinctus ducitur; sed ut ad 

terram navis applicuit, in ipsa mox eruti sunt 
oculi ejus cruentissime, et sic ad monasterium 
ductus^ monachis traditur custodiendus ; ubi 
brevi post tempore de hac migravit luce, et in 
australi porticu^ in occidentali parte ecclesiae^ 
corpus ejus sepelitur debito cum honore; anima 
vero paradisiaca fruitur amcenitate.^ 
A.D. 1037. Haroldus rex Merciorum et Northhymbrorum, 
^Mi^kiiig ut per totam regnaret Angliam, a principibus et 
EngiMd. omni populo^ rex eligitur. Heardecanutus vero, 
quia in Denemarcia moras innexuit, et ad An- 
gliam, ut rogabatur, venire distulit, penitus abji- 
Emma citur : cujus matcr Alfgiva, Anglorum quondam 
goes to ' regina, hiemis initio, sine misericordia expellitur 
Anglia; quae, rate mox parata, in Flandriam 
transvehitur, et a nobili comite Baldwino cum 
honore suscipitur: is, ut talem virum decuit, 
quamdiu necessitas poposcerat, ei necessaria 
iEficdean gratautcr ministrare curavit. Eodem anno, 

ofEvesham i . *i***a* t^ 

ob. paulo ante, magnas vir reugioms Avicus Eoves- 

hamnensis decanus obiit.^ 

A.D. 1038. ^thelnothus Dorubemensis archiepiscopus, 

Sp!*o"ciIit. quarto kal. Novembris [29 Oct.], vita decessit ; 

bS!*^?e!le^ cujus obitus dic septimo iEthelricus Suth-Saxo- 

***** ' niae praesul obiit : petierat enim a Deo, ne post 

mortem dilectissimi sui patris ^Ethelnothi in hac 

luce diu viveret ; cui Grymkytel in episcopatum ; 

' Sax. Chroo. Encomium 
Emmae, p. 29^ edit. Maseres. 

' Sax. Chron. 


^thelnotho vero regis capellanas Eadsius in suee«ede<i by 
archiepiscopatum successit. Decessit etiam Grimil^tc!! 
eodem anno ^lfricus East-Anglorum episcopus ; Eimhlin!' ^ 

, TT • • • T» •! . j • andBrihteah 

et Hwicciorum episcopus Brihteagus decimo bp.ofthe 
tertio kal. Januarii [20 Dec.]^ feria quarta, vitam "^**® 
finivit; cujus episcopatum Livingo Cridiatunen- «ucceeded by 
si antistiti rex dedit Haroldus.^ Pro -/Elfrico LySnl. *" 
vero Stigandus, regfis capellanus, est constitutus, 
sed postmodum ejectus, et Grymkytel pro auro^ stigand 
est electus, habuitque duas parochias tunc, Au-Grimkytei 
stralium Saxonum et Orientalium An^Iorum. stig'and re- 
Sed iterum Stig^andus receptus, et Grymky tel * ^^ 
est ejectusy et Stigandus quidem Australium 
Saxonum episcopatum tenuit, et fratri suo ^geU iEgeimter 
maro Orientalium Anglorum praesulatum acqui- £imham. 
sivit : minimumque id animositati suae ratus, stigand abp. 

__. , * , ofCant. and 

Wintomensem et Cantuanensem thronos ascen- bp. of 
dit, vixque aegreque exoratus^ ut Australibus 
Saxonibus proprius ordinaretur episcopus. Post Arfastbp.of 
^gelmarum fuit Helmhamnensis episcopus Ar- tr^sfe^ 
fastus, qui ne nihil fecisse videretur, ut suntThetfwd? 
Normanni famae in futurum studiosissimi, episco- 
patum de Helmham transtulit ad Theodfordum. 

. A. D 1039 

Brihtmarus Licetfeldensis episcopus obiit, cai Bribt^ar 
Wlsius successit. Eadwinum Leofrici comitis S5,\,**iiV^'*" 
germanum, et nobiles regis ministros, Turkillum ^^^, 
et Alfgeatum, filium Eatsii, multosque cum eis ^^"u, 
viros occiderunt Walenses. Heardecanutus rex Sdu**^'*'?^ 
Danorum, Flandriam devectus, ad matrem suam SlrtJi^ixt 
Alfgivam venit.^ ^TJ.^, 

Haroldus rex Anglorum, obiit Lundoniae, et in a.d. kmo. 
Westmonasterio sepelitur. Quo sepulto, pro- Ji|5«^*~** 
ceres ferme totius Angliae legatos ad Heardeca- Ji^e^*.?"' 
nutum Brycgae, ubi cum matre sua morabatur. 

* Sax. Chron. 

« Pro auroJ] So C. for the 
cominon reading ' pro eo,' Malm. 

de Pont. has ' pro auro Grimketel 
electus ' ; and R. Wendover, * aere 




mcnt of 

mittentes, et se bene facere putantes^ rogayerant 
illam ut Angliam veniret, et sceptra regni sosci- 
peret : qni navibos lx. paratis, et Danids mili- 
tibus instmctis, ante m^am sestatem Ang^am 
advehitary et gaudenter ab omnibus sasdpitur, 
regnique solio mox sublimatur; sed soi imperii 
terapore nil egit dignum potestate. regia.^ Nam 
mox ut regrnare coepit, injuriammy quas rel sibi 
vel suas genitrici suus antecessor fecerat rex 
Haroldus, qui frater suus putabatur, non im- 
memor, iElfricum Eboracensem archieiHSCopnm, 
Godwinum comitem^ Stir majorem domus, Edri- 
cum dispensatorem, Thrond suum camificem, et 
alios magnas dignitatis viros, Lundoniam misit, 
et ipsius Haroldi corpus effodere, et in gnronnam 
projicere jussit : quod cum projectum fuisset^ id 
extrahere, et in flumen Thamense mandavit pro- 
jicere. Brevi autem post tempore a quodam 
piscatore captum est, et ad Danos allatum sub 
festinatione, in coemeterio quod habuerant Lun- 
doniae sepultum est ab ipsis cum honore.* Qui- 

f^Th^fli^. bns actis^ octo marcas unicuique suae classis 
remigi, et xii. unicuiqne gnbematori de tota 
Anglia praecepit dependi, tributum videlicet tam 
grave, ut vix aliquis id posset persolvere ; qua- 
propter omnibus qui prius adventum ejus deside- 
rabant magnopere, factus est exosus summopere.^ 

proeeedinga Ad hosc ctiam. oro necc -sui fratris ^lfiredi, ad- 

on accoQnt 

of iEifred'i vcrsus Godwinum comitem et Wigornensem epi- 


scopum Liyingumy accusantibus illos iJBlfiico 
Eboracensi archiepiscopo et quibusdam aliis, ex- 
arsit ira magna. Idcirco episcopatum Wigor- 
nensem Livingo abstulit^ et iElfrico dedit; sed 


* Sax. Chron. 

' Cum hmore.'] In the Saxon 
Chronicle it is nierelv said that 

Harthacnut caused the dead Ha- 
rald to be taken up and cast into 
a fen. The cemetery spoken of 
was that of St. Clement Danes. 


sequenti anno ablatum ^Elfrico, Livingo secum 
pacificato benig^ne reddidit. Godwinus autem oodwine 
regi pro sua amicitia dedit tnerem fabrefactam, «piendid 
caput deauratum habentem, armamentis optimis Hanhacnut. 
instructam, decoris armis electisque Lxxx. mili- 
tibus decoratam, quorum unusquisque habebat 
duas in suis brachiis aureas armillas, sedecim 
uncias pendentes, loricam trilicem indutam, in 
capite cassidem ex parte deauratam, g-Iadium 
deauratis capnlis renibus accinctum, Danicam 
securim auro argentoque redimitam in sinistro 
humero pendentem, in manu sinistra clypeum, 
cujus umbo clavique erant deaurati, in dextra 
lanceam, quas lingua Anglorum ateg-ar appel- 
latur.^ Insuper etiam, non sui consilii nec suae 
voluntatis fuisse, quod frater ejus coecatus fuisset, 
sed dominum suum regem Haroldum illum facere 
quod fecit jussisse, cum totius fere Ang^lias prin- 
cipibus et ministris dignioribus regi juravit. 

Hoc anno rex Anglorum Heardecanutus suos a.d. 1041. 

1 io**^ •• ••■■ Feader and 

huscarlas^ misit per omnes regiu sui provmcias ad Thuntan 
exigendum quod indixerat tributum ; ex quibus worc^ter. 
duos, Feader scilicet et Thurstan, Wigomenses 
provinciales cum civibus^ seditione exorta, in 
cujusdam turris Wigornensis monasterii solario, 
quo celandi causa confugerant, quarto nonas 
Maii [4 Maii], feria secunda, peremerunt. TJnde Harthacnut 

, ,^. . -Ti orders Wor- 

rex, ira commotus, ob ultiouem necis illorum, cestertobe 
Thuri Mediterraneorum, Leofricum Merciorum, the country 


GodwinumWest-Saxonum, Siwardum Northhym- ravaged. 
brorum, Roni Magesetensium, et caeteros totius 
Angliae comites, omnesque ferme suos huscarlas, 

' Ategar appellatur,] A. S. 
aetglir, O. Nor. atgeirr, O.H. Ger. 
azkdr. For a description of the 
splendour of the Danish vessels at 
this period, see Encom. Emmae, 
p. 8, edit. Maseres. For an ac- 

count of the Mora, the Con- 
queror*s ship, see Roman de Rou, 
II. pp. 146, 532. 

^ Huscarlas,'] Danish body 

o 2 


cum magno exercitu» iElfiico adhuc Wigornen- 
sem pontificatum tenente, illo misit^ mandans at 
omnes viros, si possent, occiderent, civitatem 
depraedatam incenderent, totamque provinciam 
devastarent. Qui die veniente secundo iduum 
Novembrium [12 Xov.], et civitatem et provin- 
ciam devastare cceperunt, idque per iv. dies agere 
non cessaverunt; sed paucos vel e civibus vel 
provincialibus coeperunt aut occiderunty quia 
praecognito adventu eorum, provinciales quoque 
locorum fu^erant. Civium vero multitudo in 
quandam modicam insulam, in medio Sabrinae 
fluminis sitam^ qude Beverege nuncupatur, con- 
fugerant^ et, munitione facta, tamdiu se viriliter 
adversus suos inimicos defenderant, quoad pace 
recuperata^ libere domum licuerit eis redire. 
Quinta igitur die civitate cremata, unusquisque 
magna cum praeda rediit in sua, et reg^ statim 
AniTai of quicvit ira. Non multo post Eadwardus^ iEk^el- 
Eadweurd. rcdi quoudam regis Anglorum natus, de Nor- 
mannia, ubi multis exulabat annis, venit Angliam, 
et a fratre suo Heardecanuto rege susceptns ho- 
norifice^ in curia sua mansit.^ 
A.D. 1042. Rex Anglorum Heardecanutus, dum in con- 
SSlhinut. vivio, in quo Osgodus Clapa, magnae vir po- 
. tentiae, filiam suam Gytham Danico et prsejM)- 
tenti viro Tovio, Prudan cognomento, in loco qui 
dicitur Lamhythe, magna cum laetitia tradebat 
nuptui, laetus, sospes et hilaris, cum sponsa prse- 
dicta et quibusdam viris, bibens staret, repente 
inter bibendum miserabili casu ad terram corruit, 
et sic mutus permanens, sexto idus Junii [8 Jun.], 
feria tertia, expiravit, et Wintoniam delatus,' 
juxta patrem suum regem Canutum est tumu- 
succettionof latus: cujus fratcr Eadwardus, annitentibus ma- 

Eadweard. •* 

xime comite Godwino et Wigornensi praesule 

' Non multo poat mansit,'] Sax. Chron. 


Living-o, Lundoiiiae levatur in regem ; cujus pater 

-^g^elredus, cujus pater Eadg^arus, cujus pater 

Eadmundus, cujus pater Eadwardus Senior, cujus 

pater ^lfredus. [Helias Scottus abbas obiit Abbot Heiias 

secundo idus Aprilis, vir prudens et religiosus, col^ne: 

et ideo monasterium S. Pantaleonis cum suo, id 

est, S. Martini, sibi commissum est regendum. 

Ipse optimum missalem librum monachi Franci, 

sine licentia in commune scriptum, in monasterio 

S. Pantaleonis igne consumpsit, ne alius quid- 

quam sine licentia facere auderet ; cui successit succeeded by 

Maiolus Scottus, vir sanctus.] 

Eadwardus ab archipraesulibus Edsio Doru- a.d. 1043. 
bernensi, et iElfrico Eboracensi, aliisque ferme fnolnfe"** 
totius AnglidB praesulibus, primadie Paschae, iii. ^^"^' 
nonas Aprilis [3 Apr.], ungitur in regem Win- 
toniae. Eodem anno^ xiv. diebus ante festivita- despoiu bu 
tem S. Andreae Apostoli [16 Nov.], festinato her trea. 


rex cum comitibus Leofrico, Godwino, et Si- 
wardo, de civitate Glaworna Wintoniam venit 
improvise, et, ut illi consilium ei dederant, suae 
g^enitrici, quicquid in auro, argento, gemmis, 
lapidibus, aliisve rebus pretiosum habuerat, abs- 
tulit ; vel quia priusquam rex esset effectus, vel 
post, minus quam volebat illi dederat^ et ei valde 
dura extiterat : veruntamen sufficienter ei mini- 
strari necessaria prascepit, et illam ibidem quietam 
manere jussit.^ 

[Animchadus Scottus monachus et inclusus in Animchadus 
Fuldaobiit iii. kal. Februarii,^ super cujussepul- F^drob. 
chrum visa sunt. lumina, et psalmodia audita est. Account of 
Super cujus sepulchrum Marianus, hujus chronicae M^ianus 

• 1 •«■■•^•i Scottus» 

auctor, decem annis ad pedes ejus stans mclusus, 
missas cantavit,quihaec etiam desupradicto Anim- 
chado retulit : Ipse, inquit, cum in Hibernia esset^ 
in insula quas Keltra dicitur, quadeun die, fratri. 

» Sax. Chron. « iii. kal. Feb.] Add. MS. Cott. Nero C. v. 


bus quibusdam advenientibus^cum licentia senioris 
suiy nomine Cortram^ caritatem eis fecit. Com- 
que quidam post cibum essent egressi^ illi qui 
remanserant, ad ignem se calefacientes, conse- 
derunt, atque bibere ab eo petierunt; quo nolente 
sine licentia^ coegerunt illum. Tandem con- 
sensit^ prius tamen ex eo potn seniori suo qoasi 
benedictionem misit. Crastino autem ab eo in- 
terrogatus, unde sibi illum potum misisset^ omnia 
quse gesta erant retulit ; moxque propter hanc 
tantum culpam, eum senior de Hibemia exire 
jussit, quod ille humiliter adimplevit; sicqoe 
Fuldam veniens^ sancte vivendo inclusus, ut prse- 
dixi> obiit. Hoc autem mihi retulit Tigernah 
senior meus, cum quandam culpam parvam coram 
eo fecissem. Me quoque audiente in Fuldam 
incluso, quidam religiosissimus ejusdem coenobii 
monacbus^ nomine Willelmus^ supradictum Anim- 
chadum^ jam sepultum, rogtivit, ut se benedi- 
ceret ; atque sicut postea mihi confirmavit, eadem 
nocte per visum vidit Animchadum^ in sepol- 
chro suo stantem, nimio fulgore nitentem^ et ex- 
tensa manu se benedicentem : totamqoe ipsam 
noctem etiam ego mellifluo plenam odore doxi.] 
Haec ait Marianus. 
A.D.1044. ^lfwardus Lundoniensis praesul, qui et ante 
buho^ episcopatum et in episcopatu, abbatis jure, 
Eoveshamnensi coenobio praefuit^ cum pontifica- 
tum administrare pro sua infirmitate minus suffi- 
ceret^ Eoveshammi residere voluit^ sed fratres 
loci illius id omnino consentire noluerunt.^ Qua- 
propter^ ablatis ex maxima parte libris et oma- 
mentis, quas ipse eidem contulerat loco^ et quas- 
dam, ut fertur, quae alii contulerant^ ad monaste- 
rium Ramesege secessit, et omnia quae attnlit 

* Noluerunt,'] Because he was aiBicted with leprosy. See Hist. 
Rames. c. civ. 

LoDdon ob. 



sancto contolit Benedicto, ibique resedit,* et hoc 
anno, octavo kal. Aug^usti [25 Jul.], feria quarta, 
defungitur^ ibidemque sepelitur. In generali 
concilio, quod eodem tempore celebratum est 
Lundonias, religiosus Eoveshamnensis monachus wuinnsr 


Wlmarus, qui et Manni, ut abbatis jure suoabbotor 
monasterio praeesset, eligitur, et quarto idus ^** 
Augusti [10 Aug.], feria sexta, ordinatur. £o- Gunhudand 
dem anno nobilis matrona Gunnilda, regis nUh^°from 
Wyrtgeorni et sororis Canuti regis filia,* et comi- ^"*^***** 
tum Hacuni et post Haroldi morte viduata, cum 
duobus filiis Hemmingo et Turkillo expellitur de 
Anglia; quse Flandriam devecta, in loco qui 
Brycge dicitur aliquandiu resedit, et sic Dane- 
marciam adiit.^ Capellanus regis Stigandus stigand bp. 
praesulatum East-Anglias suscepit/ ^ .Angua. 

Brihtwoldus Wiltoniensis episcopus obiit, cni a.d. 1045. 
regis capellanus Herimannus, de Lotharingia ^f wuton 
oriundus, successit. Quo anno rex Anglorum ^^„^0 

Eadwardus ad Sandicum portum congregavit ^^^ 
classem praevalidam contra Magnum, Norrega- J^f ^^,^ 
norum regem, Angliam adire disponentem : sed ^^^ ^^ 
bellum a Suano rege Danorum illi illatum iter 

Livingpus H wicciorum, Domnanise, et Comu- a. d. io46. 
biae praesul, x. kal. Aprilis [25 Mar.], die Domi- Jg?&«,S^ 
nica obiit ; cujus post decessum, regis cancellario !^IS;;^Uby 
Leofrico Brytonico mox Cridiatunensis et Cor- ESdred?"*^ 
nubiensis datus est praesulatus : et Aldredus, qui 
primo monachus Wintoniensis, post abbas Tea- 
vistokensis extitit, Hwicciorum pontificatum sus- 

1 Sax. Chron. a. 1046. 

s See p. 184. 

s Hoc anno Gantuarensis me- 
tropoleos Edsias accitum Si- 
wardum abbatem Abbendoniae, 
quem prudentia plunmum vigere 
noverat, regis consensu et regni 
primorum pontificatus' decoravit 

apice, ac patriarchatus sui vice 
ipsum fungi instituit; nam ipse 
privatis uti volebat, quia segritu- 
dine laborabat. Abbendoniensi 
autem ecclesias iEthelstanus, 
ejusdem loci sacrista, abbas con- 
stitutus est. L, add. 
* Sux. Chron. 



osgod ciapa cepit.^ Osg^odus Clapa expellitur Ang^lia.' Ma- 
Ma«nus ' gnus Norregauorum rex, sancti Olavi regis filius, 
Denmark. fuguto Tege Danorum Suano^ sibi Danemarciam 


A.D.1047. Nix in Occidente tanta cecidit ut silvas quo- 

^!?nhes. que frangeret; quo etiam anno hiems extitit 

■^^^'' durissima. Grymkytelus Suth-Saxoniae prassnl 

SifiiSi*bp. obiit, cui regis capellanus Heca successit.* De- 

of winton QQg^ii quoque -ffilfwinus Wintoniensis episcopus ; 

8ifgSl*^^^in cujus sedem praesul East-Anglise sublimatnr 

sveinseeks Stigaudus.^ Suauus rcx Danorum suos legatos 

Magnus.who misit ad Eadwardum regem Anglorum, et rogavit 

fromDen. ut sibi classcm mitterct contra Magnum regem 

Norreganorum.* Tunc comes Godwinus consi- 

lium regi dedit, ut saltem l.. naves militibus in- 

structas ei mitteret ; sed quia Leofrico comiti et 

omni populo id non videbatur consilium^ nullam 

ei mittere voluit. Post haec Magnus rex Norre- 

ganorum, classe multa et valida constipatus^ cum 

Suano prcelium commisit, et multis militibus 

utrinque occisis, illum de Danemarcia expulit, et 

post in illa etiam regnavit, atque tributum sibi 

non modicum pendere Danos coegit ; ac non 

multo post obiit.* 

Suanus Danemarciam recepit, et Haroldus 
Harvager/ Siwardi regis Norreganorum filius^ 
et ex parte matris frater sancti Olavi^ patruus 
scilicet Magni regis, Norregam repetiit, brevique 
post tempore suos nuntios ad regem Eadwardum 
misit, et pacem amicitiamque illi obtulit, et re- 
sveinappiies ccpit : ad qucm etiam rex Danorum Suanus 
legatos mittens, rogavit ut ei navale mitteret 

A. D. 1048. 

Peaee with 
Harald of 

* Sax. Cliron.y under three 
dates, viz. 1044, 1046, 1047. 

* Sax. Chron. aa. 1047, 1048. 

* Sax. Cbron. a. 1048. 

* HarviigerJ] The usual blun- 

der of the English chroniclers 
for <Hdrdrdda.' King Harald 
Harfagr died in 93G. Ordericus 
Vitalis and GefTrey Gaimar com- 
mit the same error. 



adjutorium;^ sed licet comes Godwinus voluisset 
ut saltem l. naves illi mittcrentur, Leofricus 
comes omnisque populus uno ore contradixerunt.* 
Terra^ motus kal. Maii (1 Maiil, die Domiuica, An earth- 

^ quake. 

extitit magnus Wig^orniae, Wic, Deorbeiae, et 

multis aliis locis.^ Mortalitas hominum et ani- a great mor. 

tality, and 

malium multas occupavit Angliae provincias, et tpontaneout 

... .1 ^» • T^ combuttion. 

ig^nis aenus, vulgo dictus silvaticus, m Deor- 
begensi provincia, et quibusdam aliis provinciis, 
villas et seg^etes multas ustulavit.^ Eadmundus Eadmund 
Lindisfarnensis episcopus Glawornae obiit, sed adisfameob.: 
suis deportatus, Dunholmi sepelitur; cui succes- «ucceededby 
sit Edredus, sed illo divina ultione percusso, in ^Etheiric. 
ejus locum ^Egelricus Burgensis monacbus sub- 

Henricus imperator innumerabilem congrega- a. d. 1049. 
vit exercitum contra Flandrensium comitem SSS^^'^' 
Baldwinum, maxime eo quod apud Neomagnm* SrBMd'?i!i 
suum palatium combussisset atque fregisset pul- o*^^**»^*"- 
cherrimum. In qua expeditione fuit Leo papa, 
Qt de multis terris nobiles et magnifici viri quam- 
plurimi. Suanus etiam rex Danorum, ut im- 
perator illi mandarat, cum sua classe, ibi affuit, 
et ea vice fidelitatem imperatori juravit. Misit 
quoque ad regem Anglorum Eadwardum, et ro- 
gavit illum ne Baldwinum permitteret efifugere, 
si vellet ad mare fug^ere. Idcirco cum magna 
classe rex ad Sandicum portum adiit, et ibi tam- 
diu mansit, quoad imperator de Baldwino omnia 
quae voluit habuisset.^ Interea Suanus comes, swegen son 
Godwini comitis et Gythae filius, qui relicta prius ?etum™* 
Anglia, eo quod Edgivam Leonensis monasterii °^ 

* Sax. Chron. a. 1049. 

a Contradixerunt,'] Apparently 
a repetitioQ ; see a. 1047. 

3 Yji. Domini iEthelstanus ab- 
bas Abbeudouise obilt, cui suc- 
cessit quidam de monasterio S. 

Eadmundi monachus, in auri 
argentique fabricio operator miri- 
ficus, nomine Sperafoc. L. add, 

* Neomagum,'] Nymwegen. 

^ Sax. Chron. 



abbatissam/ quam corruperat, in matrimonium 
habere non licuerit^ Danemarciam adierat, navi- 
bus VIII. rediit, dicens cum simulatione, se cum 
rege fideliter amodo remansurum ; cui Beom 
comeSy filius avunculi sui Danici. comitis Ulfi, 
filii Spraclingi, filii Ursi, ac frater Suani Dano- 
rum Tegls, promisit se a rege impetratummy ut 
suus ei comitatus redderetur.^ Pacificato itaque 
cum imperatore Baldmno comite, comites God- 
winus et Beorn xlii. navibus Pevenesea reg^ 
licentia sunt devecti ; reliquam vero classis par- 
tem domum jussit redire^ paucis secum navibus 
ibi retentis. Cui cum nuntiatum fuisset, quod 
Osg^odus Clapa cum xxix. navibus in Ulpe' 
jaceret^ de navibus quas remisit quot potuit re- 
osgodciapa Yocavit. Osgodus autem^ uxore sua, quam apud 
fhe°e«^^ Brycge commiserat^ recepta, sex navibus Dane- 
marciam rediit; alise vero East-Saxoniam ade- 
untes^ prasda circa Promontorium Eadulfi rapta 
A tempest. uou modica, redibant : verum eas in redeundo 
sseva corripuit tempestas^ omnesque snbmersit^ 
^ exceptis duabns^ quae in . transmarinis partibus 
captse sunt, occisis omnibus qui in illis erant. 
Dum hsec agebantur, Suanus comes Pevenesea 
venit^ et consobrinum suum Beom comitem cum 
dolo rogavity ut ad Sandicum portum secum iret, 
et, ut illi promiserat> eum cum rege pacificaret : 
qui fisus in consanguinitate, tribus tantum sociis 
assumptis, cum illo proficisci coepit. At ille ad 
Bosanham, ubi naves ejus erant^ eum duxit, et 
in navim introductum duris mox loris vinciri 
jussit, ac secum tamdiu habuit^ donec ad ostium 
DertdB'^ veniret ; ubi illo occiso, et in altam fossam 

Murder of 
BiSm by 

' Leanensis monasterii abbatis- 
sam,'] Of Leominster. 

' Promisit redderetur.'] 

This is very doubtful. See Sax. 

' Ulpe.'] OrWalpeyayillageon 
the coast of Flanders, to the 
N.W. of Sluys. See Grimm'8 
Deutsche Heldensage, p. 330. 

* Derta,] Of the Dart. 



projectOy terraque obruto, dimiserunt illum sex 
naves, quarum duas paulo post coeperunt Ha- 
stingenseSy et occisis qui fuerunt in eis, naves ad 
Sandwic conducentes, regi obtulerunt. Suanus 
vero ad Flandriam duabus fugiens navibus, ibi 
mansity quoad Wig^ornensis episcopus Aldredus 
illum reduceret, et cum reg^e pacificaret.^ £o- irish piratet. 
dem anno, mense Au^sto, Hibemienses piratse Grifflnor 
XXXVI. navibus ostium intrantes Sabrinse^ in piundeMn 
loco qui dicitur Wylesc Eaxan appulerunt, gt**^*^*"' 
cuni adjutorio GriflSni regis Australium Bryto- 
num^ circa loca illa praedam agentes^ uonnulla 
mala fecerunt ; dein conjunctis viribus, rex et 
ipsi pariter flumen quod Weage^ nominatur trans- 
euntes Dymedham incenderunt, et omnes quos 
ibi reperiebant peremerunt: contra quos Wi-defeatthe 
gornensis episcopus Aldredus, et pauci de pro- E^id^ed^bp. 
vincialibus Glawornensibus ac Herefordensibus, ofworcester. 
festinanter ascenderunt; sed Walenses^ quos 
secum habuerant, eisque fidelitatem promiserant^ 
ad regem Griffinnm clanculo nuntium misemnt, 
rogantes ut quam citius posset super Anglos 
irrueret; qui mox et cum suis et cum piratis 
Hibemieqsibus advolavit» et diluculo super 
Anglos irraens^ mnltos ex illis occidit, caeteris 
per fugam lapsis.' Eadnothus Dorcestrensis epi- EadDothhp. 
scopus obiit, cui regis capellanus Ulfus genere ?^^?;^**" 
Nortmannus successit. Oswius abbas Thome- xS?*oIliSr 
gensis et Wlnothus abbas Westmonasterii deces- Th^mey, 
serunt ; decessit quoque Siwardus Edsii Doru- wmiSSm-"' 
bernensis archiepiscopi corepiscopus, et Abban- ^dSgob. 
donise est tumulatus.'^ Quo etiam anno sanctus 

* Sax. Chron. a. 1049, accord- 
ing to one account ; according to 
another, a. 1050. 

' Weage.l The Wye. 

3 Sax. Chron. a. 1050. Here 
Florence^s narrative is more cir- 

cumstantial than that in the 

* Sax. Chron., under three 
dates, viz. 1048, 1050, 1051. L, 
reads : Sed et archiepiscopi yices 
moderans, Siwardus, aegritudine 



Popa Leo 
the abbey 
of Rheimt, 

and holdt • 
aynod there. 

A.D. 1050. 

Eadsig abp. 
of Cant. ob. ; 
succeeded by 

Herinuuk bp. 
of Wilton 
and EaUred 
of Worcetter 
go to Rome. 

A. D. 1051. 

JElfric abp. 
of York ob. ; 
succeeded by 

Count of 
lands at 

papa LeOy roguta eximiae relig^ionis abbatis Heri- 
mari, in Franciam venit, habens in comitatu suo 
prsefectum et digniores quosque Romuleas urbis : 
et sancti Remigii Francoram apostoli monaste- 
rium, Remis constitutum, maximo cum honore 
dedicavit ; et postmodum in ipsa urbe magnam 
synodum archiepiscoporum, episcoporum, et ab- 
batum^ sex diebus celebravit; in qua fuit ^lf- 
winus Ramesigensis abbas^ et abbas monasterii 
Sancti Augustini, a rege An^lorum Eadwardo 
illo directi.* 

[Rex Scottiae Macbethad Romse argentum 
spargendo distribuit.] Edsius Dorubemensis 
archiepiscopus obiit, cui Rotbertus Lundoniensis 
episcopus, genere Nortmannus, successit. Spear- 
heafocus abbas Abbandunensis Lundoniae prae- 
sulatum suscepit, sed antequam esset consecratus, 
a rege Eadwardo est ejectus.' Herimannus 
Wiltunensis episcopus, et Aldredus Wigomensis 
antistes Romam ierant.' 

^lfricus Eboracensis archiepiscopus, Suth- 
wealle defunctus, Medeshamstede sepelitur ;* cui 
regis capellanus Kinsigius successit. Rex Ead- 
wardus absolvit Anglos a gravi vectigali, trice- 
simo octavo anno ex quo pater suus rex ^gel- 
redus primitus id Danicis solidariis solvi man- 
darat.^ Post haec, mense Septembri, Bonouiensis^ 
comes Eustatius senior^ qui sororem Eadwardi 
regis, Godam nomine, in conjugium habuerat, 
paucis Doruverniam applicuit navibus ; in qua 

correptus, Abbendoniam a Cantia 
aeger , defertur, et duobus illic 
mensibus lecto detentus, ab hac 
vita educitor, atque ibidem se- 

* Sax. Chron. aa. 1049, 1050. 

' Venerat per hos dies ad 
regem quidam de Norwagia gente 
episcopus, Yocabulo Rodulfus, 

regi propinquus. Is Abbendo- 
nensibus abbatis jure praeficitur. 
L, add, 

' Sax. Chron. aa. 1047, 1050, 

* Ib. aa. 1050, 1052. 

* Ib. a. 1052. 

^ Bononiensis.'] Of Bononia, 


inilites ejus^ cum stolide et insipienter sibi hospi- a rray there 
tia quaererenty unum e civibus peremerunt; quod townsmeii. 
videns ejus concivis, ulciscitur illum^ occiso milite 
uno. Ob quam rem comes et sui nimis irati, 
viros et mulieres quamplures armis interfecerunt, 
pueros et infantes suorum pedibus equorum con- 
triverunt ; sed ubi cives ad obsistendum concur- 
rere viderunt, turpem fugam ineuntes, vix evase- 
runt, septem ex sociis illorum peremptis, et ad 
regem Eadwardum, qui tunc temporis Glawornaa 
morabatur, fugerunt. Talia fferi in suo comitatu oodwine 

r>, t ' '^1. • . raisesan 

comes Godwinus graviter lerens, nimiaque com- army. 
motus ira, de toto suo comitatu, scilicet de 
Cantia, Suth-Saxonia, et AYest-Saxonia; et filius 
ejus primogeuitus Suanus de suo, id est, de Ox- 
nafordensiy Glawomensi, Herefordensi, Sumer- 
seatunensiy Bearrucscirensi provinciis ; alterquc 
filius Haroldus de suo comitatu, videlicet de 
East-Saxonia, East-Anglia, Huntedunensi et 
Grantebrycgensi provinciis, innumerabilem con- 
gregaverunt exercitum, quod regem Eadwardum 
non latuit. Idcirco nuntiis ad Leofricum Mer-Theearis 
censium, et Siwardum Northhymbrorum comitessiwardcoi- 

_ . . . . , . . lect foreea 

festinato missis, rogavit ut ad se, m magno pen- againit um. 
culo constitutum, cum omnibus quos habere pot- 
erant, venire accelerarent. IUi autem primo 
cum paucis venerunt, sed ubi cognoverunt quo- 
modo se habuit res, per suos comitatus celeres 
miserunt veredarios, et magnum congregaverunt 
exercitum. Similiter et Radulfus comes, Godse 
sororis Eadwardi regis filius, de suo comitatu 
quot potuit congregavit. Interea Godwinus etoodwineand 
filii ejus cum suis exercitibus, post Nativitatem enter giou- 
S. Mariae [8 Sept.l, in Glawornensem provinciam and dJmaSd 

. ^ • 1 . j. -x T X * thedelivery 

venientes, in loco qui dicitur liangetreo castra- to thcm ot 
metati sunt, et legatis Glawornam ad regemhiifoiiow"rs. 
directis, comitem Eustatium et socios ejus, in- 


super et Nortmannos, et Bononienses, qni ca- 
stellum in Doruvemiae clivo tenuerunt, sub de- 
nuntiatione belli reposcebant. Ob id autem ad 
tempus rex perterritus, et in angore magno con- 
stitutus, quid ageret ignorabat penitus. Sed ubi 
exercitum comitum Leofrici, Siwardi, et Radulfi 
adventarecomperit^ se nuUatenus £ustatium alios- 
que requisitos traditurum» constanter respondit : 
quo auditOy vacui redeunt legttti. Quibus abeun- 
tibus, exercitus Glawornam intravit, ita inflam- 
matuS; et concordi animo ad pugnam paratus, ut 
statim, si rex permitteret, cum exercitu Godwini 
A witena- puguam inirc vellet. At quia de tota Anglia quique 
London. meliorcs in sua et illorum parte erant coadunati, 
comiti Leofrico et quibusdam aliis magnum vide- 
batur insilium, ut ipsi cum suis compatriotis 
bellum inirent ; sed obsidibus ad invicem datis, 
rex et Grodwinus die constituto ad pladtandum 
Limdoniam convenirent. Probato consilio et 
nuntiis intercurrentibus^ obsidibus datis et ac- 
ceptis, dux in West-Saxoniam rediit ; rex vero de 
tota Mercia^ et Northhymbria copiosiorem exer- 
citum congregavit, et secum Lundoniam duxit. 
Fiightand Godwiuus autcm et filii ejus ad Suthweorce 

exile of God- "^ 

wine and his veuere cum magna West-Saxonum multitudine ; 
sed quia suus ab eo paulatim defluxerat exercitus, 
placitum inire cum rege non audebat^ verum 
nocte superveniente fugam iniit. Quare mane 
facto, rex in suo concilio^ et omnis exercitus 
unanimi consensu^ illum et quinque filios ejus 
exules fore decreverunt; qui mox cum conjuge 
sua Gytha, et Tosti cum uxore sua Juthitta, 
filia videlicet Baldwini Flandrensium comitis, ac 
duo alii ejus filii, Suanus et Gyrth, ad Thomege, 
ubi navis eis parata fuerat, venerunt : in quam 
tantum auri et argenti, aliarumque rerum pretio- 
sarum, quantum illa portare potuit, festinanter 




iinponentcs^ ^ainque citatim conscendentes^ ad 
Flandrensium comitem Baldwinum cursum di- 
rexeruut. Porro Haroldus et Leofwinus, filii 
ejus, Brycgstowam adeuntes, navem, quam frater 
illorum Suanus sibi paraverat, conscenderunt^ 
et in Hibemiam transvecti sunt. Regfinam vero Queen Ead- 
Edgitham rex, propter iram quam adyersus muted to' 
patrem suum Godwinum habuerat, repudiavit, et abbey. 
cum una pedissequa ad Hwereweallam eam sine 
honore misit^ et abbatissae^ custodiendam com- 
mendavit. His g^estis Nortmannicus comes Wil- Arrivai ©f 
lelmus cum multitudine Nortmannorum Ang^Iiam dukeof Nor- 
venit, quem rex Eadwardus et socios ejus ho- 
norifice suscepit, et magnis multisque donatum 
muneribus ad Nortmanniam remisit.* Eodem wiiiiam 
anno Willelmus rcgis capellanus LundoniensemofLondon. 
episcopatum, qui Spearbeafoco prius datus fiie- 
rat, suscepit.' 

Marianus cbronographus secnlum reliquit. a.d. 1052. 
JSlfgiva Imme, conjux regum JSgpelredi et?uMS^' 
Canuti^ ii. nonas Martii [6 Mar.], Wintoniae ""** 
obiit, et ibi sepulta est.^ Eodem anno Walen- Griflsn king 

* of Walet 

sium rex Griffinus magnam partem Herefordensis devasutei 
provinciae depopulatus est ; contra qnem pro- shire. 
vinciales illi, et de castello quamplures Nort- 
manni ascenderunt; sed multis «x illis occisis, 
ille victoriam habuit, et secum praedam magnam 
abduxit. Ha^c pugpna facta est eodem die, quo 
ante xiii. annos, fratrem comitis Leofrici Ead- 
winum Walenses per insidias interfecerunt.^ 

* Abbatiss4g,'] She was a sister 
of the king. 

^ Sax. Chron. where two nar- 
ratives of the fray with Eustace 
and its consequences are given, 
under the years 1043 and 1052. 

^ Sax. Chron. a. 1052. Ro- 
dulfus episcopus et abbas Ab- 
bendoniensis ecclesiae obiit, cui 

successit Ordricus ejusdem ec- 
clesiae monachus. L. add. The 
Chronicle (a. 1051) states that 
Spearhafoc was deprived of his 
bishopric, and never received 
consecration, which, by comroand 
of the pope, archbishop Robert 
refused to perform. 
* Sax. Chron. 


Haroidand Parvo post hoc tcmpore, Haroldus comes et 
tMe^thl frater ejus Leofwinus^ de Hibeniia redeuntes, et 
prjnd^rfn ostium SabriQ8B navibus multis intrantes, in con- 
Don^^u^^finio Sumersetanids et Dorsetaniae applicnerunt^ 
et illis in partibus villas ac agros depraedati sunt 
defMtthe multos. Adversus quos, et de Domnania et 
Sumersetania, quamplures congpregati ascende- 
runt, sed eos vicit Haroldus, caesis ex illis plus- 
quam triginta nobilibus ministris, cum aliis mul- 
tis; dein ad naves cum pra&da rediit, et mox 
Eadweard Pcnwithsteort^ circumnavigavit. Tunc rex Ead- 
tosandw^. wardus quadraginta naves, alimentis electisque 
militibus instructas^ ad Sandicum portum festi- 
Godwine uato mislt^ et eos adventum Godwini comitis 
anxiuaries. oppcriri ct obscrvare jussit. Sed tamen, igno- 
rantibus omnibus, ille cum paucis navibus re- 
versus, in Cantia applicuit, et missis latenter 
nuntiis, primitus Cantuarienses^ dein Suth-Sa- 
xones, East-Saxones, Suthregienses, et omnes 
butsecarlas de Heastinga, et ubique circa ripas 
maris^ aliosque nonnullos» in adjutorium sui 
allexit. Hi omnes uno ore, aut yivere aut mori 
cum eo se paratos fore, sibi promiserunt. Quod 
ubi re^ae classi, quae ad Sandicum portum jace- 
bat, innotuit, iUum insequuntur ; verum ipse 
fugiens evasit^ et, quo in loco potuit, se occultavit. 
IIU vero ad Sandicum portum sunt revecti^ et 
inde Lundoniam sunt reversi. Hoc cognito, 
comes Godwinus ad Vectam Insulam revehitur, 
et circa ripas maris tamdiu vagabatur, donec ad 
illum filii ejus Haroldus et Leofwinus sua cum 
classe venirent; sed ex quo in unum convenerant, 
a depraedatione ac populatione desistebant ; 
victum tamen exercitui suo^ cum res exposceret, 
sumebant ; circa ripas autem maris, et ubicunque 

* Penwithateort,^ The Land's End. 


locorum^ omnes quos poterant sibi in adjutorium 
allicientes, et butsecarlas omnes quos obvios in- 
venerant secum legentes, versus Sandicum por- 
tum cursum direxerunt. Quo cum venissent, 
regi Eadwardo, tunc temporis Lundoniae demo- 
ranti, illorum adventus nunciatur ; qui nuntiis 
propere missis, omnibus qui a se non defecerant 
mandavit, ut in adjutorium sui venire matura- 
rent. At illi nimis tardantes, ad tempus non 
venerunt. Interea cum sua classe Godwinus Godwine 
comes adversus cursum Tamensis devectus, die theThames 
Exaltationis Sanctse Crucis [14 Sept.], feriawark. 
secunda, ad Suthweorce venit, et ibi tamdiu ex- 
pectavit quoad maris accessus veniret. Interim 
quosdam per internuntios, quosdam per se cives 
Lundonienses, quos variis pollicitationibus prius 
illexerat, convenit, et ut omnes fere quae volebat 
omnino veUent, effecit. Inde rebus omnibus 
dispositis et ordinatis, reumate adveniente, festi- 
nanter anchoras sustulerunt, ac nullo in ponte 
obsistente, per australem fluminis crepidinem 
snrsum navigaverunt. Venit et pedestris exer- 
citus, ac se per oram fluvii ordinatim dis- 
ponens, spissam terribilemque fecit testudinem. 
Dein classis se versus aquilonalem ripam vertit, 
quasi regis classem circundare vellet: babebat 
enim et rex classem, ac numerosum pedestrem 
exercitum. Sed quia ibi, et cum rege et cum 
Godwino, erant perpauci qui fortitudinis aliquid 
haberent, nisi tantum Angli, pugnare adversus 
suos propinquos ac compatriotas pene omnes 
abhorrebant; unde sapientiores quique ex utra- 
que parte, inter. regem et ducem pacem redinte- 
grantes, exercitum ab armis discedere jusserunt. 
Mane autem facto, concilium rex habuit, pristi- Godwine 
numque honorem pleniter reddidit Godwmo et famiiy 

■*• restored. 

uxori suae, filiisque omnibus, excepto Suano ; ille oeath of 




The Nor 
mant ez- 

enim ductus poenitentia, eo quod, ut praelibavi- 
mus, consobrinum suum Beorn occiderat^ de 
Flandria nudis pedibus lerusalem jam adierat, 
indeque rediens, invalitudine ex nimio fri^ore 
contracta, mortuus est in Licia.^ Filiam quoque 
ducis, Eadg^itham re^am, dig^iter rex recepit, 
ac pristinsB dignitati restituit. Facta igitur 
l^i^Vrom concordia. paceque firmata. omni populo rectam 
legem promiserunt^ et omnes Nortmannos qui 
leges iniquas adinvenerant, et injusta judicia judi- 
caveranty multaque regi insilia adversus Anglos 
dederant^ exleg^averunt. Paucos tamen, scilicet, 
Rotbertum diaconem, et generum ejus Ricardum 
filium Scrob,* JSIfredum regis stratorem, An- 
fridum, cognomento Ceocesfot» et quosdam alios, 
quos plus caeteris rex dilexerat, eique et omni 
populo fideles extiterant, in Anglia remanere 
permiserunt. Porro Rotbertus Dorubernise 
archiepiscopus, et Lundonias praesul Willelmus, 
et Ulf Lindicolinensis antistes, cum suis Nort- 
mannis vix evadentes, mare transierunt :' sed 
Willelmus, propter suam bonitatem, parvo post 
tempore revocatus, in suum episcopatum re-^ 
cipitur. Osbemus vero, cognomento Pentecost, 
et socius ejus Hugo sua reddiderunt castella; 
et comitis Leofrici licentia per suum comitatum 
Scottiam adeuntes, a rege Scottorum Macbeotha 
suscepti sunt. Eodem anno, in nocte festivitatis 
sancti Thomas Apostoli [21 Dec.],tantus tamque 

A violent 

' Licia,'] According to the 
Chronicle, Swegen died at Con- 
stantinople on his joumey home. 
According to Malmesbury, he 
was slain by the Saracens. 

' Scrob,] Both this Richard 
fil. Scrob, and his son Osbem 
are mentioned in Domesday as 
holding lands T. R. £. (Tem- 
pore Regis Edwardi). Osbem 
appears also among the tenants 

in capite, as a great landholder, 
in no less than six counties, at 
the time of the Survey, and also 
as an under tenant. His chief 
seat was -at Ricard*8 Castle in 
Herefordshire, so called from his 
father the builder of it. See 
Ellis, Introd. to Domesday, i. 
pp. 460, 485, and ii. pp. 103, 

• Sax. Chron. 


vehemens extitit ventus, ut multas ccclesias 
domosque dirueret, et innumerabiles arbores 
frangferet, vel radicitus erueret/ 

Griffini regis Australium Walensium frater, a.d. 1053. 
Res nomine, propter frequentes praedas quas soufh^wMe» 
egit in loco qui Bulendun dicitur, jussu reg^is *'**"' 
Eadwardi, occiditur, et Glawornam caput ejus 
ad reg^em in vi^Iia Epiphaniae Domini [5 Jan.] 
est allatum/ Eodem anno, dum secunda Pa- Death of 
schalis festivitatis celebraretur feria [12 Apr.], 
Wintoniae, Godwino comiti, more solito regi ad 
mensam assidenti, suprema evenit calamitas ; 
gravi etenim morbo ex improviso percussus, 
mutus in ipsa sede declinavit. Quod filii ejus, 
comes Haroldus, Tosti, et Gyrth videntes, illum 
in reg^is cameram portabant, sperantes eum post 
modicum de infirmitate convalescere : sed ille 
expers virium, quinta post haec feria [15 Apr.], 
miserabili cruciatu vita decessit, et in Veteri 
Monasterio sepultus est ; cujus ducatum susce- 
pit filius ejus Haroldus, et ejus comitatus datus 
est Algaro Leofrici comitis filio.^ Mense Octo- wuifsige bp. 
bri Wlsius Licetfeldensis episcopus, et abbates the abbots * 
Godwinus Wincelcumbensis, et ^gelwardus winchcombe 
Glastoniensis decesserunt. Wlsio Leofwinus, veard of^ ' 
Coventrensis abbas, et ^dEgelwardo ^Egelnothus, ob" Ine^ 

j ... i_ ^ ceeded by 

ejusdem monasterii monachus, successerunt. Leofwine. 

A 1 j j -rrr* • • • i_i_ u.^ JEthelnoth, 

Aldredus vero W igormensis episcopus abbatiam and Godrie. 
^Wincelcumbensem tamdiu in manu sua tenuit,^ 
donec Godricum, regis capellani Godmanni filium, 
abbatem constitueret. ^lfricus germanus Oddae 
comitis apud Deorhyrste xi. kal. Januarii 
[22 Dec.] obiit, sed in monasterio Persorensi est 
tumulatus.^ [Aed, clericus barbosus in Hibernia, Aedexpeiied 

» /% •• . • i*.*^.. • froin Ire« 

vir famosissimus et mirae religionis fuit, qui land. 

, c p. I ' Sax. Chron., but less cir- 

&ax. fuiiron. | cun,stantially than Florence. 

p 2 



clcricorum, puellaruniy et laicorum mag^nam 

scholam habebat, puellasque more clericorum 

tondebat, propter quod etiam de Hibernia pro- 

jectus est.^J 

A.D. 1054. Strenuus dux Northhymbrorum Siwardus, 

fiitS^scot^ jussu regis, cum equestri exercitu et classe 

iSlJb^h?*" valida Scottiam adiit, et cum rege Scottorum 

Macbeotha proelium commisit» ac multis milli- 

bus Scottorum, et Nortmannis omnibus^ quorum 

supra fecimus mentionem, occisis^ illum fugayit, 

andnbea ct Malcolmum, vegis Cumbrorum filium, ut rex 

Malcolm to . , ... >. r i. i» 

thethrone. jusserat, rcgem constituit. In eo tamen proeho 

suus filius et multi Anglorum et Danorum ceci- 

Bp. Eaidred deruut.^ Eodcm annOy in festivitate sancti 

rouiionto Kenelmi martyris [17 Jul.], Aldredus Wigornen- 

' sis episcopus Godricum abbatem Wincelcumbae 

constituit ; dein magnis cum xeniis regis fungitur 

legatione ad imperatorem ; a quo simul et ab 

Herimanno Coloniensi archipraesule^ magno sus- 

ceptus honore^ ibidem per integrum annum mansit ; 

et regis ex parte imperatori suggessit^ ut legatis 

Ungariam missis, inde fratruelem suum Ead- 

wardum, regis videlicet Eadmundi Ferrei Lateris 

filium^ reduceret, Angliamque venire faceret/ 

Siwardus dux Northanhymbrorum Eboraci 
decessit, et in monasterio Galmanho, quod ipse 
His earidom construxerat, sepultus est ; cujus ducatus Tostio, 
T?»uJ.*^^° Haroldi ducis gerraano, datus est.^ Non multo 
S?t?a^Jdf post, rex Eadwardus, habito Lundonias consilio,* 
Algarum comitem, filium Leofrici comitis, sine 
withGrifBn culpa exlcgavit ; qui mox Hibemiam petiit, et 
w!ife«he XVIII. piraticis navibus acquisitis, rediit, et GriflS- 

A. D. 1055. 

Death of 

' Projectvs est.] Ipse enim 
foeminas et puerulos more cleri- 
corum coronando tondebat; et co- 
ronas,et non velata capila, foemi- 
nas conversas habere debere prae- 
dicabat. Marian, Ed, 

^ Sax. Chron. 

' Venire faceret,'] Florence'8 
account of bishop £aldred's mis- 
sion is more circumstantial than 
tbat in the Chronicle. 



num regein Walensium adiit, eumque petivit, ut invade» 
contra regem Eadwardum sibi esset in auxilium. "^ 
Ille statim de toto regno suo copiosum exercitum 
congregans, Algaro praecepit, ut loco constituto 
sibi et exercitui cum suis copiis occurreret; 
quibus in unum conycnientibus, fines Anglorum 
depopulaturi, Herefordensem provinciam intra- 
verunt. Contra quos timidus dux Radulfus, They defeat 

T^ j j. . /?i. .. the English 

regis Eadwardi sororis nlius, exercitum congfre- under eari 
gans, et duobus miliariis a civitate Hereforda, 
IX. kal. Novembris [24 Oct.] illis occurrens, 
Anglos contra morem in equis pug^nare jussit: 
sed cum proelium essent commissuri, comes cum 
suis Francis et Nortmannis fugpam primitus 
capessit. Quod videntes Angli, ducem suum 
fugiendo sequuntur, quos adversarii fere omnes 
insequuti, cccc. vel quingentos viros ex eis pere- 
merunt, multosque vulneraverunt. Dein victoria piunder and 
potiti, rex Griffinus et comes Algarus Herefor- ford. 
dam intraverunt, et vii. canonicis, qui valvas 
principalis basilicae defenderant, occisis^ ac mo- 
nasterio quod verus Dei Cbristicola antistes 
iEthelstanus construxerat, cum omnibus orna- 
mentis, et reliquiis sancti ^gelberhti regis et 
mailyris/ aliorumque sanctorum, cumbusto, et 
nonnullis e civibus necatis, multisque capti- 
vatis, civitate etiam spoliata et cremata, prsedae 
ubertate ditati redierunt. Quod ubi regi inno- Haroid 
tuit, de tota mox Anglia exercitum congregari a^inst' 
jussit, cui Glawornae congregato strenuum du- 
cem Haroldum praefecit, qui devote jussis obtem- 
perans, Griffinum et Algarum impigre insequitur, 
ac fines Walanorum audacter ingressus, ultra 
Straddele^ castrametatus est ; sed illi, quia virum 
fortem et bellicosum ipsum sciebant, cum eo 

' Martijris.'] See sub anno 

' Straddele.'] Snauduna. R. 



PeHce con- 

Bp. Tre- 
merin ob. 

committerc bellura uoii audentes, in Suth-Waliam 
iug-erunt. Quo comperto, majorem exercitus 
partem ibi dimisit, maudans eis ut suis adver- 
sariis, si res exposceret, viriliter resisterent ; cum 
csetera vero multitudine Herefordam rediens, 
vallo lato et alto illam cinxit, portis et seris 
munivit. Interea legatis intercurrentibus, Griffi- 
nus, Alg^arus, et Haroldus, et qui cum illis fuerant, 
in loco qui Biligesleagea dicitur convenerunt, et 
pace data et acccpta, firmam amicitiam inter 
se pacti sunt. Quibus patratis, classis Alguri 
comitis Legeceastram devecta, stipendium, quod 
eis promiserat, ibi expectavit. Ipse vero ad 
regem venit, et ab eo suum comitatum recepit. 
Eo tempore religiosus vir Tremerin* Walonicus 
antistes decessit. Hic multo tempore vicarius 
^thelstani Herefordensis praesulis extitit^ post- 
quam ipse ministerium episcopale per se implere 
nequivit, erat enim per annos tredecim oculorum 
Heriman bp. luminc privatus.* Herimaunus "Wiltoni» pro- 

ofWilton . . 1 /r • • ji • ^ 

resignshis vmciae proBSul, offensus quia ei sedem episcopa- 

lem transferre de villa quae Reamnesbyrig dicitur 

ad abbatiam Malmesbyriensem rex nollet conce- 

dere, episcopatum dimisit, marique transfretato, 

apud Sanctum Bertinum' monachicum babitum 

suscepit^ ibique in ipso monasterio iii. annis 


A.D.1056. Magnae vir sanctitatis Herefordensis episcopus 

S!^o?SS- iEthelstanus, iv. idus Februarii [10 Feb.], in 

ford ob. : episcopali villa quae vocatur Bosanbyrig* decessit ; 

cujus corpus Herefordam delatum, in ecclesia, 

quam ipse a fundamentis construxerat, est tumu- 

Bucceeded by latum ; cui Leovcgarus ducis Haroldi capellanus 

istiainby successit i qui eodem anno, xvi. kal. Julii [16 

theWelsh. ' ^ ' *• 

* Tremerin,'] Sax. CkroD. Tre- 


^ Privatus.'] Florfnce^s narrative 


of these events also, is far more 

copiuus than that iu the Chronicle. 

3 S.Bertinum.] AtSt.Omer'8. 


Jun.], a Griffino Walanorum rcge, in loco qui 
Claftbyrig* vocatur, cum clericis suis et vice- 
comite Agelnotho, et multis aliis, occisus est.* 
Mansit autem in episcopatu undecim septimanis^ 
et IV. diebus. Quo perempto, Aldredo Wigor- 
nensi prsesuli, donec antistes constitueretur, com- 
missus est episcopatus Herefordensis. Post haec Peacewith 
idem episcopus, et comites Leofricus ac Haroldus, 
cum regce Eadwardo Walanorum regem Griffi- 
num pacificaverunt.* [Marianus, pereg^rinus fa- Marianua 
ctus pro coelesti patria, vcnit Coloniam^ ibique in monk ac 
monasterio Scottorum Sancti Martini, quinta 
feria, kal. Augusti [1 Aug.], monachus factus 
est.] Ecclesiarum amator, pauperum recreator, Eari iEthei. 

., , .,, j ^ wine diei. 

viduarum et pupillorum defensor, oppressorum 
subventor, vir^nitatis custos, comes Agpelwinus, 
id est^ Odda/ ab Aldredo Wigornensi episcopo, 
ante suum obitum, monachizatus, ii. kal. Septem- 
bris [31 Aug.], apud Deorhyrste decessit, sed in 
monasterio Persorensi honorifice sepultus quie- 
scit.^ Dunholmensis episcopus Agelricus, episco- ^geiriebp. 
patu sponte relicto, ad monasterium suum, quod retireato 
dicitur Burh, ubi nutritus et monachus est fa* borongh; 
ctus, secessit, ibique annis xii. degfult; cui ejus-soceeededby 

. JEgelwine. 

dem monasterii monachusy frater ipsius, Agelwi- 
nus, in episcopatum successit.' 

Clito Eadwardus, regis Eadmundi Ferrei La- a.d. 1057. 
teris filius, ut ei mandarat suus patruus rex in^£d.* ' 
Eadwardus, de Ungaria, quo multo ante, uttorastcr' 
praediximus, in exilium missus fuerat, Angliam ^"«**"*** 
venit. Decreverat enim rex illum post se regni «nd diea. 
haeredem constituere; sed ex quo venit parvo 
post tempore vita decessit Lundoniae.* Excel- |Jjri Leofrie 
lentis vir memoriae, laudabilis comes Leofricus, 
ducis Leofwini filius, in propria villa, quae dicitur 

• Clujtbyrig,'] Cltiobury ? 
3 Sax. Chrun. 

OcWa.] Earl of Devon, 


Bromleage^ ii. kal. Septembris [31 Aug^.] in bona 

decessit senectute, et Coventreo sepultus est 

Muniflcence honorifice;^ Quod monastcrium, inter caetera bona 

ofLeotrie , ,. ., . . . 

and hit wife quaB lu sua vita gessit opera, ipse et uxor ejus, 
(GodiTa). Dei cultrix, sanctaeque Mariae semper virginis 
amatrix devota, nobilis comitissa Godg^va, de suo 
patrimonio a fundamentis construxerunt, et id 
terris sufficienter locupletaverunt, omamentis 
variis adeo ditaverunt, ut in Anglia tanta copia 
auri, argenti, gemmarum, lapidumque pretioso- 
rum in nullo inveniretur monasterio, quanta tunc 
temporis habebatur in illo. Leonense^ etiam et 
Wenlocanense coenobium, Sanctique Johannis 
Baptistae, ac Sanctae Werburgae vir^nis mona- 
steriain Legeceastra' sita, et ecclesiam quam Lin- 
dicolinensis praesul Eadnothus in loco famoso qui 
Sanctae Mariae Stou Anglice, Latine yero Sanctae 
Mariae Locus appellatur, pretiosis ditaverunt 
ornamentis. Wigomense quoque monasterium 
terris, et Eoveshamnense aedificiis, ornamentis 
variis, terrisque locupletavemnt. Hujus itaque 
comitis sapientia, quamdiu vixit, regibus, omni- 
iEifgar que Angloram populo multum profecit; cujus 
Leofrie. ducatum filius suus Al^aras suscepit. Heca 

Heca bp. of • » * 

seiteyob.; praesul Australium Saxonum obiit; pro quo 

succeeds. ^gclricus Christi Ecclesiae monachus Cantwari- 

Eari Raduif cusis, eligltur.* Radulfus supradictus comes xii, 

kal. Januarii [21 Dec.] decessit, et in abbatia 

qua) Burh vocatur, tumulatus est. 

A.D. 1058. [Paderbrunna civitas cum duobus monasteriis, 

bural "* id est, episcopatus et monachorum, feria sexta 

ofthescot ante Palmas [10 Apr.] igne consumitur. In 

monasterio autem monachorum erat monachus 

nomine Paternus, Scottus, multisque annis in- 

clusus, qui etiam ipsum praenuntiabat incendium, 

'' Leonens^^Oi Lcoininster. | ' Legeceastra.l Chester. 


qui pro cupiditate martyrii nullo modo exivit^ sed 
in clausula sua combustus est, et per hunc ig^nem 
transivit in refri^erium: de cujus etiam sepulchro 
quaedam bona narrantur. Ipsis vero statim die- 
busy feria secunda post octavas Paschae [27 Apr.]^ 
exiens de Colonia^ causa claudendi/ cum abbate 
Fuldensi ad Fuldam, super mattam supra quam 
combustus est, ego oravi. Haec ait Marianus 
Scottus inclusus.] Algarus Merciorum comes a Eari iEifgar 
TGge Eadwardo, secundo exlegatus est, sed regis 
Walanorum GriflSni juvamine, et Norreganicae 
classis adminiculo, quae ad illum venerat ex impro- 
viso, cito per vim suum comitatum recuperavit.^ 
Stephanus papa obiit iii. kal. Aprilis [30 Mar.]; Popeste- 
Benedictus successit, qui Stigando Dorubernia3 sucA^ed by 
archiegiscopo pallium misit. JSgelricus Suth- ^^eiric ip. 
Saxonum praesul ordinatur, et abbas Siwardus Jj^^^, 
consecratur episcopus ad Hrofensem ecclesiam.^ siward con- 

* * , seerated bp, 

Aldredus Wigorniensis episcopus ecclesiam, quam ofRochester. 
in civitate Glaworna a fundamentis construxerat, consecrate^s 

• 1 .... .« •«-^ ^ • 1 . his abbey at 

in honorem prmcipis Apostolorum Petn, honon- Gioucester. 
fice dedicavit;^ et postea, regis Iicentia,WIstanum wuirstan its 
Wigornensem monachum a se ordinatum, abba- 
tem constituit ibidem. Dein praesulatu Wilto- Bp. Eaidred 
nensis ecclesiae, qui sibi ad regendum commissus fSSm^ ^"^* 
fuerat, dimisso, et Herimanno, cujus supra me^ 
minimus, reddito, mare transiit, et per Ungariam 
profectus est Hierosolymam, quod nullus archi- 
episcoporum vel episcoporum Anglise eatenus 
dinoscitur fecisse. 

Nicolaus, civitatis Florentiae episcopus, papa a.d. 1059. 
eligitur, et Benedictus ejicitur.^ [Marianus in- ^JSed^Sope. 
clusus cum Sigefrido Fuldensi abbate, juxta cor- Benedict 

° ' ^' expelled. 

pus S. Kiliani in Wirziburh consecratus est pres- Marunus 
byter, Sabbato Mediae Quadragesimae, iii. idus prie^st!^ 

' Causa claudendi,^ Causaora- 
tionis. Marian, ed. 

' Sax. ChroQ. 


Martii [13 Mar.]; et feria sexta post Ascensio- 

uem Domini, pridie idus Maii [14 Maii], iuclasus 

est in Fulda per annos decem.] 

A.D.1MM). Heinricus rex Francorum obiit/ cui filius ejus 

kiSi^J/ihe primo«^enitus Philippus successit. Wyllensis 

fiSSSi^by episcopus Duduc obiit, cui successit Gisa reg^ 

nlSlfc bp. of capellanus/ ambo de Lotharing^ia oriundi. Ebo- 

tlniedtdby raceusium archiepiscopus Kinsius xi. kal. Jan. 

Krlliiffe«bp. [^ Dec.] Eboraci obiit ; cujus corpus ad mona- 

ofYorkob.; gterium quod Burh dicitur, delatum, honorifice 

Eaidred cst tumulatum ; pro quo Wig^ornensis episcopus 

succee «. ^.Idredus ad archiepiscopatum in Nativitate 

waiterof Domiui [25 Dec.] elif^tur: et Herefordensis 

Kucceedato prdcsulatus^ qui ei propter suam ludustriam fu- 

erat commissus, capellano Edgitha; regina; Wal- 

tero^ Lotharingo est datns. 

A.D. 1061. Aldredus Eboracensis archiepiscopus cum 

iJ;J'^J*^ Tostio comite Romam ivit, et a Nicolao papa 

ufEwne! pallium suscepit:* nbi etiam Gisa Wellensis, et 

Walterus Herefordensis ab ipso papa episcopi 

ordinati sunt. Usque ad Johannem, successo- 

rem istius Gysse, omnes episcopi Wyllensis ec- 

clesise sedes suas Wellis^ habuerunt, in ecclesia 

Abbot Mai. S. Audrese Apostoli. . [Maiolus abbas Scotto- 

rum Colonise obiit. Foilanus post eum succes- 


AD. 1062. Wlstanus vir venerandus, pontifex Wigor- 

bp.ofVo*^ nensi ecclesise praeficitur. Hic Deo amabilis, 

regione Merciorum in provincia Warewicensi, 

parentibus religiosis oriundus, patre videlicet 

Eatstano, matre vero Wlfgeova nomine ; in uobili 

autem monasterio, quod Burh nominatur, litteris 

et ecclesiasticis officiis optime extitit imbutus. 

Qui ambo, scilicet parentes ejus, in tantum 

religioni studebant, ut longe ante finem vitaB 


Sax. Chron. 

* Wellis.'i Whence (a. 1091) 
it was transferred to Bath. 


castitatem professi^ se ab invicem separantes^ sub 
sanctae conversationis habitu vitam consummare 
gauderent. Quorum exemplo ipse adolescens 
incitatus, matre id maxime persuadente, sccu- 
lum reliquit^ atque in eodem Wigornensi mona- 
sterio^ quo et ante pater suus Deo servierat, 
monachicum habitum et ordinem a venerabili. 
Brihteago^ ejusdem ecclcsias episcopo^ suscepit; 
a quo etiam in gradum tam diaconatus quam 
presbyteratus ordinatus est; statimque in ipso 
initio arduam et omni religiositate plenam vitam 
arripicns, in vig-iliis, jejuniis, orationibus, omni- 
que virtutum genere, subito admirandus appa- 
ruit. Hinc, ob morum disciplinam, primo ma- 
gister et custos infantum aliquandiu constituitur; 
deinde, ob solertiam ecclesiastici officii^ cantor 
simul et thesaurarius eccleside ex praecepto seni- 
orum efficitur. Nactus vero occasionem liberius 
Deo serviendi ex commissa sibi custodia eccle- 
siae, totum se contemplativse yitd& dedit^ die 
noctuque in ea aut orationi aut divinse lectioni 
insistens^ bidui triduique jejunio assidue corpus 
macerans; sacris vigiliis in tantum deditus^ ut 
non modo noctem, sed etiam persa^pe diem cum 
nocte aliquando, quod a nobis vix crederetur^ si 
non ab ipsius ore hoc audissemus^ quatuor dies 
cum noctibus absque somno transigens, fere ex- 
siccato cerebro periculum incurreret, nisi sopore 
praelibato naturas satisfacere maturaret. De- 
nique et cum vi naturae dormire compelleretur, 
non lecto aut lectosterniis membra ad soporem 
fovebat, sed super aliquod scamnum ecclesiae, 
libro in quo orabat sive legebat caput sustentans, 
paulisper se reclinabat. Post aliquod autem 
tempus, defuncto Agelwino priore monasterii, 
ipse vir reverendus prior et pater cong^regationis 
ab Aldredo episcopopouitur; quodofficium valdc 


laudaliiliter adimplensy prioris conTeisatioius 
austeritatem mioime reliqait, immo, ot caBteris 
exemplom beoe yiyeodi daret, moltipliciter ad- 
aoxit. Deinde post aliqoot anooram corricala, 
electo ad archiepiscopatom Eboraceosis eocIesisB 
ipso Aldredo Wigroroeosis ecclesiae episcopo, fit 
ooanimis consensos tam cleri qoam etiam totios 
plebis io ejus electiooe, rege Tidelicet aonaente 
ot quem sibi Telleot praesolem eligereot. Con- 
tigit namque eo tempore et legatos sedis aposto- 
licas ejos electiooi ioteresse, Armeofiredom, scili- 
cet^ Seduneosem^ episcopum, et alium, qoi a 
domino papa Alexandro pro responsis ecclesia- 
sticis ad regem Anglorom Eadwardum missi, 
regio prascepto Wigomias per totam fere Quadra- 
gesimam degebanty expectantes responsum soas 
legationis usque ad curiam regalem proximi 
Paschae. Hi Tidentes, dum ibi morabantur, ejus 
laodabilem cooTersationem^ in ejos electiooe non 
tantum consentiebant, immo tam clerum qoam 
plebem maxime ad hoc iostigabaot, suaque aa- 
ctoritate ejus electiooem firmabant: illo Tero 
obstinatissime renuente, seque indignum accla^ 
mante, et cum sacramento etiam affirmante se 
multo libentius decollationi quam tam alta& 
ordinationi succnmbere Telle. Cum saepe et fre- 
quenter a pluribus Tiris religiosis etTenerabilibus 
personis super his circumTentus^ ad consentien- 
dum minime persuaderi posset^ tandem a Tiro 
Dei Wlsio incIusOy qui tunc plus XL. annis so- 
litariam Titam egisse noscebatur, acriter pro 
inobedieotia et obstinacia correptus^ diTino etiam 
oraculo territus^ consentire cum maximo cordis 
dolore compulsus est^ atque die Decollationis 
Sancti Johannis Baptistae [29 Aug.], electione 

^ Sedunenaem.'] Of Sedununi, now Sion, the capital of the Valais. 


canonice confirmata^ et cpiscopatu susccpto, 
Dominico die, quo Nativitas Sanctoe Mariae 
[8 Sept.] ab ecclesia celebrabatur, consecratus, 
vita et virtutibus clarus, Wig^ornensis ecclesiae 
praesul effulsit. Consecratus est igitur episco- 
pus a venerando Aldredo Eboracensium archi- 
episcopo, eo quod Sti^andoDoruberniae archiepi- or archtp. 
scopo officium episcopale tunc a domino apostolico 
interdictum erat ; quia, Rodberto archiepiscopo 
vivente, archiepiscopatum suscipere praesumpsit ; 
canonica tamen professione praefato Doruber- 
nensi archiepiscopo Stigando, non suo ordinatori 
Aldredo facta. Insuper et ipsc Eboracensis 
archiepiscopus, ejus ordiuator, coram reg^e et 
regni optimatibus, ipso Stigando factitante 
propter subsequentium calumnias, profiteri jussus 
est, se .nullum jus ecclesiasticae seu secularis 
subjectionis super eum deinceps velle clamare, 
nec propter quod ab eo consecratus est, nec quia 
ante cousecrationem ejus monachus factus est. 
Facta est autem haec illius ordinatio anno aetatis 
suae plus quinquagesimo, regni vero regis Ead- 
wardi auno xx**., indictione xv. 

Strenuus dux West-Saxonum Haroldus, jussn a.d. loes. 
regis Eadwardi, post Nativitatem Domini [25^uJesthe 
Dec.], equitatu non multo secum assumpto, de ra^e^lon. 
Glaworna, ubi rex tunc morabatur, ad Rudelan 
multa cum festinatione profectus est, ut regem 
Walanorum Griffinum, propter frequentes de- 
populationes quas in Anglorum finibus agebat, 
ac verecundias quas domino suo regi Eadwardo 
saepe faciebat, occideret. At ille, ejus adven- 
tu praecognito, fugam cum suis iniit, navem 
ascendit, et vix evasit. Haroldus vero, ut eum 
fugisse comperit, palatium incendere, et naves 
ejus cum armamentis comburere jussit, eodemque 
die rediit: sed circa Rogationes [26 Maii] de 


Bryccstowe classica manu profectus^ magna ex 

parte terram Walanorum circumnavigtibat ; cui 

frater suus comes Tostius, ut rex mandarat, cum 

equestri occurrit exercitu^ et viribus simul 

juuctis, regionem illam depopulari coeperunt. 

Unde Walani coacti, datis obsidibus^ se dederunt» 

et se tributum illi daturos promiserunt, regemque 

suum Griffinum exlegantes abjecerunt.^ 

A.D. 1064. Rex Walanorum Griffinus non. Augnsti [5 

?/wa"i«*"* Aug.] a suis interficitur, et caput ejus caputque 

^p",e'.' ''* navis ipsius cum ornatura comiti Haroldo mit- 

and his titur, quse mox ille regi detulit Eadwardo. Qui- 

^ven^^tJhia bus gcstis, suis fratribus, Blethgento et Rith- 

walano, rex terram Walanorum dedit; cui, et 

Haroldo comiti, fidelitatem illi juraverunt, et ad 

imperium illorum mari terraque se fore paratos, 

ac omnia quae prius de terra illa regibus ante- 

rioribus fuerant pensa, obedienter sepensuros 


A.D. 1065. Reverendus vir Agelwinus, Dunholmensis, 

rf*si! a!-° cpiscopus, sancti Oswini, regis quondam Bemi- 

^*- ciorum^ ossa, in monasterio quod juxta ostium 

Tinse fluminis situm est, de tumulo levavit, 

transactis a sepultura ejus cgcg.xv. annis, et 

Haroid iu scrinio cum magno honore locavit. Streuuus dux Wcst-Saxonum Haroldus, in terram Wa- 

forEadweard •■ . , • -n ^ •^•l. 

atPoruke. lauorum, m loco qui Portascith nommatur, 
mense Julio, magnum sedificari jussit sedificium, 
et multa quae pertinent ad esum et potum illuc 
congregari mandavit, ut dominus suus rex Ead- 
wardus illic aliquandiu venationis causa degere 

whichcra- possit : scd Cradoc filius regis Suth-Walano- 

doc prince of * ^ . /*• . ^ .^ 

s. waies rum Gnmni, quem ante paucos annos Gnffi- 
nus rex North-Walanorum occiderat, ejusque 
regnum invaserat, cum omnibus quos habere 

' Sax. Chron. in substance. 1 ' Bemiciorum,'] See sub anno 
« Sax. Chron. iGol. 


poterat, die festivitatis sancti Bartholomsei Apo- 
stoli [24 Aug".], illuc venit, et operarios fere 
cunctos, cum illis qui eis praeerant, peremit, et 
omnia bona, quae ibi congpregata fuerant, abs- 
tulit.^ Dein post festivitatem sancti Michaelis 
Archangeli, v. nonas Octobris [3 Oct.], feria iMurrectioii 
secunda, Northhymbrenses ministri, Gamelbearn, Northom- 
Dunstanus filius Athelnethes, Glonieorn filius ^*" *"*** 
Heardulfi, cum cc. militibus Eboracum vene- 
runt, et pro exccrauda nece nobilium Northhym- 
brensium ministrorum Gospatrici, quem regina 
Edgitha, germani sui Tostii causa, in curia reg"is, 
iv^*. nocte Dominicae Nativitatis [28 Dec.], per 
insidias occidi jussit; et Gamelis filii Orm, ac 
Ulfi filii Dolfini, quos, anno praecedenti Eboraci, 
in camera sua, sub pacis foedere, per insidias, 
comes Tostius occidere proecepit; necnon pro 
immensitate tributi quod de tota Northhymbria 
injuste acceperat, eodem die primitus illius Dani- 
cos huscarlas Amundum et Reavensvartum de 
fug-a retractos, extra civitatis muros, ac die se- 
quenti plusquam cc. viros ex curialibus illius, in 
boreali parte Humbrae flaminis, peremerunt ; aera- 
rium quoque ipsius friegerunt, ac omnibus quae 
illius fuerant ablatis, recesserunt. Omnes dehinc xheyexpei 
fere comitatus illius in unum congregati, Haroldo 
West-Saxonum duci, et aliis quos rex Tostii 
rogatu pro pace redintegranda ad eos miserat, in 
Northamtonia occurrerunt; ubi prius, et post 
apud Oxnefordam, die festivitatis Apostolorum 
Simonis et Judae [28 Oct.], dum Haroldus et alii 
quamplures comitem Tostium cum eis pacificare 
vellent, omnes unanimi consensu contradixerunt, 
ac eum cum omnibus, qui legem iniquam statuere 
illum incitaverant, exlegaverunt : et post festivi- 

* Sax. Cliron. 



tatem Omnium Sanctorum [1 Nov.], cum adjuto- 
rio comitis Eadwini^ de Ang^Iia Tostium expu- 

whogoesto lerunt; qui mox cum uxore sua Baldwinum 
piandrensium comitem adiit, et apud Sanctum 
Audomarum^ hiemem exe^t.* Post haec rex 

Theabbeyof Eadwardus paulatim aeffrotare coepit. In Na- 

Westmiiitter .. »^... j. j. '^ 

dedicated. tivitatc Ycro Domini cunam suam, ut potuit, 

Lundoniae tenuit^ et ecclesiam, quam ipse a fun- 

damentis construxerat, die Sanctorum Innocen- 

tium [28 Dec.], in honorem Sancti Petri Aposto- 

lorum principis, cum magna gloria dcdicari 


A.D. 1066. Anglorum decus^ pacificus rex Eadwardus^ 

kingE^. iEgelredi regis filius^ postquam xxiii. annis^ 

coSmsot. mensibus vi.^ et xxvii. diebus, potestate regia 

praefuit Anglo-Saxonibus^ indictione iv., Epipha- 

nidB Domini vigilia [5 Jan.], feria v.^ mortem 

obiit Lundonia&^ et in crastino sepultus regio 

more^' ab omnibus qui tunc affuere non sine 

Haroid lachrymis plangebatur amarissime. Quo tumu* 

eieeted king. ^^^^^ subrcgulus Haroldus, Godwiiii ducis filiusy 

quem rex ante suam decessionem regni succes- 
sorem elegerat^ a totius Angliae primatibus ad 
regale culmen electus^ die eodem ab Aldredo 
Eboracensi archiepiscopo in regem est honorifice 
Hisjustad. consecratus ; qui mox ut regni gubernacula 

ministration. . . . . ^ . 

susceperat^ leges iniquas destruere^ asquas coepit 
condere^ ecclesiarum ac monasteriorum patronus 
fieri, episcopos^ abbates^ monachos^ clericos co- 
lere simul ac venerari, pium, humilem, affabi- 
lemque se bonis omnibus exhibere, malefactores 
exosos habere ; nam ducibus, satrapis, vicecomi- 
tibus, et suis in commune praecepit ministris, 
fures, raptores, regni disturbatores comprehen- 

^ Sanctum Audomarum,'] St. 

^ Saz. Chron., though with 
fewer particulars. 
' Sax. Chron. 


dere, et pro patriae defensione ipsemet terra 
marique desudare. Eodem anno viii. kal. MaiiAeomet. 
[24 Apr.]^ stella cometes non solum in Anglia, 
sed etiam, ut fertur, per totum mundum visa, 
per VII. dies splendore nimio fulgebat.' NonTottigpiun. 
multo post^ comes Tostius de Flandria rediens^ or wtKhtMd 
ad Vectam Insulam applicuit ; et postquam insu- *"'**'• 
lanos sibi tributum et stipendium solvere coegfe- 
rat, discessit^ et circa ripas maris, donec ad 
Sandicum portum veniret^ praedas exercuit. Quo 
cog^nito^ rex Haroldus^ qui tunc Lundoniae mora- 
batur, classem non modicam et equestrem exer- 
citum congregari praecepit : ipse vero Sandicum 
portum adire parabat. Quod dum Tostio nun-Hegoetto 
tiatum fuisset> de butsecarlis quosdam volentes, *" *^' 
quosdam nolentes^ secum assumens^ recessit^ et 
cursum ad Lindesegiam direxit, in qua villas 
quamplures incendit, multosque bomines neci 
tradidit. His cognitis^ dux Merciorum Edwinus^ 
et Nortbhymbrorum comes Morkarus cum exer- 
citu advolant^ illumque de regione ipsa extru- 
dunt : ille autem inde discedens, regem Scotto- and thenee 
rum Malcolmum adiit, et cum eo per totam ° ^ 
aestatem mansit. Interea rex Haroldus ad San- 
dicum portum yenity ibique classem suam ex- 
pectavit. Quas cum fuisset congregata, Vectam 
Insulam adiit; et quia Nortmannorum comes 
Willelmus, Eadwardi regis consobrinus^ in An- 
gliam cum exercitu venire parabat, tota aestate 
et autumno adventum illius observabat : ad baec 
etiam pedestrem exercitum locis opportunis circa 
ripas maris locabat. Adveniente itaque Nativi- 
tate Sanctae Marids [8 Sept.], victu deficiente, 
et classicus et pedestris exercitus domum rediit. 
Quibus gestis, cum classica manu pervalida, sci- Haraia kfng 

* Sax. Chruii. 



of Norwajr 



defeats Ead- 
wine and 

Battle of 



licet plus quing^entis magnis navibus, Haroldos 
Harvagra* rex Norregunorum, frater^ sancti regis 
Olavi, in ostioTinae fluminis improvise applicuit; 
ad quem comes Tostius, ut prius condixerant, 
sua cum classe venit, et citato cursu ostiiiin 
Humbra; fluminis intraverunt, et sic adversus 
cursum Usae fluminis navigantes, in loco qui 
Ricbale dicitur applicuerunt. Quod ubi regi 
Haroldo innotuit, versus Northbymbriam expe- 
ditionem propere movit. Sed priusquam rex 
illuc veniret, duo germaui comites, videlicet 
Edwinus et Morkarus, cum ingeuti exercitu in 
vigilia S. Matthaei Apostoli [20 Sept.], feria iv., 
in boreali ripa Usas fluminis, juxta Eboracum, 
cum Norreganis proelium commisere, et in primo 
belli impetu viriliter pugnantes, multos prostra- 
vere. At postquam diu certatum est, Angli 
Norreganorum impetum non sufferentes, haud 
sine parvo detrimento suorum, tei^a dedere ; mul- 
toque plures ex illis in fluvio demersi fuere quam 
in acie cecidere. Norregani vero loco dominan- 
tur funeris, et obsidibus cl. de Eboraca sumptis, 
ad naves repedarunt, relictis in ea de suis cjl. 
obsidibus. Verum quinto post haec die, id est, 
VII. kal. Octobris [25 Sept.], feria secunda, rex 
Anglorum Haroldus, multis millibus pugnatomm, 
armis bellicis instructorum, Eboracum veniens, 
et Norreganis in loco qui Stanford-brycge dicitur 
occurrens, in ore gladii regem Haraldum comi- 
temque Tostium, cum majori parte sui exercitus, 
occidit, ac plenam victoriam, licet acerrime 
pugnatum fuisset, habuit. Filium autem ejus 
Olavum, et comitem de Orcada insula, Paulum 
nomine, qui ad naves custodiendas cum exercitus 

* Harvagra.'] See p. 200, note *. I only of St. Olaf, on the iiiother'8 
' Frater.'] He was half-brother | sitle. 


parte fuerant dimissi, acceptis prios ab eis ob- 
sidibus et sacramentis, cum xx. navibus et 
reliquiis exercitus, in patriam redire libere per- 

Interea dum baec agerentur. et rex omnesLandtnf or 
suos mimicos autumaret detntos fuisse^ nuntia- Nonnandy. 
tum est ei, Willelmum comitem gentis Nor- 
mannicaB cum innumera multitudine equitum, 
fundibaliorum» sagittariorum, peditumque ad- 
venisse, utpote qui de tota Gallia sibi fortes 
auxiliarios conduxerat^ et in loco qui Pefnesea 
dicitur suam classem appulisse. Unde rex sta- sattie or 
tim versus Lundoniam suum movit exercitum ** "*** 
magna cum festiuatione ; et licet de tota Auglia 
fortiores quosque in proeliis duobus bene sciret 
jam cecidisse, mediamque partem sui exercitus 
nondum convenisse, quam citius tamen potuit» in 
Suth-Saxonia suis hostibus occurrere non formi- 
davit^ et novem miliariis ab Heastinga, ubi sibi 
castellum firmaverant, priusquam tertia pars sui 
exercitus ordinaretur, xi. kal. Novembris [22 
Oct.]y SabbatOy cum eis proelium commisit : sed 
quia arto in loco constituti fuerant Angli, de ade 
se multi subtraxere, et cnm eo perpauci con-» 
stantes corde remansere: ab hora tamen diei 
tertia usque noctis crepusculnm suis adversariis 
restitit fortissime, et se ipsum pugnando tam 
fortiter defendit et tam strenue, ut vix ab hostili 
interimi posset agmine. At postquam ex his et 
illis quamplurimi corruere, heu^ ipsemet cecidit 
crepusculi tempore. Comites etiam Gjrrth et 
Leofwinus fratres illius cecidere^ et fere nobi- 
liores totius Anglise ; Willelmus vero comes cum 
suis Heastingam rediit.* Regnavit autem Ha- 

* Sax. Chron., though appa- 
rently from a MS. no longer in 

' Heattingam rediit,'] For 
fuUer particulars of the battles 
of Stamford Bridge and Hastings, 

Q 2 



ravages the 

Many pre- 
lat«a and 
nobles tub- 
mit to him. 


crowned at 

roldus mcnsibus ix. et diebus totidetn : cujus 
morte audita, comites Edwinus et Morkarus, 
qui se cum suis certamini subtraxere, Lundoniam 
venere^ et sororem suam Aldgitham reg^inam 
sumptam ad Civitatem Le^ionum^ misere. Ald- 
redus autem Eboracensis archiepiscopus, et 
iidem comites cum civibus Lundoniensibus et 
butsecarlis, clitonem Eadgnrum^ Eadmundi Fer- 
rei Lateris nepotem^ in reg^em levare voluere, 
et cum eo se pug-nam inituros promisere; sed 
dum ad pugnam descendere multi se' paravere, 
comites suum auxilium ab eis retraxere, et cum 
suo exercitu domum redierunt. 

luterea comes Willelmus Suth-Saxoniam, 
Cantiam, Suthamtunensem provinciam^ Suth- 
regiam, Middel-Saxoniam, Heortfordensem pro- 
vinciam devastabat, et villas cremare, homines- 
que . interficere non cessabat, donec ad villam 
quse Beorcham uominatnr, veniret, ubi Aldredus 
archiepiscopus^ Wulstanus Wigomensis episco- 
pus, Walterus Herefordensis episcopus/ clito 
Eadgarus/ comites Edwinus et Morkarus, et de 
Lundonia quique nobiliores, cum multis aliis^ ad 
eum venerunt, et, datis obsidibus, illi deditionem 
fecerunt, fidelitatemque juraverunt; cum quibus 
et ipse foedus pepigit, et nihilominus exercitui suo 
villas cremare et rapinas agere permisit. Appro- 
piuquante igitur Pominicae Nativitatis festivitate, 
cum omni exercitu Lundoniam, ut ibi in regem 
sublimaretur, adiit; et quia Stigandus, primas 
totius Anglise, ab apostolico papa calumniatus 
est pallium non suscepisse canonice, ipsa Nativi- 
tatis die, quee illo anno feria secunda evenit, ab 

see Lappenberg^s EDgland, ii. 
pp. 27 C — 304, aud the authorities 
there cited. 


ChUatem Leg^oMvm.'] Ches- 


Aldredo Eboracensium archiepiscopo in West- 
monasterio consccratus est honoriiicey prius^ ut 
idem archipraesul ab eo exi^ebat, ante altare 
Sancti Petri Apostoli, coram elero et populo 
jurejurando promittens, se velle sanctas Dei 
ecclesias ac rectores illarum defendere, necnon 
et cunctum populum sibi subjectum juste et re- 
gali providentia regere, rectam legem statuere 
et tenere, rapinas injustaque judicia penitus in- 





I. Angustinus. 
ii. Laurentius. 

III. Mellitus. 

IV. Justus. 

V. Honorius. 

VI. Deusdedit. 
VII. Theodorus. 
VIII. Berhtwaldus. 
IX. Tatwinus. 

X. Nothelmus. 
XI. Cuthberhtus. 
XII. Breogwinus. 

XIII. laenberhtus. 

XIV. iEthelhardus. 
XV. Wulfredus. 

XVI. Feologildus. 

XVII. Ceolnothus. 
XVIII. iEtheredus. 
XIX. Pleigmundus. 
XX. iEthelmus. 
XXI. Wulfhelmus. 
XXII. Odo. 

XXIII. Dunstanus. 

XXIV. ^thelgarus. 
XXV. Sigericus. 

XXVI. Alfricus. 

XXVII. ^lfegus. 

XXVIII. Livingus. 

XXIX. ^thelnothus. 

XXX. Eadsius/ 

XXXI. Rodbertus. 
XXXII. Stigandus. 


I. Justus. VIII. Gebmundus. 

II. Romanus. IX. Tobias. 

III. Paulinas. x. Aldulfus. 

IV. Ithamarus. xi. Dunn. 

V. Damianus. xii. Eardwlfus. 
VI. Putta. XIII. Diora. 

VII. Cuichelmus* xiv. Wermundus. 



XV. Bcornniodus. 
XVI. Burhricus. 
XVI f. iCIlstanus. 

xviii. Godwinus. 
XIX. Godwinus. 
XX. Siwardus. 
































W ighehus.* 





t:^ " 1 













W ulfstanus. 












, Alfwardu3. 











Christianissimo rege East-Anglorum Sigcberto 
regnante^ Foelix episcopus, g^enere Burgundus, 
East-Angflosad fidem Christiconvertit: etprimus 
illorum preesul existens^ in civitate Dommocensi' 
sedem episcopatus accepit. 

* C. omU. 

• Wighedu». EdiU. 

' Dunwich. 




I. Foelix. III. Berhtgils^ 

qui et Bonifacius. 

II. Thomas. iv. Bisi. 

Postea East-Angflia in duas parochias dividitur. 


I. Beadwine. 
II. Northbertus. 

III. Heatholacus. 

IV. ^thelferthus. 
V. Lanferthus. 

VI. JEthelwlfus. 
VII. Hunferthus. 
VIII. Sibba. 
IX. Hunferthus. 


I. ^cce. 

II. iEscwlfus. 

III. Eardredus. 

IV. Cuthwinus. 
V. Aldberhtus. 

VI. Ecg:lafus. 

VII. Heardredus. 

VIII. ^lfhunus. 
IX. Tidferthus.^ 

X. Wermundus. 
XI. Wilredus. 

X. Hunbyrhtus. 

Tempore Ludecan^ regis Merciorum, et Ecj^- 
berti, re^ West-Saxonum, Hunbyrhtus et Wil- 
redus East-Ahglorum g^esserunt proesulatum. 

xii. Athulfus. 

Hic regis Eadwii tem- 
pore East-Angliae prse- 
sulatum solus rexit; 
eodemque modo illius 

xiii. uElfricus. 
xiv. Theodredus. 
XV. Theodredus. 
XVI. JSthelstanus. 
XVII. iElgarus. 
XVIII. JBIwinus. 

XIX. iElfricus. 

XX. ^lfricus. 

XXI. Stigandus. 

Sed statim ejectus 
est Pro quo 

XXII. Grimkitelus 

pro auro electus.^ 
Habuit duas paro- 
chias tunc, Austra- 
lium Saxonum et 
Orientalium Auglo> 
rum : sed ille postmo- 
dum ejectus est, et 

XXIII. Stigandus 

receptus est. 

XXIV. iEgelmarus, 

frater Stigandl. 

' C.L. and Editt, Hidferthus, 
CC. V, Tidferthus, recte. See 
Cod. Dipiuni. i. pp. 211, 21 1. 

^ Pro auro electus.'] See p. 103, 
note '*, 



Wilfridas Aostrales Saxones, rege Coen- 
walcho reg^ante^ ad fidem Christi convertit, et 
iilis in partibus annis qoinqne officiom episco- 
patus cxercuit. Vectas qnoque Insolas Verbi 
minlstros destinavit. 


I. Wilfridos. 


II. Eadberhtus. \ii. Gislberus. 

Hic erat abbas mo- VIII Tota. 

nasterii sancti Willridi * __. / . 

episccpi, qnod dicitor IX. WlOhthunUS. 

Saleaig. Poetea, nt de- x. uSlthelwUus. 

cretQni est sToodali de- «. ^ j ■ 

aeto,pn>Tiiici«Au<tt«- ^ti. Cenredos. 

Uom SaxoDmn, qns ea- XII. GntheardllS. 

ten.. ad ciwtati. w«.- iEafredos. 

tanasy coi tmic Daaiel 

pnKrat, paiocluam per- XIY. Eadhelinus. 

tinebat, post Wilfndam ^V. uSlthelffarus. 

pontificiali jare pnefi« ^ ., . . 

Star. XVI. Ordbyrhtus. 

III. EoIIa. XVII. ^marus. 

IV. Sicg^. xvui. ^thelricus. 
V. Aluberhtus. xix. Grimkytelus. 

VI. Osa. XX. Heca. 



Sanctus Birinus primus Occidentalium Saxo- 
num praesul extitit. Is, ab Honorio papa missus, 
Angliam venit^ et Cyne^sum reg-em cum sua 
gente ad fidcm convertens, bapUzavit, ac solns 

' Berkshire. | ' Devoo. 



West-Saxoniam pontificali jure rexit, babeus 
sedem episcopalem in civitate Dorcica.^ 


I. Birinus. ii. ^g^elberhtus. 


III. Wine. 

Tempore iEgelberhti 
episcopi, Coenwalchius 
rex West^Saxoniam in 
duas parochias divisit: 
unde /Egelberhtus gra- 
viter offensus, dimisso 
praesulatu, in Galliam 
rediity et Wine ambas 
' parochias jure pontifi- 
cali rezit; sed paulo 
post ab ipso rege prae- 
sulatu puIsuSyLundonias 
civitatis episcopatum 

IV. Leutherius. 

Leutherins episcopa- 
tum Gewissorum solus 

V. Headdi. 

Sanctiis Headdi Ge- 
wissorum' episcopatum 
solus gessit. Quo de- 
functo, prsesulatus illius 
provincias in duas paro- 
chias, rege West-Saxo- 
num Ine regnante, et 
Brihtwaldo DorubemisB 
archiepiscopo, Hwicci- 
orumque praesule Ecg- 
wino pontificantibus,est 
divisus. Una data est 
Daniheli, altera Ald- 
elmo, ejusdem regis pro- 

VI. Daniel. 















































Of the West-Saxons. 



Rex Anglorum Eadwardus Primus, et arcbi- 
praesul Dorubernias Pleigmundus, salubri con- 
silio invento» singulis tribubus Gewissorom sin- 
gulos constituentes episcopos^ singulis episcopia 
constituerunt, et quod dudum duo habuerunt, in 
V. diviserunt. Quibus gestis^ Pleigmundns in 
civitate Dorubernia septem episcopos septem 
ecclesiis in una die consecravit: Frithestanum 
ad ecclesiam Wintoniensem^ iEthelstanum ad 
ecclesiam Corvinensem/ Werstanum ad eccle- 
siam Scireburnensem, ^iElthelhelmum ad eccle- 
siam Fontanenscro,^ Eadulfum ad ecclesiam Cri- 
diatunensem ;'' Australibus Saxonibus Berne- 
thum^ et Merciis Australibus Coenulfum, ad civi- 
tatem quae vocatur Dorceaster.* 


I. iEthelstanus. 
II. Odo. 

Hic rir sanctus post 
Wulf helmum Doruber- 
ni» suscepit archiprae- 

III. Osulfus. 

IV. iElfstanus. 
V. Alfgarus. 

VI. Sigericus. 
VII. Alfricus. 

Hi ambo extiterunt 
archiepiscopi Doruber- 

VIII. Byrhtwoldus. 

IX. Heremannus. 

Hic pnesulatum 
Scireburnensem ab 
Eadwardo rege ac- 
quisitum episcopatoi 
8UO copulayit, et ca- 
thedram pontificalem 
utrommque episco- 
patuum ScireburaaB 
sibi constituit; sed 
rege Willelmo se- 
niore regnante, syn- 
odali auctoritate ac 
ejusdem reg;is muni- 
ficentiay inde ad 
Searesbyriam sedem 
suam mutarit. 

' Comubiensem. 
» Of Wells. 
' Of Crediton. 

W. Malm. 

* For the chrouological difli- 
culties attending this act of kiug 
Edward the Elder aud urchbishop 
Pleigmundy sce Mr. Hardy's note 

to Malmesbury, p. 203, and Lin- 
gard, A. S. Churehy i. p. 89. 

^ Sunnungnensia,'} Sunning 
near Reading, a seat of the bi- 
shops of Wilton, and where until 
receotly the bishops of Salisbury 
had a house. 




I. Aldelmus. 

Sanctus Aldelmus, 
loae regis West-Saxo- 
num amantissimi pro- 
pinquuSy citharaedus 
erat optimus, Saxonicus 
atque Latinus poeta fa- 
cuodissimus, cautor pe- 
ritissimuSy doctor ef^e- 
gius, sermone niti<Ius, 
scripturarum tam libe- 
ralium quam ecclesia- 
sticarum eruditione mi- 
randus. Extitit enim 
primo docti viri Mail- 
dulfi, dein arcbipnesulis 
Theodori, et ejus coope- 
ratoris abbatis Adriani 
discipulus. HiCy cum 
adhuc esset abbas Mail- 
dulfi urbis, scripsit li- 
brum egregium adversus 
errorem Britonum^cujus 
lectione multos eorum 
ad catholicam Domi- 
nicsB Paschae celebra- 
tionem perduxit Scri- 
psit et sdia nonnuUa, ut- 
pote vir undecunque 

II. Forthhere. 

I. i3EltheImus. 
II. Wulfhelmus. 

Horumuterque archi- 
episcopus extitit Doru- 

III. ^lfeagus. 

IV. Wulfhelmus. 

V. Brihthelmus. 
VI. Cynewardus. 

VII. Sigarus. 
VIII. Alfwinus. 



















































Hic prius Eoves- 

hanmensis extitit 


XI. Byrhtwinus. 
XII. Byrhtwius. 

XIII. Dodeca/ 

genere Saxonicus. 

XIV. Gisa. 

1 Dodeca,] AII the copies, both 
manuscript and printed, agree in 

calling this prelate Bodeca ; but 
iu a charter of Edward tlie Con- 




I. Eadulfus. 
II. Mthelgaxua, 

Hic Sancto Danstano 
successit in archiepi- 

III. Alfwoldus. 

IV. Sidemannus. 
V. Alfricus. 

VI. Alfwoldus. 
VII. Alfwoldus. 

VIII. Eadnothus. 
IX. Livin^as. 

HiCy defancto 
Brihtmldo soo a- 
Tuncalo, Cornubien- 
sem pnMulatum, re- 
ge Eadwardo per- 
mittente, Doronani- 
ensi coadunayit epi- 

X. Leofiicus. 




I. Putta. 
II. Tyrhtel. 

III. Torhthere. 

IV. Wahlstod. 

y. Cnthberhtus. 
VI. Podda. 
VII. Ecca. 
VIII. Ceadda. 
IX. Aldberhtus. 
X. Esne. 
XI. Ceolmundus. 
XII. Utel. 

XIII. Wlfhardus. 

XIV. Beonna. 


























W alterus. 

fessor his name appears Latinized 
into Doduca ; in one of iEgelwine 
it is written (as in Florence, a.- 
1060) Duduc. See Cod. Diplom. 
IV. pp. 135, 141. 

* The Magesaetas were iden- 
tical with the inhabitants of the 
Hwiccas, or Worcestershire ; the 
Hecanas with Herefordshire. 




Egregio Merciorum regi Wlfario, qui regum 
totius Merciae fidem Cbristi primus suscepit, ger- 
manus suus gloriosus rex sanctus ^thelredus in 
regnum successit, cui Hwicciorum subregulus 
Osberus, vir multum laudabilis, Hwicciam, cui 
dignitate praesidebat regia, proprii antistitis di- 
gnitate honorari sublimariquedesiderans regimine, 
consilium dedit utile, rogavitque summopere qua- 
tinus suum, quod tunc caeteris regnis praeminebat 
Angliae, pluribus antistitibus decoraret venustius» 
ac honoraret sublimius^ sicut quosdam reges 
Angliae noverat olim fecisse. Qui cum prius id 
idem faciendi magno flagraret desiderio^ mox 
ejus suasionibus salubribusque consiliis acquie- 
vit, et archipraesule DorubernidD Theodoro ad se 
accersito, rogavit ut, regno suo plures in paro- 
chias diviso, episcopos locis constitueret oppor- 
tunis. Ille autem utile satis regis votum gra- 
tanter approbans, quod rogabatur sine dilatione 
maturavit explere, itaque dioecesim, cui tunc 
Saxwlfus pontificali regimine pr«fuit, cum con- 
sensu ejusdem regis ac principum illius, in quin- 
que parochias divisit, anno ab Incarnatione Do- 
mini secundum Evangelium Dcc.i., juxta Diony- 
sium (cujus errorem adhuc sancta sequitur ec- 
clesia) anno^ dc.lxxix. Et quia civitas Wi- 
gomia, tempore quo regnabant Brytones vel 
Romani in Brytannia, et tunc et nunc totius 
Hwicciae vel Magesetaniae metropolis extitit 
famosa, cathedram erexit pontificalem digniter in 

' Secundnm .... anno.'] C. omit. 



ea, parochiarum jam divisariim primam con- 
stituens Hwicciam ; ad quam de monasterio 
Hild abbatissae vir strenuissimus ac doctissimus 
Tatfritbus electus est antistes; sed priusquam 
ordinari posset, morte praereptus est immatura. 

II. Secundam autem illam, qu» pertinet ad 
episcopatum Licetfeldensem^ cui virum religio* 
sum ac modestum Cuthwinum prsefecit. 

III. Tertiam vero Mediterraneam Angliam, in 
qua praedictus episcopus Saxwlfus, quia ita sibi 
placuit, resedit, pontificali cathedra illi constituta 
in civitate Leogera.^ 

IV. Quartam denique Lindissim provinciam,^ 
cui praeposuit virum sanctum ^thelwinum, ^er- 
manum sancti Aldwini^ abbatis monasterii quod 
Partaneum nuncupatur ; statuens ei episcopalem 
sedem in civitate, quse vocabatur Syddena.' 

V. Quintam vero constituit Suth-An^Iiam, ad 
quam de praefato monasterio Hild abbatissae, 
singularis meriti et sanctitatis virum JEHam* 
elegit antistitem, eique praesulatus sedem in loco 
qui vocatur Dorkacestre constituit. Porro pro 
Tatfritho venerabilis vir Bosel electns, ab ipso 
Theodoro sicut et caeteri ordinatus est episcopus, 
habens episcopalem sedem in praedicta civitate 
Wij^orna^ quae tunc temporis altis muris et moe- 
nibus pulcris decorata^ multis urbibus clarior ex- 
titit atque sublimior. 


I. Bosel. 
II. Ofifor. 
III. Ecgwinus. 

IV. Wilfridus. 
V. Milredus. 
VI. Wermundus. 

* Leicester. 
' Sidnacester. 


* jEtlam.'] So Beda, H. E. iv. 

^ Lindsey. 
Its locality is 

23. His name is also written 
Hedda and Eata. See R. Wen- 
dover, i. p. 172, and R. Higdeo, 
p. 241. 


VII. Tilherus. xvi. Dunstanus. 

VIII. Heathoredus. xvii. Oswaldus. 

IX. Deneberhtus. xviii. Aldulfus. 
X. Heaberhtus. xix. Wlstanus. 

XI. Alhwinus. xx. Leofsius. 

XII. Wereferthus. xxi. Brihteagus. 

XIII. ^thelhunus. xxii. Lifingus. 

XIV. Wilferhtus. xxiii. Aldredus. 
XV. Kinewoldus. xxiv. Wlstanus. 


Interfecto pagano rege Merciorum Penda, cum 
Oswiu rex Christianus regnum ejus acciperet, et 
g;entem Merciorum finitimarumque provinciarum 
anno Dominicce Incarnationis dc.lvi. ad fidem 
Christi convertit, factus est Diuma primus epi- 
scopus Merciorum, Mediterraneorum Anglorum, 
Lindisfarorum,^ contiguarumque provinciarum ; 
secundus Ceollachus, uterque Scottus; tertius 
Trumherus, sub rege Wlfero primus; quartus 
Gearomon; quintus Ceadda, cujus pontificalis 
sedes extitit in loco qui vocatur Licetfeld, ubi 
sequentium quoque provinciae illius episcoporum 
sedes fuit; sextus Wynfrithus; septimus Sax- 
ulfus : hi quinque Angli extitere. 

I. Diuma. iii. Trumherus. 

II. CeoUah. iv. Gearomon. 


V. Ceadda. viii. Headda. 

VI. Wynfrithus. ix. Aldwinus, 

VII. SaXUlfuS. quietWor. 

■D«-«. c»^»!/'.,.^ «««„:««:« Itenim dividitur in 

Post oaxulfuin provincia , u* 3 

Merciorum duos episcopos ha- duas parocnias. 

buit, Headdam et Wilfridum.'» I- Uuita. 

* Tlie Lindisfaras were the ; pulsion of Wilfrith the dioceses 
people of Lindissig or Liudsey. 1 were again united under Headda. 

Headda at Lichfield, and 
Wilfrith at Leicester. On the ex- 

9 Huita at Lichfield, and Totta 
at Leicester. See next page. 




II. Hemele. 

III. Cuthfrithus. 

IV. Berhtunus. 
V. Hygberhtus. 

VI. Aldwlfus. 

VII. Herewinus. 
VIII. Oithelwaldus. 

IX. Hunberhtus. 

X. Cyneferthus, 

XI. Tunbrihtus. 

Hic epiBcopatum ges- 
sit tempore regis Mer- 
ciorum Burfarediy et 
regis West-Saxonum 

XII. .^lle, 

qui et .^lfwinus. 

Hic praesulatum 

gessit tempore JE' 

thelstani regis totins 

. Angliae. 

XIII. JSIfgarus. 

XIV. Cynsius. 
XV. Wynsius. 

XVI. JBIfegus. 

XVII. Godwinus. 

XVIII. Leofg^arus. 

XIX. Brihtmarus. 

XX. Wulsius. 

XXI. Leofwinus. 



I. Cuthwinus. 
II. Wilfridus. 

Hagustaldensis epi> 
scopus Wilfridus praesu- 
latu pulsusy Leogeren- 
sem episcopatumyiEthel- 
redo rege concedentey 
suscepit: sed post ali- 
quot annos ejicitur, et 
Headda rexit ambas pa- 
rochias. Deinde AJd- 
winus similiter. 

III. Aldwinus. 
I. Totta.* 
II. Eadberhtus. 

III. Unwona. 

IV. Werenberhtus. 
V. Rethhunus. 

VI. Aldredus. 

VII. Ceolredus. 

Hic pontificatum 
gessit tempore regis 
Merciorum Burhredi, 
et regis West-Saxo- 
num ^fredi. 

VIII. Leofwinus. 

Hic dnas paro- 
chias, Leogerensem, 
scilicety et Lindis- 
farorum in unum 
coadunatas, tempore 
regis Anglorum Ead- 

IX. JBInothus. 
X. .^cwius. 

Hujus adminiculo 
et administratione S. 
Oswaldus Ramesi- 
ense coenobium^quod 
ipse et dux East- 

* Leicester was made an epi- 
scopal see by archbishop Theo- 
(lore, at the Council of Hatfield 
JD G80. 

' Tottaythough here accounled 

as the first bishop of Leicester, 
can be regarded as such only 
after the second separation of 
that sce from Liclifield. 


Angloruni iEgelwinus xill. JEthericuS. 

a fuudanientis con- -r« -i j.-r 

struxerant, consecra- X^V. Eadnothus. 

vit. XV. Ulf. 

XI. Alfhelmus. .^f postniodum 


XII. Eadnothus. xvi. Wulfwius. 


Rex Northanhymbrorum Ec^frithus, fug-ato iii 
bello rege Merciorum Wlfero, provinciam Lin- 
dissim obtinuit, et inde Saxulfum episcopum cx- 
pulit : in cujus locura, anno Dominicaj Incarna- 
tionis DC.LXXViii., primus ad eandem provin- 
ciam ab archiepiscopo Theodoro proprius ordi- 
natus est episcopus Eathedus regis Ecgfrithi 
capellanus. Sed quia anno sequenti Merciorum 
rex JSthelredus beilica sorte provinciam recu- 
perayit, dimisso praesulatu, in Northhymbriam 
rediit, et post a Theodoro archiepiscopo^ Ripensi 
ecclesise^ prseficitur. Cujus post discessum rex 
i3EltheIredus, Oshero Hwicciorum rege sugge- 
rente, Theodorum archiepiscopum rogavit, ut 
regno suo plures in parochias diviso, episcopos 
locis constitueret opportunis; cujus ille votum 
gratanter approbavit, et prsesulatum Seaxulfi in 
V. parochias divisit, quibus sextam adjecit. 


I. Eathedus. vii. Ceolwlfus. 

II. ^thelwinus. viii. Eadwlfus. 

iii. Eadgarus. ^^' Brihtredus. 

^ Iste episcopatum 

IV. CynebyrhtUS. gessit tempore regis 

V. AlowiochuS. Merciorum Burh- 

redi, et regis West- 
VI. Ealdwlius. Saxonum iEifredi. 

' OfRipon. 

R 2 





Vir Deo dilectus Paulinus, a Justo archie- 
piscopo ordinatus episcopus, regem Northym- 
brorum Edwinum cum tota g^ente sua ad fidem 
Christi convertit, in Eboraco episcopali sede ac- 
cepta. At rege interfectb, rebusque Northym- 
brorum turbatis^ Cantiam navigio rediit, atque 
ab Honorio archiepiscopo et reg^e Eadbaldo 
honorifice susceptus^ eorum invitatione praesula- 
tum Hrofensis ecclesise^ mortuo Romano, sus- 
cepit ; in qua moriens^ pallium, quod ab Honorio 
papa susceperat^ reliquit. 


I. Paulinus. ^ ecclesiam HagiistaN 

fT r* AA densem Tonberiito re» 

II. l>eaaaa. maneiite,EataadLindi«- 

S. Ceadda tribos an- famensem, et Tromwine 

nis ecdesiam Ebora- adproyinciamPictonim. 

censem regens, ad mo- Eathedom vero de 

nasterii sui, quod Las- dissi reyersum Ripensi 

tingaig» dicitur, curam ecclesia praefecit. Ton- 

secessit, Wilfrido Ebo- berlito depoeito, Eata 

racensis ecclesiae, nec- ad sedem Hagustaldeii- 

non et omnium Nortlian- sem reyertitur : et Cnth- 

hymbrorum sed et Pi- bertus Lindisfaniensi 

ctorum episcopatum ad- ecclesisp praeficitur. De- 

ministrante. Quo a re- functo Fn t a, Johannes 

ge Ecgfrido praesulatu pro eo ordinatur. Post 

pulso, Bosa ad Ebora- longum vero eziliumy 

censem, Eata ad Hagu- Wilfridus iterum in epi- 

staldensem* ecclesiam a scopatom Hagustalden- 

Theodoro archiepiscopo sem recipitur. Johannes 

in locum ejus consecrati vero, defuncto Bosa, 

sunt episcopi : quorum Eboraci substituitur. 
numero, post tres anuos jn nosa 
abscessionis Wilfridi, 
duos addidit antistites : IV. Johanncs. 

' Lastiogham, iicar Wbitby. ' Hagustald, now Hexham. 



V. Wilfrid. 
VI. Ecgbert. 
VII. Coena. 
VIII. Eanbald. 
IX. Eanbald. 
X. Wlfsius. 
XI. Wigfmundus. 
XII. Wlfherus. 
XIII. ^thelbaldus. 

XIV. Rodewardus. 
XV. Wlstanus. 
XVI. Oscytellus. 
XVII. Oswaldus. 
XVIII. Aldulfus. 
XIX. Wlstanus. 
XX. iElfricus. 
XXI. Kinsius. 
XXII. Aldredus. 


I. Eathed. 


I. Wilfrid. VIII. Friotheberhtus. 
II. Eata. IX. Alhmundus. 

III. Tunberht. x. Tilberhtus. 

iv. Eata. XI. JBthelberhtus. 

y. Johannes. xii. Heardredus. 

VI. Wilfrid. xiii. Eanberhtus. 

VII. Acca. XIV. Tidferthus. 



Sanctus Aidanus a Scottis episcopus ordinatus 
ac missus^ provinciis quibus regnavit rex Os- 
waldus verbum fidei praedicavit, et ab ipso rege 
in insula Lindisfarnensi sedem episcopalem, ut 
petebat, accepit. Quo de hac vita subIato> 
Finan pro illo gradum episcopatus, a Scottis or- 
dinatus ac missus, accepit ; quo defuncto, Col- 
manus in episcopatum successit, et ipse missus a 
Scottis ; quo episcopatu dimisso, ac patriam re- 



verso^ Tuda» qui ct ipse pracsul a Scottis ordi- 
natus^ pro illo pontificatum suscepit ; quo de 
hoc mundo rapto» episcopatus in duas parochias 
dividitur : Ceadda ad Eboraccnsem, Wilfridus ad 
Hag^ustaldensem ecclesiam ordinatur. 


I. Aidan. 
II. Finau. 

III. Colman. 

IV. Tuda. 
V. £ata. 

VI. Cuthberht. 

VII. Eadberht. 

VIII. Eadferth. 

IX. iEthelwoId. 

X. Cinewlfus. 

XI. Hygcbaldus. 

XII. Ecg^berhtus. 

XIII. Eardulfus. 


XIV. Cnthheard. 

XV. Tihredus. 
XVI. Wigredus. 

XVII. Uhtredus. 
xviii. Sexhelm. 

XIX. Aldredus. 

XX. Alsius. 

XXI. Aldhunus. 
XXII. Eadmundus. 
XXIII. Edredus. 
XXIV. JSgelricus. 

xxY. ^gelwinus. 



V. JBthelberhtus. 

VI. Beadwlfus. 

I. Trumwine. 

II. Pehtbelmus. 

III. Fritbowaldus. 

IV. Pehtwinus. vii. Heathoredus. 

Whiteme in Galloway. 













f^ J l^ H? ^ M 

GQ pq ^ pq ,;!; pq 

< I 
— ^ » 2'i 


pq ii jj 











HENGEST. Horsa. 
Ocga vel Oric. 
Oesa vel Oisc. 




qvxB et Tate. 

OdavaPr^Eormenred, Erconberlit.=FSexbarli. 


Eomierdmrga, Ecgbyrlit. 



Eorcongota. EormengilcL 









Eadberht, qui et Pren. 


*«* Names of the younger branches are printed in Italics, to distinguish them from thoM of 
the kings and queens. 












Wewa, vel Wehha. 




Eorpwald. Reginhere, 














iBlfwold. Wikburga. 






































Apparently a mistake for Swithred (aee p. 264)> though Malmesbury calls him Swiihediu 











n L 



* These descendants of Woden appear'to have reigned over the continental 
Angeln, a name now limited to the territory between Flensborg and Slesvig. The 
sixth on the list, yiz. Offii (U£fo) the son of Wermund, was bUnd till his seventb, 
and dumb till his thirteenth year ; and, though excelling in bodily strength, was so 
simple and pusillammou8,that allhope that he would ever prove himself worthy of his 
station was abandoned. Aresemblance to his Ang^ian ancestor, in some or all of 
these respecta, seems to have induced the contemporaries of the young WineMth (for 
such, we are informed, was the original name of the great Mercian king,) to call him 
a second Offii'; though the author of the Vita Ofiae II. (ap. Matt. Paris,edit. Watts,) 
scems to have supposed that the first, or Anglian, O^ likewise ruled in England. 
Creoda was probably the founder of the English Kingdom of Mercia. See a saga of 
the Anglian Of& in Beowulf, l p. 258, and u. p. xzxii. sq. He is also celebrat^ in 
the ^ Tale of the Scdp or Bard.** Cod. Exon. p. 320. See also Lappenberg's £ng- 
land, 1. pp. 227, 228, and the places there citcd. 





beorga. \ 













Merefin. Ceniwine. 




JElfleda.^^Y Wigmund, 



Cyneswiiha. iEthelred. 




^Osthryth. Oyndmrga. 




Alwih. Osmod. 
























* Omitted in the MSS. Sec p. 264, note. 








































liic genuit Yffi,. 

Kitrem Kalle, prinii 

rcgis Deironun. 

Hic geuuit Idan, 

priinum regem 






Ilic genuit Cbrdic, 

primum regem 


























Osric. Osfrith. Eadfrith. 


I • • • • 

Oslaf. Oslac. Offa. Os- uEbbe, 













Eddm. Blceo- 






Oswiu.=pEanfleda. Leod- 
I wald. 




AUiJUda. jElfleda. 


Alhfrith. jEtlieldrytha. CtUhwine. 

I • 

Osred. Cyneburga. 



2 3 

* In the list given by Wanley, p. 288, aiid Petrie, p. 290 (from More^s MS. of BedaX the succet- 
sora of Ida appear thus : Idn, Glap}», Adda, Aedllric, Theodric, Fridaoald, Husaa, Aedilfrid, &c. 
Simcon of Durham agrecs with tbis list in the ordcr of succession, bnt differs (rom it with 
rcspcct to thc regnal ycan. ^ MSS and edit. crroncously * Edric* 




1 2 
fi i 



l i 










MoU, qui et iE 






^thelredy qui 

et iBthelberht. 



iSthelberht, iterum. 









CtUhwlf. Cutha. Ceaulin. 



Cuiha, CiUhwbie. 





I ^ , , 

Cen- Cuichelm. Coenwalch.=Sexburli. 

Cenfus. Cuthred, 









Bryhtric.=Eadburh . 



I I 

Cutha. Cynebald. 









* Eoppa. 







Sce page 253. 











J^c^^yn.=j= Eadward. =Eadgiva. jEtheln ^theU Alf- 

I JlcBd, geova,^ ihryth. 





JSdvnne. Eadburh, 







Eadgith. Eadward.'' 


-^Z^^^.*==f=^tiielred.=T=iElfgiva vel Imme. 

^ I I 


I I 

Eadgith, Eadmund. 


JSlfred. Goda. 


Eadward. Eadmund. 


• Omitted in the MSS. 

>» The mother of Eadward was -^thelflaed the Fair, surnamed Eneda, i. e. the Dack. 

c At p. 275 she is called -ffilfgiva. See Mahnesbury, p. 298 ; and Wendover, i. p. 422. 





A. D. 450. ANGLO-SAXONESyimperatorisMartianitempore,^ 
a Brytonibus invitati, Brytanniam tribus naTibns, 
quasi pro patria pugnaturi, re autem vera hanc 
expug^aturi, suut adyecti; quorum duces Heng^t 
and Hors fuere primi ; e quibus Hors occiditur a 
Brytonibus in bcllo, Hensrst vero, adepta victoria, 

A.D.453. anno Doroinicae Incamationis regnare 
coepit, et primus An^Iorum extitit rex Cantwa- 

Sanctus Augustinus, a beato papa Gre^rio 
missus. resrem Cantwariorum ^thelberhtum anno 

A.D.S97. Dominicae Incarnationis D.xcvii., regni vero ejus 
xxxv., ad fidem Christi convertit, qui nou longe 
a civitate Dorubemia ad orientem ecclesiam bea- 
torum Apostolorum Petri et Pauli construxit, ac 
diversis donis ditavit. Fecit etiam in civitate 
Lundonia ecclesiam Sancti Pauli Apostoli, et in 
civitate Dorubrevi ecclesiam beati Andreae Apo- 
stoli ; quarum utrarumque prsesulibus, ut archi- 
episcopo Dorubemiae, dona multa obtulit ; sed et 
territoria ac possessiones in usum eorum, qoi 
cum illis eranty adjecit. Cujus r^na Bercta 
Francorum reg^ extitit filia:^ quomm filia, 
sancta JSthelburga, Edwini regis Northanhym- 
bromm erat regina, quse monasterium in loco 
qui vocatur Limene constmxit, et ibi requiescit. 
Ejusdem regis ^thelberhti soror Rigula^' East- 
Saxonum regina, genuit sanctum Sseberhtum, 
ejusdem provinciae regem. Decedens rex ^thel- 
berhtus anno regni sui lvi^., coeli regna conscen- 

A.D. 616. dit; cui filius suus Eadbaldus successit; qui 
rebus ecclesiae^ quantum valuit, in omnibus con- 
sulere ac favere cupiens^ divinis se mancipare 

* See page 1, note, 
' She was a daughter of Cha- 
ribert, king of Paris. 

3 In the Saxon Chronicle her 
name is written Ricole. 


praeceptis studuit. Hujus regina Emrae regis 
Francorum erat filia : quorum filia, sancta videli- 
cet Eanswitha, quae in loco qui Folcestan dicitur 
requiescit, et regulus Eormenredus extitit filius : 
cui scilicet Eormenredo regina sua Oslava qua- 
tuor filias et duos peperit filios, sanctam videli- 
cet Eormenbeorgam, quae fuit reg^ina Merewaldi 
reg^is West-Ang-lorum ; sanctam Eormenburg-ara, 
sanctam -^theldrytham, sanctam Eormeng-itham, 
et sanctos martyres ^thelredum ac iEthelberht- 
um, quos Thunor, praepositus Ecg-berhti Cantwa- 
riorum regis, ut ipse jusserat, martyrizavit. Dc-a.d. 64o. 
cessit rex Eadbaldus anno regni sui vicesimo 
quinto et Erconberhtum filium suum successo- 
rem reliquit. Hic primus regum Anglorum in 
regno suo idola destrui, et jejunium quadrag^inta 
dierum jussit observari. Huic regina sua sancta 
Sexburga, Annae regis Orientalium Anglorum 
filia, monasterium in Sceapege^ construxit. 
Sancta Eorcongota, regis Erconberhti ac S. 
Sexburg^ae filia, in Galliam missa, snb matertera 
sua, sancta ^thelburga abbatissa, in Brig^ensi 
monasterio,* usque ad finem vitae Deo servivit, 
et ibi requiescit. Altera filia, sancta Eormen- 
gilda, Wlferi regis Merciorum erat regina. De- a. d. g64. 
cessit rex Erconberhtus anno regni sui xxiv**., 
Ecgbyrhto filio regni sedem relinquens ; qui ix**. a. d. 67.3. 
reg^ni sui anno, mense Julio, decessit, succedente 
in regnum fratre suo Lotheri ; qui vulneratus in 
pugna Australium Saxonum, quos contra eum 
Eadric filius Ecg^berhti aggregaverat, anno reg^ni 
sui xii**., inter medendum, mense Februario, 
defunctus est; cui successit in regnum Eadricus, a.d. c85. 

* Shepey. 

' Faremoustier-en-Brie. Tra- 
ctus BriegiuSy Sylva Brigensis, a 
qua sylva proviucia hodie ' Brie * 
nomen accepit. In hac regione 

Fara ccenohium virginum con- 
didit Eboriacense, quod a funda- 
trice ' Faremoustier' adhuc di- 
citur. Smith ad Beda3 H. £. 
III. 8, which see. 

s 2 


filius fratris sui Ecgberhti, ac uno anno et dimidio 
regnavit; cui frater suus Wihtredus in regnum 
succedens, ecclesiam S. Martini in Dovera cod- 

A.D.725. struxit. Decessit autem Wihtredus rex anno 
reg^ni sui xxxiv**. filium suum JEthelberhtum 
regni haeredem rclinquens; qui anno regni sui 

A.D. 760. XXX vi^ decessit; cui frater suus Eadberhtus, 
qui et Pren, succcssit; quem rex Merciorum 
Cenulfus, dum Cantiam devastaret, cepit, et 

A.D. 796. secum in Merciam duxit; cui successit Cuthre- 

A. D. 805. dus et anno reg^ni sui nono decessit ; cui Baldre- 
dus successit, et anno Domiincas Incarnationis, 

A.D. 823. juxta Dionysium, dccc.xxiii**. a rege West- 
Saxonum Ec^brihto expulsus est regpno. Huc 
usque regnum Cantwariorum pcr trecentos sexa- 
ginta et octo annos stetit: postea vero West- 
Saxonicae ditioni cessit. 


Regno posterius Cantwariorum, et prius regno 
Occidentalium Saxonum, exortum est regnum 
Orientalium Anglorum, cui praefuerunt reges 
potentes, sed Redwaldus illis omnibus extitit 
potentior; omnes enim australes Ang^Iorum et 
Saxonum provincise cum suis regibus, ad con- 
finium usque Humbrae fluminis, ei subject8& 
A.D.617. erant; qui -^thelfrithum, regem Deirorum et 
Bemiciorum, in bello, quo ejus filius Reinherus 
peremptus est^ occidit ; et Edwinum, M\l8& 
filium, ut in regnum perveniret, adjuvit ; cui 
alter filius suus Eorpwaldus in regnum successit, 
et, Edvvino rege persuadente, fidem Christi cum 
sua provincia suscepit; quem non multo post 
Ricgbertus, virg-entilis, in bello occidit ; cui frater 
suus ex parte matris, Sigeberhtus, successit. Hic 
sancto Furseo, ad se de Hibernia venienti, pos- 
sessiones ac locum construendi monasterium in 



castro quodam^ quod lingua Ang^lorum Cnobb- 
heresburh* vocatur, dedit; et post, amore regni 
coelestis, relicto regno, et cognato suo Ecgrico 
commendato, in monasterio quod sibi fecerat, 
monachus factus est; et muito post tempore, 
contra regem Merciorum Pendan, ad confirman- 
dum militem, invitus in certamen ductus, suas 
professionis non immemor, dum nisi vir^am tun- 
tum in manu habere voluit, occisus est uua cum 
rege Ec^ico ; quorum regni successor factus est 
Anna, filius Eni, fratris Redwaldi; cujus tilia, 
sancta Sexburga, Erconberhto regi Cautwario- 
rum conjugio copulata est; altera filia, sancta 
^thelburg^a, in Gallia, in Brigensi monasterio, 
abbatissa facta est; tertia, sancta ^Etheldrytha, 
prius Northhymbrorum regina, et post Eliensis 
extitit abbatissa; quarta, sancta Wihtburga,^ ejus- 
dem monasterii sanctimonialis erat foemina : qua- 
rum pater Anna rex, a Penda rege Merciorum a.d. 654. 
occisus, fratrem suum JSthelherum regni haere- 
dem reliquit; qui de regina sua, sancta Here- 
switha, sorore sanctae Hild abbatissse, duos filios, 
Aldwlfum et ^lfwoldum, genuit; peremptus est a.d. 655. 
autem in bello ab Oswiu cum Penda rege; cui 
germanus suus JBthelwoIdus snccessit; quo de- 
functo, regnum Aldwlfus suscepit, et annis non- 
nullis regnavit; cujus post mortem, frater suus 
Alfwoldus regni reg^imen suscepit. Regnante 
autem Merciorum rege OflFa, Beorna' regnavit in 
East-Anglia, et post illum ^Ethelredus, qui de 
regina sua Leofruna sanctum habuit JBtheiberht- 
um. Hic post patrem brevi tempore regnum 

' The Garianonum of the Ro- 
mans, now Burgh Castle. See 
Stevenson ad Bedae H. £. iii. 19, 
edit. E. H. S. 

' yVihtburffa.'] So L. ; C. has 
*Withgitha,' editt. and Higden 

«Withburga.' Polychr. p. 232, 
ap. Gale. 

3 Beonna is probabiy the true 
name. See Lappenberg's En- 
gland, i. p. 243, note. 


A. D. 793. tenuit Orientalium Anglorum ; innocenter enim, 
sub pacis foedere, occisus est ab Offa rege Mer^ 
ciornm, Deinde perpauci reges in East-Anglia 
per LXi. annos reg^avemnt potentes; quoad 
ultimus eorum, sanctus Eadmundus, nactns fuerit 

A. D. 870. culmen reg^iminis ; quem anno regni sui xvi^ rex 
paganus Hinguar martyrizavit. £x quo tem- 
pore Anglo-Saxones in East-Anglia regnare de- 
siere annis fere l. ; erat enim ipsa absque rege 
IX. annis plene, paganorum Danorum direptioni 
atque nimide substrata dilacerationi, qui conati 
sunt ea tempestate totam Angliam suse ditioni 

A. D. 880. subjicere. Post in illa^ simul et in East-Saxonia 
ferme tota, Danicus rex Guthrum annis xii., 
Eohric, quem Angli peremerunt in pugna, regna- 

A.D.905. vit annis quatuordecim. Deinde a Danicis co- 
mitibus ambse tamdiu premebantur provincice, 
quousque rex Edwardns Senipr, multos ex illis 
occidendo, nonnullos partes transmarinas adire 

A. D. 918. cogendo^ residuos in deditionem accepit, ac ambo 
regna regno annexuerit West-Saxonico. 


Ut regnum Orientalium Anglorum post re- 
gnum Cantwariorum^ sic habuit exordium r^Tium 
Orientalium-Saxonum ; quorum reges fere sem- 
per aliis parebant regibus, frequentius tamen ac 
diutius regibus Mercensibus; qui scilicet ante 
Saeberhtum, JSthelberhti regis Cantwariorum 
nepotem ex sorore Rigula, dasmoniis serviebant 
cultibus. Ille vero, praedicante Mellito^ verbum 
veritatis cum sua gente primus illorum suscepit ; 
A. D. 616. qui regna perennia petens, filios suos, Sexredum 
et Sdewardum, qui pagani perdurayerant, regni 
temporalis reliquit haeredes. li parvo post tem- 
pore a West-Saxonibus in pugna sunt occisi ; 
quibus successit Sigeberhtus, cognomento Par- 


viis, ejusdem Saewardi filius ; quo mortuo, regi- 
men regfni suscepit Si^eberhtus, Sigebaldi filius. 
Hic, Oswiu regis Northhyrabrorum hortatu, a. d. 653. 
Christo credeus, a Finano episcopo baptizatus 
est in Northhymbria : quo regnante, £ast- 
Saxones fidem, quam pridem abjecerant, sancto 
Cedd episcopo prsedicante, receperunt. Longo 
autem post tempore occisus est a suis propin- 
quis, quia, evangelica praecepta servans, suis 
iniraicis nimium parcere, et factas ab eis inju- 
rias placida solebat mente dimittere; cui frater 
suus Swithelmus in re^um successit, et ab 
ipso Cedd in East-Ang^lia baptizatus est ; cujus 
post mortem, Saebbi, filius Saewardi, filii regis S. 
Saeberhti, et Sighere, filius regis Sigeberhti 
Parvi, regni gubernacula tenuerunt. Post de- 
cessum Sigheri, Saebbi regni gubernacula rexit; 
qui anno regni xxx**. a Waldhero, Lundoniensi 
episcopo, monachicum suscepit habitum, et brevi 
post tempore defunctus, coelica regna petivit; 
pro quo filii ejus Sigheardus et Swefredus regna- 
verunt ; quorum post mortem, OflFa, filius Sigheri 
regis, in regem levatur. Hic juvenis amantissimae 
aetatis et venustatis, totique suae genti ad tenenda 
servandaque regni sceptra exoptatissimus, suasu 
et hortatu sanctae Kyneswithae, regis Merciorum 
Pendae filiae, quam adamaverat, reliquit patriam 
et regnum propter Evangelium, et cum regeA.D. 708. 
Merciorum Cenredo et sancto Ecgwino, Hwiccio- 
rum episcopo, Romam petiit; ubi attonsus, et 
in monachico habitu vitam complens, ad visionem 
beatorum Apostolorum diu desideratam pervenit; 
cui ih regnum successit Saelredus, sancti Sige- 
berhti regis filius; quo perempto anno regni a. d. 74«. 
XXXVIII'*., Swithredus regni solium obtinuit, ac 
aliquantis annis tenuit; cujus post mortem, a. d. 823. 
reges pauci super East-Saxones regnavere pro- 



prii ; nam codem anno quo regnum delecit 
Cantwariorum, cum ipsis et cum Suth-Saxonibus 
strenuo regi West-Saxonum Ecgberhto sponte se 
dedebanty et ei suisque successoribus tamdiu pa- 
rebant, quoad Danicus rex Guthrum super eos 
potestatem acciperet. Lundonia tamen, cum 
terris circumjacentibus, Mercensibus regibus, 
quamdiu ipsi regnaverunt» paruit. 

A. D. 626. 

A. D. 655. 


PoST initium regni Cantwariorum, principium 
extitit regni Merciorum ; qui muitis annis» cum 
suis regibuSy cultibus idolatriae dediti, paulatim 
regni sui fines dilatavere ; sed Penda, qui re- 
gnare coepit anno Dominicae Incamationis, juxta 
Dionysium, DC.xxvi.y multo latius quam aliquis 
suorum praedecessorum dilatavit. Duos etenim 
reges Northhymbrorum, sanctum Edwinum ac 
sanctum Oswaldum, et tres reges East-Anglo- 
rum, sanctum Sigeberhtum, Ecgricum et Annam, 
in bello occidit. Cui regina sua Cyneswitba v. 
filios, Peadam videlicet, Wlferum, sanctum 
^thelredum, sanctum Merewaldum, et sanctum 
Mercelmum»^ et duas filias, sanctam Cyneburgam 
et sanctam Cyneswitham peperit Rejgnavit au- 
tem annis xxx. non plene; q\iem rex North- 
hymbrorum Oswiu cum xxx. ducibus in bello 
peremit, et regnum ejus suae ditioni subegit; 
filio tamen ejus Peadae, qui a patre suo'Medi- 
terraneis Anglis princeps constitutus, in North- 
hymbria a Finano episcopo est baptizatus, eo 
quod suus esset cognatus, habuit enim in con- 
jugem filiam ejus Alhfiedam^ regnum Australium 
Merciorum dedit : at ille anno regni sui primo 

' This name, by a not unusual 
mistake of in for m, has hitherto 
been generally transformed into 

the un-Saxon name of Merceli- 
nus. In both places where it 
occurs, C. has Mercelmus. 


peremptus est nefarie.^ Tribus annis post inter- a.d.659. 
fectionem Pendan regis completis, filium ejus 
Wlferum duces Merciorum levantes in regem, 
fines suos fortiter simul et libertatem receperunt. 
Hic primus re^um Merciorum lavacrum regene- 
rationis suscepit, et filiam Erconberhti regis 
Cantwariorum ac reginae illius sancta^ Sexburg^ae, 
sanctam Eormeng^ildam, in conjugem accepit, et 
ex illa genuit Cenredum et Wereburgam, virgi- 
nem saiictissimam. Germanus vero ipsius, 
Westan-Hecanorum rex, sanctus Merewaldus, 
filiain Eormenredi reguli, fratris ejusdem Ercon- 
berhti rej^is, sanctam Eormeubeorjjam, matri- 
monio sibi copulavit, et ex ea tres filias, sanctam 
videlicet Mildbur<^am, sanctam Mildrytham, 
sanctam Mildg^itham, et unum filium sanctum 
Merefinnum, genuit. Quo mortuo, regnavit pro 
eo Mercelmus frater illius : quorum sororem 
Cyneburgam rex Northhymbrorum Alhfridus 
duxit uxorem. Quae connubio carnalis copulae 
pro Dei amore relicto, in monasterio quod fratres 
sui Wlferus ac ^thelredus construxerunt, et ab 
ipsius nomine Cyneburgae Castrum vocatur, 
sanctimonialis efiScitur ; in quo etiam soror sua 
Cyneswitha sanctimonialem suscepit habitum. 
Decessit autem rex Wlferus anno regni sui xvii^; a.d.6;5. 
cui successit germanus suus sanctus ^Sthelredus, 
qui regis Northhymbrorum Ecgfridi sororem 
Osthritham accepit in conjugem, ex qua filium 
Ceolredum suscepit. Anno vero regni sui xxx"*. a.d. 704. 
monachus factus, Cenredo suo fratrueli regnum 
dedit ; qui regni sui anno quinto seculum reli- 
quit, Romam adiit, et ibi in monachico habitu 
vitam fiuivit; cui in regnum successit Ceolredus, a.d. 709. 
patrui sui .^thelredi filius, qui anno regni sui 

' Proditioiie, ut clicuiit, conjugis suae, iu ipso tempore festi 
Paschalis. Beda, H. E. iii. 24. 


A. D. 716. nono defunctus est ; cui ^thelbaldus filius Al- 
wig-y filii scilicet Eowe, fratris Pendse reg^is, suc- 
cessit ; quem anno reg^i sui XLi^. Beomredas 
tyrannus in Secgeswalde occidit, et reg^um illius 
invasit ; corpus vero reg^s Hreopedun delatum, 

A.D. 755. reg^aliter est tumulatum ; cujus patruelis Eanwlfi 
nepos, Offa videlicet, filius Thincferthiy eodem 
auno re^ni invasorem Beornredum in bello pere- 
mit, et loco ejus re^navit; cui regina sua Cyne- 
thrytha duas filias, Eadburg^am videlicet, quam 
rex West-Saxonum Brihtricus uxorem duxit, et 
iElftlirytham, quae virgo permansit, unumque 

A. D. 794. filium Ecgferthum peperit. Decessit autem anno 
regpai sui xxxix^., cui filius suus Ecgferthus suc- 
cessit, sed eodem anno decessit ; cui vir magni- 
ficus Cenulfus, filius Cuthberhti, trinepotis Pybbas 
reg^is successit. Huic regina sua JSIfthrytha 
filias duas, Quendrytham et Burgenildam, san- 

A.D.819. ctumque Kenelmum genuit. Decedens autem 
anno regni sui xxiv^, Wincelcumbas sepultus re- 
quiescit, et haeredem regni filium suum sanctum 
Kenelmum reliquit ; qui eodem anno Quendrythae 
sororis suae insidiis occiditur ; cui patruus suus 

A.D. 821. Ceolwlfus successit, sed post biennium reg^io ex- 
pellitur, et Beornwlfus in regnum suscipitur; 
qui biennio transacto ab Orientalibus Anglis in 

A.D. 823. bello perimitur; cui Ludecan suus propinquus 
successit, sed post biennii tempus^ dum suum 
praedecessorem ulcisci vellet, ab eisdem East- 

A.D. 825. Anglis occiditur. Successit autem Ludecan in 
regnum Wiglaf. Huic regina sua Kynethry- 
tha filium genuit Wigmundum^ qui de filia re- 
gis Merciorum Ceolwlfi iEIfleda, sanctum ha- 

A. D. 838. buit Wistanum. Decedens rex Wiglaf anno 
regni sui xiii**. Hreopedunae sepultus requi- 
evit, cui Beorhtwlfus successit. Huic Sae- 
thryth regina filium peperit Berhtferthum, qui 


sanctum Wistanum peremit. Hujus corpus ad 
Hreopedun, monasterium tunc teraporis famo- 
sum, delatum, in mausoleo avi sui re^is Wi^laf 
est tumulatum. Verum iilius martyrio coelestia 
non defuere miracula ; nam de loco in quo inno- 
center peremptus est, columna lucis usque ad 
coelum porrecta, omnibus ejusdem loci incolis per 
XXX. dies conspicua stabat. Decessit autem rex a.d. s52. 
Beorhtwlfus anno regni sui xiii**. ; cui Burhredus 
succedens, filiam Athulfi regis West-Saxonum, 
iEthelswitham, duxit uxorem : quem pag^anus a.d. sz^. 
exercitus Danorum, anno regni sui xxii*'. regno 
expulit ; qui mox Romam adiit, ubi non diu 
vivens, defunctus est, et in Schola Saxonum, in 
ecclesia S. Maride sepultus requiescit. Dani 
pagani, eodem anno quo Burhredus expulsus est 
reg-no, Ceolwlfo ipsius ministro regnum Mer- 
ciorum custodiendum ad tempus commisere ; 
verum triennii tempore completo, partem illius 
inter se divisere, partem autem illi dedere, et eum 
regnare permisere, qui ultimus regum Merciorum 
extitit. Post cujus mortem, West-Saxonum rex 
^lfredus, ut exercitum paganorum Danorum suo 
de regno penitus expulerit, strenuitate sua Lun- 
doniam cum circumjacentibus terris recuperavit, 
et partem regni Merciorum, quam Ceolwlfus ha- a. d. sse. 
buit, acquisivit. 


Anno Dominic£B Incarnationis, secundum Dio- a. d. 547. 
nysium, d.xlvii., Ida filius Eoppae, fortissimi 
ducis, in Bernicia regnare coepit ; qui sex ex regi- 
nis filios habuit, Addam, Baelricum, Theodricum, 
^thelricum, Osmaerum, Theodherum; sex vero ex 
concubinis, Occam, Alricum, Eccam, Oswaldum, 
Sogor, Sogotherum, annisque xii. regnavit ; cui 
filius suus primog:enitus Adda successit. 



A. D. 559. Anno Dominicae iDcarnatiouis, juxta Diony- 
sium, D.Lix.^ i^lla filius Yffi, ducis strenuissimi, 
iii Deira re<^nare coepit, et annis fere trig^nta 
rejjnavit. Interim super Bernicios regnaverunt 
Adda^ primogenitus filius Idae/ annis septem ; 
Clappa quinque ; Theodwlf uno, Freothulf se- 
ptem, Theodoricus septem, iEthelric duobus, vi- 

A. D. 588. venteiElla; quo mortuo, filium ejus Edwinum 
tertio anno suae aetatis re^no expulit, et super 
ambas provincias v. annis regnavit. Quo de- 
fuiicto, filius ejus ^thelfrithus regni gubernacula 

A. D. 593. suscepit ; cui regina sua Acha, regis ^IIdB filia, 
peperit vii. filios: Eanfrithum, Oslaf, Oslac, 
sanctum Oswaldum regem, Oswium regem, Of- 
fam, Oswudu, et unam filiam sanctam JBbbe ab- 
batissam. Frater ejus Theodbaldus, occisus est 
in bello, quo regem Scottorum Aedan vicit. 
Occisus est et ipse iu bello, anno regni sui xxi v**., 

A.D.6I7. a reg-e East-Anglorum Redwaldo; cui successit 
sanctus Edwinus filius JEllse. Huic exuli de 
Quenburga, filia Creodae regis Merciorum, nati 
sunt duo filii, Osfrith et Eadfritb, cujus filius ex- 
titit Herericus, qui de Beorbtswitba genuit san- 
ctam Hild abbatissam, constructricem monasterii 
quod vocatur Streoneshalh ;^ ac sanctam Here- 
switham East-Anglorum reginam. De regina 
vero sancta iEthelburga, regis Cantwariorum 
JBthelberhti filia, duo filii sunt ei nati, sanctus 
JEthelhun et sanctus TTuscfrea^filiaique ii., sancta 

A.D. G33. Eanfieda et sancta ^theldrytha. Occisus est 
autem anno regni sui xvii^. aetatis vero xlviii^, 
et cum eo filius suus Osfrith, a pagano rege Mer- 
ciorum Peuda, et barbaro rege Walanorum Cead- 
wala ; cui sanctus Oswaldus, sui pra^decessoris 

* Primogenitus filius Ida.'] C. L. omit. ' Whitby. 


-^thelfrithi ac germanoe Ipsius Achae filius, suc- 
cessit. Hic anno re^i sui ix"*., a praedicto Mer- a.d. 642. 
ciorum reg^e Penda occisus est ; cui frater suus 
Oswiu successit. Hujus reg^ni anno ii^ sanctus 
Oswinus filius Osrici, filii Alfrici, patrui scilicet 
resris Edwini, super Deiros regnare coepit, et 
anno reg-ni vii**. occisus est ;^ cui successit -^thel- a. d. esi. 
wald, regis Oswaldi filius. De regina Eanfleda, 
regis Edwini filia, rex Oswiu duos filios habuit, 
Ecgfridum et -J^lfwinum, et tres filias, Osthritham 
scilicet, quam rex Merciorum sanctus JSthelredus 
in conjug-ium habuit ; et Alhfledam, quam rex 
Australium Merciorum Peada uxorem duxit; ac 
Alfiedam, quam pater post occisionem regis Pen- 
dae pro victoria Deo obtulit ; et tribus annis Mer- 
cis caeterisque australium provinciarum populis 
praefuit. Anno vero regni xxviii'*. decedens, a.d.67o. 
Ecgfridum filium regni haeredem reliquit ; quiA.D.ess. 
re^i sui anno xv®., a Pictis occisus est ; cui suc- 
cessit Alhfrid frater ejus, et anno reg-ni xx®. de- 
cessit; cui filius suus Osredus successit, et anno a.d. 705. 
regni xi''. occisus est ; cui Kenredus filius Cuth- a.d. 716. 
wini, abnepotis regis Idae, successit, et postA.D. 718. 
biennium moritur, et Osric in regem levatur; 
qui anno regni xi**. decessit ; cui sui praedeces- a. d. 729. 
soris germanus Ceolwlfus successit : is anno a. d. 738. 
regni ix**. monachus efficitur, regni regimen pa- 
trueli suo Eadbrihto, Eatae filio, relinquens ; qui 
anno regni xix**. monachus eflScitur, et filius suus a. d. 757. 
Oswlfus rex constituitur, et uno anno regnans, a 
Northhymbrensibus occiditur ; cui Moll -^thel- a.d. 759. 
wold successit, sed vii°. anno regimen dimisit, et a.d. 765. 
filius Eanwini Alhredus, trinepos regis Idae, in 
regnum successit ; quem Northhymbrenses, annoA.D. 774. 
regni sui ix"*., regno expulerunt, et JEthelredum 

1 See Beda, H. E. iii. 14. 


qui et iEthelberhtus, Molli regnis filium, in regem 

A.D. 778. levaverunt. Hunc quoque reg^ sui anno quioto, 
Northhymbrenses abjecerunt, et Alfwoldum^ re- 

A.D. 789. gem constituerunt, quem xi^. regni sui anno, 
Sigan quidam^ vir praepotens, injuste peremit;* 
cui nepos suus Osredus, Alhredi filius> successit : 

A.D. 790. hunc etiam Northhymbrenses, anno transacto, 
regno expulerunt, et regem ^thelberhtum, quem 

A.D. 794. prius extruserunt, in reg-num receperunt; quo a 
suis interfecto, Osbaldus re^num suscepit, et 
paucis diebus tenuit ; cui Eardulfiis successit, et 
uno anno regnavit. Deinde per annos Lxxvi. 
aliquot imperaverunt reges, quorum ultimi fue- 
runt Osbryht et JSlle, qui anno Dominicse In- 

A.D. 867. camationis, juxta Dionysium^ d.ccc.lxvii. in 
Eboraco cum flore Northhymbrorum perempti 
sunt a pagunis, videlicet Danis, Norreganis, 
Suanis, Goutis, et quarundam aliarum nationum 
populis. Quo anno Anglici reges, qui anuis 
CGG.xxi. regnavere, per annos u. imperare in 
Northhymbria desiere; depopulationi namque 
servitutique eorundem paganorum^ absque rege^ 
annis viii. subjacebant. Nam per id temporis 
spatium, rege East-Anglias S. Eadmundo per- 
empto, et Merciorum rege Burhredo ultra mare 
fugato, eorumque regnis sudB ditioni subactis, ac 
^lfredo West-Saxonum rege ferme detrito, ejus- 
que regno maxima ex parte invaso, per AngUam 
et circa illam pervagantes, monasteria cum mo- 
nachis et sanctimonialibus, ecclesias cum clericis 
incendere, civitates^ urbes^ oppida, villasque cre- 
mare, agros devastare, strages hominum multas 
agere, minime cessabant ; nec mirumy tam vali- 

' Alfwoldum.'] He was the son of Oswulf. Sim. Dunelm. a. 779. 
' Peremit,'] In cujus loco peremptionis 

Coelitus emissa, lux est clarissima visa. 

Successit ei in regnum, etc. Editt, add, C, L. omit. 



dus enim et tam numerosus, nec antea nec post, 
Angliam adiit exercitus ; utpote regibus octo, 
videlicet Bag^secg, Halfdene, Hinguar, Hubba, 
Guthrum, Oscytel, Amund et Eowils, ac plus- 
quam xx. comitibus, et variis armorum generibus 
instructus. Anno vero nono interfectionis Os- 
bryht et -^lle, pagani reges Halfdene et Eowils 
in Northhymbria re^nare coepere, annisque viginti 
sex regnavere. Quibus ab Anglis interfcctis, 
Reignaldus plusquam decem, dein Sihtricus annis 
re^navit paucis : quo defuncto, filius ejus Guth- 
ferthus regimen regni suscepit ; sed illum stre- 
nuus ac g-loriosus rex -^Ethelstanus regno mox 
expulit, et^ anno Dominicae Incarnationis, juxta 
Dionysium, D.cccc.xxvi., adventus vero Anglo- a.d.926. 
rum in Britanniam anno cccg.lxxvii., totius 
Angliae monarchiam primus Anglo-Saxonum ob- 
tinuit, ac regem Scottorum reg^esque Walanorum 
deditores habens, per Angliam solus regnavit.^ 


Anno Dominicae Incamationis, secundum Dio- a. d. 519. 
nysium, d.xix., Cerdic et Cynric filius ejus, se- 
cundum Anglicam Chronicam, in West-Saxonia 
regnare coeperunt, et anno reg^ni xvi^ Cerdic a. d. 534. 
decessit, et Cynric solus regnavit, qui xxxvi**.* a.d. seo. 
anno regni decessit; cui filius suus Ceaulin 
successit, et xxxiii. annis regnavit : contra quem 
Ceol, filius fratris sui Cuthwlfi, quem ante bi- 

^ Anno vero expulit et.l 

Instead of tbis passage, the edi- 
tions have the following : Horum 
omnium acta pessima qui nosse 
voluerit, seriatim pleniusque re- 
periet scripta in Chronicarum 
Chronica : huic vero libello dun- 
taxat utiliora studuimus inserere. 
Hoc tamen solum hic notandum, 

quod gloriosus rex West^Saxo- 
num AthelstanuS) etc. 

^ Ac regem .... regnavit,'] For 
these words the editious read : 
et rex Angliae coronatus, et ab 
omnibus imperator totius Britan- 
nise est pronuntiatus. 

* xxxvi.] read xxvi. SeeSax. 
Chron. a. 560. 


ennium regem sub se fecerat, immerito rebellavit, 

A.D.M3. re^noque expellens, loco ejus quinque annis 

A.D. 598. re^navit; cujus post decessum Ceolwlfus, filius 

Cuthae, reg^men regni accepit, et xiv^. anno re- 

A.D.Gii. gni decessit; cui fratris sui Ceoli filius, Cyne- 

gils successity et xxiv^ anno reg^ni a sancto 

Birino^ episcopo, cum sua gente. primus r^^m 

West-Saxonum, baptismum Christi suscepit; et 

anno sequenti filius suus rex Cuichelmus, ab 

A.D.G43. eodem episcopo baptizatus, defungitur. Decessit 

rex Cynegils anno regni xxxi®., et filins ejus Cen- 

walh regimen regni suscepit. Hic apud Orientales 

Anglos a sancto Foelice episcopo' baptizatus 

est, et WintonidB ecclesiam, in qua sedes episco- 

palis est, construxit, et anno regni xxxi^. deces- 

A.D.674. sit; cujus regina Sexburh uno post illum anno 

reg^vit. Deinde Cenfus duobus annis, secnn- 

dum dicta regis JSliredi, juxta vero Chronicam j 

Anglicam, filius ejus .^Elscwinus fere tribus annis I 

A.D.676. regnavit; cui successit Centwinus, re^ Cyne- 1 

A.D.6S5. gilsi filius, et viii.^ anno regni decessit; cui 

Ceadwalla filius Cenbryhti, pronepotis regis 

A.D.686. Ceaulini^ successit;^ et post illum Ine, filius 

subreguli Cenredi, abnepotis regis Ceaulini 

regnavit, Gleastoniamque constmxit;^ cujus 

germanus extitit Ingels» ac germanas S. Cuth- 

A.D. 728. burga et S. Cuenburga. Successit Ini in 

regnum iEthelhardus de prosapia Cerdici regis 

' Birino,'] Primo West-Saxo- 1 ' EpiscopoJ] East-Angloniin 
nuxn. Editt, add. \ episcopo primo. Editt, 

' SuccessitJ] Qui pro Jesu Christi nomine, 

Linquens terrenum modico post tempore regnum, 

Paparum sedem Romanam tendit ad urbem; 

Sergius hunc sacra baptismatis abluit unda, 

Hincque fide plenus vocitatur nomine Petrus. 

Coelica post scandit, sacris defunctus in albis. Editt, add. 

* Construxit,'] 

£t pro rege Deo, regali cuhnine spreto, 

Romam rex tendit, quo sancto fine quievit. Editt, add. 



oriundus, et anno re^ni xiv^ obiit; cui propin- a.d. 741. 
quus suus Cuthredus successit, et anno regni 
XV". decessit ; cui Si^eberhtus, filius Sigerici sub- a.d. 754. 
regfuli, successit, et uno anno reijnavit; quem a.d. 755. 
Cynewlfus, de prosapia Cerdici regis oriundus, 
regno exterminavit, et loco ejus reg^navit. Hunc a.d. 734. 
anno regni xxx**. clito Cynehardus, filius Sige- 
rici, et frater Sigeberhti, occidit ; cui Brihtricus, 
de prosapia Cerdici regis oriundus, successit, et 
anno re^ni xv®. decessit; cui Ecgbertus, filius a. d. soo. 
Alhmundi subreg-uli, pronepotis re^is Ini, suc* 
cessit, et anno vegni xxxvii®. decessit; cui filius a.d. 8.ig. 
suus Athulfus successit.^ Decimam totius reg^ni 
sui partem ab omni regali servitio et tributo libe- 
ravit, et pro redemptione animae suse et ante- 
cessorum suorum trino et uni Deo immolavit. 
Quo mortuo et Wintoniae sepulto, filius ejusA.D. sss. 
iEthelbaldus regnum suscepit, et tertio regni 
anno decessit ; cui germanus suus ^thelberhtus a.d. 861. 
successit, et v. annis regnavit; post quem frater a.d. 866. 
illius ^thelredus viii.^ aimis regnavit: quo re- 
gniante,reges NorthhymbrorumiEIleet Osbyrhtus, 
et rex Orientalium Anglorum sanctus Eadmun- 
dus, a Danis paganis occisi sunt, et eorum regna 
ab eisdem possessa. Defuncto ^Ethelredo, ger- a. d. 871. . 
manus suus ^Elfredus regnare coepit. Hic poe- 
tarum Saxonicorum peritissimus, in servitio Dei 
vigilantissimus, et in exequendis judiciis indaga- 
tor erat discretissimus;^ cui regina sua Ealh- 

* SuccessU,'^ Hic inter caetera 
bona quae gessit opera, omni 
anno ccc. mancusas denariorum 
Romam portari praecepit: centum 
in honorem S. Petri,ad emendum 
oleum, quo impleantur omnia lu- 
minaria illius ecclesiae in vespere 
Paschae, et similiter in galli 
cantu ; centuni vero in honorem 

S. Pauli, eadem de causa ; cen- 
tum quoque mancusas universali 
papae apostolico. Editt. add. 

^ VIII.] Read v. .Xthelreddied 
in 871. 

' DiscretissimiuJ] A patre 
^thelulfo Romam mittitur, et a 
papa Leone IV*. in regem ungi- 
tur. Editt, add. 



switha duos iiliosy Eadwardum et iEg^elwardum, 
et tres filias ^^elfledam Merciorum dominam, 
iEthelgeovam sanctimonialem, et JSIfthrytham ••^ 

peperit. Cujus regni anno tertio, Burhredus 
rex Merciorum, a praedictis Danis regrno expelli- 

A.D.901. tur. Decessit autem rex JSlfredus anno regni 
sui vicesimo nono, cui filius suus Eadwardus 
successit; cui regina sua £ad<^iva tres filios, 
Eadwinum, Eadmundum, Eadredum, et sanctam 
Eadburgam, ac tres alias peperit filias, quarum 
unam in conjusrem habuit Otto imperator Roma- 
norum^ alteram Karolus rex Occidentalium 
Francorum, tertiam Sihtricus rex Northhymbro- 
rum. j^thelstanum autem filium primogenitum 
de Ecs^wyn, fcemina nobilissima, habuit. Et su- 
per omnes provincias Angliae usque ad flumen 
Humbrae reg^navit; ac prius reges Walanorum, 
dein Scottorum, Northhymbrorum, Stretwadalo- 

A.D.924. rum reg^es, in deditionem accepit. Quo mortuo^ 
filius suus iEthelstanus illiio regnum successit; 

A.D.940. post quem frater suus Eadmundus regnavit, et 
ex regina saucta ^ifgiva duos filios Eadwium 

A.D.946. et Eadgarum habuit. Quo in palatio misera- i 

biliter occiso, germanus suus Eadredus regnum 

A.D. 956. suscepit, et anno regni x"*. decessit ; cui Eadwius, 
germani sui Eadmundi filius, successit, et anno 
regni quarto decessit ; cui germanus suus Ead- 

A.D. 959. garus anno aetatis suae xvi^. successit. Hic 
habuit ex Eneda/ foemina generosissima, san- 
ctum Eadwardum, et de sancta Wulfthrytha san- 
ctam Eadgitham ; ex regina vero -^EIfthrytha, 
Eadmundum et JSgelredum filios suscepit; cu- 
jus regni anno iv**. sanctus JBthelwoIdus in Ve- 
teri Monasterio Wintoniae, et anno x**. sanctus 
Oswaldus Wigorniae, ejus jussu, expulsis clericis, 

A.D. 975. monachos constituere. Decessit autera anno 

' Eneda.'^ See p. 140, note '. 


cetatis xxxii®., re^ni vero xvi"*., Eadwardum 
reg-ni haeredem relinquens; qui re^ni sui annoA.D.978. 
111"*., jussu novercas suae JElfthrythae, occiditur ; 
cui in reg^num successit frater suus iEgelredus. 
Hic ex -^lfgiva, comitis jEgelberhti filia, iii. 
filios habuit, Eadmundum, Eadwium, et iEthel- 
stanum, ac Eadgitham filiam; ex Emma vero, 
Ricardi comitis Normannorum filia, duos filios 
suscepit, iElfredum et Eadwardum. Decessit 
autem anno reg-ni xxxix"^. ; cui filius suus Ead- a. d. 101«. 
mundus successit, qui duos filios, Eadmundum et 
Eadwardum, ex quadam nobilis prosapiae fceinina 
habuit; sed eodem anno dolis Edrici Streonaj peri- 
mitur. Cujus post mortem, Canutus, Suani reg-is 
Danorum filius, qui vii. mensibus ante mortem 
regis iEgelredi Angliam magna cum classe bo- 
stiliter adierat, regimen regrni suscepit, et praedi- 
ctos filios regis Eadmundi in exilium misit ; quo- 
rum unus, scilicet Eadmundus, in adolescentia 
mortuus est in Ung-aria ; Eadwardus vero Aga- 
tham, filiam germani imperatoris Heinrici III., in 
matrimonium accepit, ex qua Margaretam regi- 
nam Scottorum, et Christianam virginem, et 
clitonem Eadgarum, suscepit. Anno vero regrni 
sui XIX®., rex Canutus, filio suo Heardecanuto, 
quem ei peperit regina Emma, rege constituto 
in Danemarchia,* decessit; cui filius suus Ha-A.D. 1035. 
roldus, quem ex Hamtunensi ^lfgiva habuit, in 
Anglia successit, et v". anno post obitum patris a.d. 1040. 
decessit; cui frater suus Heardecanutus suc- 
cessit, et iii®. anno regni decessit ; cui frater suus a.d. i(H2. 
ex parte matris Eadwardus, regis ^gelredi filius, 
successit. Anno regni sui xxiii'*. rex Anglorum 
Eadwardus decessit; cui, ex ipsius electione et a.d. 1066. 
concessione, comes Haroldus, filius Godwini 
West-Saxonum ducis et Gythae sororis regis Da- 

' DanenMrchia.'] Dauubia. C. X. 



A. D. 1087. 

A. D. 1099. 

norum Suani^ patris sancti Canuti martyris, suc- 
cessit ; qui de regfina Aldgitha, comitis .dElfgari 
filia, babuit filium Haroldum : eodemque anno a 
Normannorum comite Willelmo peremptus est in 
bello ; cui et ipse in regnum successit. Hic de 
regina Mahtilde tres filios habuit, Rotbertum, 
Willelmum^ Heinricum : et anno regni xxii*. in 
Noimannia decessit ; cui filius suus Willelmus 
successit^ et anno regni xiii^., in provincia Juta- 
rum/ in Xova Foresta, sagitta percussus» sine 
filiis occubuit ; cui in regnum frater suus janior 
Heinricus successit.^ 

' Jutarum,'] It is worthy of 
notice, that afler the lapse of so 
many centuries, Hampshire stiU 
retained the appellation of ^ pro- 
vincia Jutarom.' See Beda, H. 
£. I. 15. 

' Succesnt.'] Hic ex regina 
sua Matilde, filium Gulielmum 
et filiam habuit Matildem, quas 
prius Romanorum imperatrix, 
postea facta est comitissa Ande- 
gavensium. Editt. add, 

Adepto igitur regno, accepit 
sibi uxorem Mathildem, filiam 
Malcolmi regis Scottorum et re- 
ginae Margaretae, quas concepit 
et peperlt ei filium nomine Wil- 
lelmum, et filiam Mathildem, quae 
succedente tempore Henrico Ale- 
manniae imperatori coojugio co- 
pulata est. Filio autem suo ad- 
huc parum adulto accepit rex 
conjugem filiam Fulconis comitis 
Andegaviae ; qui cum Angliam 
rediret cum patre multisque utri- 
usque regni nobilibus, non aliqua 
turbatione pelagi, sed per nauta- 
rum negligentiam, cum omnibus 
qui secum venerant, in mare sub- 
mersus est. Quo cognito rex 
graviter doluit : filiam suam, mor- 
tuo imperatore, de Alemanuia re- 
vocavit, secumque manere fecit. 
Mortua vero regina uxore sua, 

accepit sibi aliam, filiam sciUcet 
G[odefridi] ducis Lotbaringiaey 
Athelizam; de qua si BuUaiii 
regni haeredem acciperet, filiam 
suam Mathildem post se haeredi- 
tario jure in regnum sueoedere 
concessit ; id totius Ad^^Imm pri- 
matibus apud Londoniam jure- 
jurandp confirmantibus. Interea 
orta inter regem et comitem An- 
degaviae sicut saepe dissensione, 
nolens rex pacis amator regnum 
suum diutius inquietari, filiam 
suam Gaufrido, fiUo Fuloonis oo- 
mitis, in uxorem dedit; qu» tribus 
annis sterilis permansity qaarto 
itaque anno concepit, peperit- 
que filium nomine Henricam, 
postea regem Angliae efieetom. 
Comes autem Fulcoy fiUo sao 
Gaufrido comitatu dimisso, Hie- 
rosolyroam profectus est, ibiqae^ 
prosperante sibi fortuna, in re- 
gem coronatus est. Rex itaqae 
Henricus xxxvi^*. regni sai anno 
obiit, sepultusque est in mona- 
sterio Radinges, quod ipse a fun- 
damentis construxerat. Volente 
igitur G. comite cum nxore sua, 
quae haeres erat, in regnum succe- 
dere, primores terrae, joramenti 
sui male recordantes, regem eum 
suscipere noluerunt, dicentes, 
' Alieuigena non regnabit super 




Reges Cantwariorum dominabantur proprie 
in Cantia, in quo sunt hi episcopatus : archiepi- 
scopatus Cantwariae et episcopatus Hrofensis. 


Reges West-Saxonum dominabantur in Wilte- 
scire et Berkescire, et Dorsetensi pag^is ; quibiis 
est unus episcopus, cujus est modo sedes Sales- 
burine ; quondam erat vel Ramesburise vel Scire- 
burnee ; et in Suth-Sexa, quae aliquanto tempore 
habuit proprium reiipem, eratque sedes episcopalis 
ejus pag^i antiquitus in Selesia, qude est insula 
circumflua ponto, ut Beda narrat, ubi etiam 

nos/ laitoque consilio, Stephano 
comiti, fratri Wintoniensis epi- 
scopi, nepoti regis Henrici, coro- 
nam regni imposuerunt. Comes 
itaque Andegaviae, injuriam sibi 
allatam non leviter ferens, regem 
Stephanum inquietare valde ce- 
pit, et totam Normanniam illi 
abstulit. Henricus quippe filius 
ejus, jam setatem adeptus, cum 
matre in Angliam venit, faventi- 
busque sibi quamplurimis regni 
primoribus, eam sibi funditus 
calumniavit. Multotiens quoqiie 
mare transiens et iterum Angliam 
veniens, parato robusto exercitu, 
cum rege id nec minus volente 
grave bellum inire disposuit ; fir- 
matisque diversis in locis contra 
se repagulis et sera munitionibus, 
maxime tamen apud castellum 
Wallingeford, quisque quae alte- 
rius erant diripiendo vehementer 
Angliam afflixit. Neque enim 
tunc temporis profuit episcopo 
mitra, vel abbati cuculla, quin ab 
eo auferretur, si non ab eo quod 
exigebatur ad primam interroga- 
tionem porrigeret. Si cui vero 
colono grana quae in terram spar- 

geret remansissent, ante tempus 
falcis ad usum equorum potius 
quam ad horoinum hostiliter dis- 
trahebantur; tantoque quislibet 
in carcere duTius torquebatur, 
quanto plus quid daret ne tor- 
queretur habebat : ille etiam 
longe gloriosior inter caeteros 
eminebat, qui plures perimendo 
inglorios reddere praevalebat. 
Discurrentibus tandem inter 
utrumque consiliariis, rex suos 
exhaeredans, Henricum post se 
regem juravit: post concordiam 
vero factam non pleno anno evo- 
luto, XIX''. regni sui anno, rex 
Stephanus finem vitae fecit. Quo 
audito, Henricus, tunc dux Nor- 
manniae et Aquitaniae, et comes 
Andegaviae, pater euim suus jam 
obierat, cum fratribus suis et 
uxore Alienorda, quae prius Lu- 
dowici regis Franciae sponsa, ab 
eo, quia parentes erant, fuerat 
dissociata, sed et Rotomagensi 
archiepiscopo, pluribusque Fran- 
ciae nobilibus, tam ordinatis quam 
laicis, in Angliam venit ; ibique 
coronam regni, sicut ei juratum 
fuerat, adeptus est. L. add. 


beatus Wilfridiis monasterium constnixit; nunc 
habitat episcopus ad Cicestriam; et in pag^is 
Suthamtunensi et Suthreiensi, quibus est episco- 
pus unus, qui habet sedem Wintonias ; et in pag^o 
Sumersetensi, qui habebat olim apud Welles epi- 
scopum, qui nunc Bathonias est ; et in Domnania, 
quae Devenescire dicitur; et in Comubia, quae 
nunc Cornugallia dicitur; erantque tunc duo 
episcopatus, unus in Cridetuna, et alter apud 
Sanctum Germanum : nunc unus, et est sedes 
cjus Exonia^. 


PoRRO reges Merciorum dominabantur in 
pagis his : Glocestrensi, Wigomiensi, Warwi- 
censi, in his est episcopus unus, cujus sedes est 
Wig-orniae ; et in Cestrensi et in Derbiensi et 
Stafibrdensi, in his est episcopus unus, et habet 
partem Warwicensis et Scrobesburiensis pagi, et 
sedes ejus apud Civitatem Legionum, vel Coven- 
triam, quondam erat Licetfeld ; et in Herefor- 
densi, habetque episcopus dimidium pagum Scro- 
besburiae, et partem Warewicensis et Gloce- 
strensis, possidens sedem in Herefordia; et in 
Oxenfordia, Buckingensi, Hertfordensi, Hunten- 
dunensi, dimidia Bedefordensi, Northamtonensi, 
Legecestrensi, Lincolniensi ; quos regit episcopus, 
qui modo habet sedem Lincolniae, quondam 
habebat apud Dorcacestriam ; et in Legece- 
strensi et Snotingensi, quorum Christianitas ad 
archiepiscopum Eboracensem spectat ; habeba- 
turque ibi olim proprius episcopus, cujus sedes 
fuit apud Legecestriam. 


Reges Orientalium Auglorum dominabantur 
in pago Grantebrigensi; et est ibi episcopus. 


cujus sedes est apud Heli ; et in Northfolcia et 
Suthfolcia ; et est ibi episcopus^ cujus sedes est 
apud Norwic, quondam erat apud Helmam, vel 


Rbges Orientalium Saxonum dominabantur in 
East-Saxia, et dimidio Hertfordensi pago ; habe- 
baturque et babetur episcopus Lundoniee. 


Reges Northanhymbrorum dominabaiitur in 
omni regione quae est ultra Humbram fluvium, 
usque ad Scottiam ; erantque ibi archiepiscopus 
Eboracensis, episcopus Hagustaldensis et Hri- 
pensis^ Lindisfarnensis^ de Candida Casa; at 
Hagustaldensis et Hripensis defecerunt^ Lindis- 
famensis vero translatus est in Dunelmum. 

Hae erant partitiones regnorum^ quamvis 
reges^ pro vicissitudine temporum, modo bi modo 
illi terminos praetergrederentur pro fortitudine, 
vel pro ignavia amitterent. 


Habebat autem ex antiquo Cantwariensis 
archiepiscopus hos episcopos ; Lundoniensem, 
Wintoniensem, Hrofensem, Scirebumensem, \Vi- 
gorniensem, Herefordensem, Licetfeldensem, 
Selesiensem, Legacestrensem, Helmamensem, 
Sidnacestrensem, Dommocensem : additi sunt 
tempore regis Edwardi Senioris, Cornubiensis, 
Cridiensis, Wellensis, in West-Saxonia ; et in 
Merciis, Dorcestrensis. Eboracensis autem archi- 
episcopus habebat omnes trans Humbram epi- 
scopos suae ditioni subjectos: Hripensem, Ha- 
gustaldensem, Lindisfarnensem, illum de Candida 
Casa, qui nunc Witerne dicitur, et omnes epi- 


London : Printed by S. Bbntlby & Co., Bangor Hoiue, Shoe Lmm* 




scopos Scottise et Orcadum; sicut Cantwariensis 

habet episcopos Hiberniae et Walanonim. Pe- 

rierunt jamdudum episcopatus Hripensis et 

Hagustaldensis, vi hostilitatis ; et Legacestren- 

sis et Sidnacestreusis, et Dommocensis, nescio 

quomodo. Porro autem, tempore regis Ead- 

wardi Simplicis^ Cornubiensis et Cridiensis uniti 

sunt ; qui episcopatus translatus est in Exoniam. 

Sub rege Willelmo Bastardo pronuntiatum est in 

concilio^ ut episcopi, transeuntes de villis, con- 

stituerent sedes suas in urbibus dioecesium sua- 

rum. Licetfeldensis ergo mignravit in Cestriam, 

quae olim Civitas Le^ionum dicebatur; Selesien- 

sis in Cicestriam, Helmamensis in Thedford 

primOy postea in Norwicum; Scirebumensis in 

Salesberiam, Dorcacestrensis in Lincolniam ; 

nam Lindisfamensis pridem veteri tempore trans- \i 

ierat in Dunelmum ; et nuper Wellensis in Ba- 

thoniam. [ 


CANTWARiiE archiepiscopus consilio prsesidens, ^ 

habeat a dextro latere archiepiscopum Ebora- --H 

censem, et juxta eum episcopum Wintonise, a 
sinistro autem Lundoniensem. Quod si conti- 
gerit ut Cantwarieusis primas defuerit, Ebora- 
censis archiepiscopus consilio praesidens, habeat 
a dextra parte Luudoniensem episcopum, a sini- 
stra Wintoniensem. Caeteri secundum tempora 
ordinationum sedilia sua agnoscant. 

I f 






I.. • - • 

• t 



|l'2044 014 6'